काठमाडौँ । आजको व्यस्त जीवनशैलीमा हामी अक्सर शरीरका साना-साना संकेतहरूलाई बेवास्ता गर्छौं। तर सत्य यो हो कि हाम्रो शरीरले समय-समयमा भित्री समस्याहरूको बारेमा चेतावनी दिइरहेको हुन्छ। यदि यी संकेतहरूलाई समयमै चिन्न सकियो भने धेरै ठुला रोगहरूबाट बच्न सकिन्छ।

त्यसैले, हामी सबैका लागि आफ्नो शरीरको भाषा बुझ्नु र आवश्यक परेको खण्डमा डाक्टरसँग सल्लाह लिनु अत्यन्तै जरुरी छ। सचेतना नै सबैभन्दा ठुलो सुरक्षा हो। यहाँ हामी केही त्यस्तै संकेतहरूको बारेमा चर्चा गर्दैछौं:

• हातहरू काँप्नु

हात काँप्ने धेरै कारणहरू हुन सक्छन्। यसको सबैभन्दा सामान्य कारण लो ब्लड सुगरका साथै धेरै क्याफिनको सेवन वा तनाव हुनु हो। तर, कहिलेकाहीँ यो स्नायु प्रणालीसँग सम्बन्धित समस्याको संकेत पनि हुन सक्छ। यदि विनाकारण बारम्बार यस्तो भइरहन्छ भने स्वास्थ्य जाँच गराउनु जरुरी छ।

• सधैँ थकान महसुस हुनु

सधैँ थकित महसुस हुनु कामको चापले मात्र नहुन सक्छ। यो निद्रा पूरा नहुनु, शरीरमा रगतको कमी (एनिमिया) वा थाइराइडको समस्याको संकेत हुन सक्छ। लगातारको थकानलाई कहिल्यै पनि हल्का रूपमा लिनु हुँदैन।

• सधैँ केही जलेको गन्ध आउनु

यदि कुनै ठोस कारण विना नै तपाईंलाई केही जलेको जस्तो गन्ध महसुस हुन्छ भने, यो मस्तिष्कको नसा वा साइनससँग सम्बन्धित समस्याको संकेत हुन सक्छ। यो एक गम्भीर लक्षण पनि हुन सक्ने भएकोले तुरुन्त डाक्टरको सल्लाह लिनु राम्रो हुन्छ।

• मुख तितो भइरहनु

मुखमा तितो स्वाद आउनु अक्सर पाचन प्रणालीसँग सम्बन्धित हुन्छ। एसिड रिफ्लक्स वा ग्यास्ट्रिकको समस्यामा यस्तो हुने गर्दछ। विशेषगरी खाना सही समयमा नखाँदा वा धेरै चिल्लो-पिरो खानेकुरा खाँदा यस्तो समस्या देखिन्छ।

• धमिलो देखिनु

आँखाले धमिलो देख्नु आँखाको कमजोरी, लो ब्लड सुगर वा शरीरको सामान्य कमजोरीको संकेत हुन सक्छ। यदि यो बारम्बार भइरहन्छ भने आँखा र मधुमेहको जाँच गराउनुपर्छ।

• रातमा खुट्टामा झमझमाउनु

रातको समयमा खुट्टामा झमझमाउनु सामान्यतया आइरनको कमीसँग सम्बन्धित हुन्छ। यसलाई ‘रेस्टलेस लेग सिन्ड्रोम’ भनिन्छ र यसले व्यक्तिको निद्रामा बाधा पुर्‍याउँछ।

• सानै उमेरमा कपाल फुल्नु

कम उमेरमा कपाल सेतो हुनु अक्सर शरीरमा भिटामिन बी, विशेष गरी भिटामिन बी-१२ को कमी वा पोषणको अभावको संकेत हुन सक्छ। सन्तुलित आहार र सही हेरचाहले यसलाई केही हदसम्म रोक्न सकिन्छ।