काठमाडौँ । तान्जानियाका एक मानवअधिकार कर्मीलाई केन्यामा अपहरण गरी सीमा पार गर्नुअघि नै उद्धार गरिएको एमनेस्टी इन्टरनेसनलले सोमबार बताएको छ ।

मानवअधिकार कर्मी मशाबाहा मशाबाहा हम्जा अक्टोबरमा भएको चुनावका क्रममा तान्जानियाली सुरक्षा बलले गरेको हिंसात्मक दमनको कट्टर आलोचकमध्ये एक मानिन्छन् ।

विपक्षी र अधिकारवादी समूहहरूका अनुसार इन्टरनेटसमेत अवरोध गरी गरेको सुरक्षा कारबाहीमा करिब दुई व्यक्तिको हत्या गरेको मानवअधिकारवादी समूहले जनाएका छन् । सरकारले अझै पनि दमनबारे सत्य तथ्य जानकारी गराउने गरी रिपोर्ट जारी गरेको छैन ।

करिब चार वर्षदेखि केन्यामा निर्वासनमा रहेका हम्जालाई आइतबार तीन जनाले समातेर कारमा बाँधेर अपहरण गरी लाने क्रममा उनलाई उद्धनर गरिएको एमनेस्टीले जनाएको छ ।

अधिकारवादी समूहले हाम्जाले आफ्ना आक्रमणकारीहरूको प्रतिरोध गरेको र उहाँलाई राजधानी नैरोबीभन्दा करिब एक घण्टा बाहिर माचाकोस काउन्टीको लुकेन्यामा ‘लागुऔषध खुवाइएको र घाइते’ अवस्थामा फ्याँकिएको बताएको छ।

एम्नेस्टीका अनुसार प्रहरीले ‘तुरुन्तै’ प्रतिक्रिया दियो र कथित दुई केन्याली र एक तान्जानियाली अपहरणकारीहरूको गाडीलाई रोक्यो ।

एमनेस्टीले एएफपीलाई भनेको छ, “संदिग्धहरूलाई हम्जालाई केन्यादेखि तान्जानियाको सीमासम्म पुर्याउन पैसा दिने आश्वासन दिइएको थियो।”

उक्त आक्रमण हिंस्रक र पूर्वनियोजित अपहरण भएको र तान्जानियालाई अज्ञात समूहले जबरजस्ती गरिएको जस्तो देखिने गरी रचिएको घटना थियो ।

“मानव अधिकार उल्लङ्घनको दस्तावेजीकरण गर्ने काम (हम्जा) तान्जानियाली सरकारका लागि ठुलो खतरा हो,” हम्जा सदस्य रहेको अधिकारवादी समूह (अफ्रिकन सोलिडारिटी नेटवर्क) पानका संयोजक म्वानासी अहमदले भने ।

“हामीले धेरै सीमापार दमन देखेका छौँ,“ अहमदले थपे ।

तान्जानियाका सूचना मन्त्रीले यस घटनाबारे एएफपीले सोधेको प्रश्नमा कुनै प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् न त केन्याको प्रहरी र गृह मन्त्रालयले नै प्रतिक्रिया दिए ।

एमनेस्टीले पहिले पूर्वी अफ्रिकामा ‘अन्तरदेशीय दमनको बढ्दो र चिन्ताजनक प्रवृत्ति’ को चेतावनी दिएको थियो । केन्याले विदेशी सरकारहरूलाई आफ्ना नागरिकहरूलाई अपहरण गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन गरी उनीहरूलाई जबरजस्ती सुपुर्दगी गर्न अनुमति दिएको आरोप लगाएको थियो ।

सन् २०२४ नोभेम्बरमा युगाण्डाका विपक्षी नेता किजा बेसिग्येलाई केन्यामा अपहरण गरियो र युगान्डाको सैन्य अदालतमा लगियो, जहाँ उनले देश द्रोहको आरोपको सामना गरिरहेका छ। 

सन् २०२५ जनवरीमा प्रसिद्ध तान्जानियाली अधिकारकर्मी मारिया सारुङ्गी त्सेहाईलाई नैरोबीको सडकमा अपहरण गरिएको थियो तर अधिकारवादी समूहहरूको द्रुत हस्तक्षेपपछि रिहा गरिएको थियो । घटनाले मिडियामा हङ्गामा निम्त्याएको थियो ।

युगान्डा र तान्जानियामा अन्य केन्याली अधिकारकर्मीलाई पनि अपहरण गरिएको र पछि सीमामा रिहा गरिएको छ।