काठमाडौँ । हर्ट अट्याक र मुटु सम्बन्धी रोगहरू अहिले धेरै नै देखिएका छन् । यसले महिला र पुरुष दुबैलाई सिकार बनाउन सक्छ, तर कुनै निश्चित उमेरपछि हर्ट अट्याकको जोखिम बढ्छ । 

महिलाको शरीरमा हार्मोनल परिवर्तनहरू यसका लागि जिम्मेवार छन् । आजको यस लेखमा हामी कुन उमेरपछि महिलाहरूमा हर्ट अट्याकको खतरा बढ्छ, यसका लक्षण कस्ता हुन्छन् र यसबाट बच्न के गर्नु पर्छ ? भन्नेबारे कुराकानी गर्नेछौँ । 

एस्ट्रोजन हार्माेन महिलाको शरीरमा मुटुसम्बन्धी रोग विरुद्ध सुरक्षा कवचको काम गर्छ । यो हार्मोनले रक्त वाहिका ननिलाई लचिलो राख्छ, यसले असल कोलेस्टस्टोरल बढाउँदछ र खराब कोलेस्ट्रोललाई कम गर्न पनि मद्दत गर्दछ । तर मोनोपजको समयमा यो हार्माेनको उत्पादन घट्दै जान्छ । जसले गर्दा महिलामा हृदय रोगहरूको जोखिम बढ्छ । 

यस्ता हुन्छन् महिलालाई हर्ट अट्याकको लक्षण:

महिलाहरूमा हर्ट अट्याकको लक्षणहरू पुरुष भन्दा फरक छन । त्यसैले छातिमा दुखाई बाहेकका यी लक्षणहरूलाई बेवास्ता गर्ने भूल गर्नु हुन्न । 

• सास फेर्नमा समस्या 
• वाकवाकी लाग्नु वा बान्ता हुनु 
• वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता हुने
• ढाड, बङ्गारा, घाँटी वा पेटको माथिल्लो हिस्समा दुखाइ वा दबाब
• अचानक निकै थाकेको महसुस हुने
• चक्कर लाग्ने वा चिसो पसिना आउने

हृदयाघातको जोखिम कम गर्न के गर्ने ?

• स्वस्थ आहार अपनाउनुहोस्:

आफ्नो आहारमा फलफूल, तरकारी, सम्पूर्ण अन्न र लीन प्रोटिन (दाल, टोफु, माछा) समावेश गर्नुहोस् । साथै, नुन, चिनी, प्रशोधित र भुटेको खानाको मात्रा कम गर्नुहोस् ।

• नियमित व्यायाम गर्नुहोस्:

हप्तामा कम्तीमा १५० मिनेट मध्यम तीव्रता भएको व्यायाम गर्नुहोस् । मांसपेशीहरूलाई बलियो बनाउन स्टेन्थ टेनिङ्गको अभ्यास गर्नु पनि फाइदाजनक हुन्छन् ।

• तौल नियन्त्रण गर्नुहोस्:

आफ्नो उचाइ अनुसार तौल बनाउने प्रयास गर्नुहोस् । यदि तौल बढी छ भने व्यायाम र आहार मार्फत यसलाई घटाउने प्रयास गर्नुहोस् । 

• धूम्रपान र मदिरा सेवन नगर्नुहोस्:

मुटु रोगको लागि चुरोट सबैभन्दा ठुलो जोखिम कारकहरू मध्ये एक हो । त्यसैले यसलाई तुरुन्तै छोड्नुहोस् । मदिरा सेवन नगर्नु पनि मुटुको लागि फाइदाजनक छ ।

• तनाव व्यवस्थापन:

तनावले रक्तचाप बढाउन सक्छ । योग, ध्यान, गहिरो सास फेर्न वा आफ्नो शौकको मद्दतले तनाव व्यवस्थापन गर्ने प्रयास गर्नुहोस् । 

• नियमित स्वास्थ्य जाँच:

आफ्नो रक्तचाप, कोलेस्ट्रोल स्तर र रगतमा चिनीको मात्राको नियमित जाँच गराउनुहोस् । यदि तपाईँलाई पहिले नै उच्च रक्तचाप, मधुमेह वा उच्च कोलेस्ट्रोल छ भने डाक्टरको सल्लाह अनुसार औषधि लिनुहोस् । 

• डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस्:

मेनोपजपछि देखिने जीउ तात्ने, मुड स्विङ हुने आदि लक्षणहरू समाधानका लागि हार्माेन रिप्लेसमेन्ट थेरापीबारे आफ्नो डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस् ।