काठमाडौँ । विश्वकै महत्त्वपूर्ण व्यापारिक मार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुजमा बढ्दो तनाव र इरान–अमेरिकाबिच शान्ति सम्झौता हुन नसक्दा बिहीबार विश्व सेयर बजारमा नकारात्मक असर देखिएको छ। एसियाली सेयर बजार ऐतिहासिक उचाइबाट ओरालो लागेका छन् भने कच्चा तेलको मूल्यमा लगातार वृद्धि भएको छ।

इरानले खाडी क्षेत्रबाट बाहिरिन लागेका दुईवटा मालवाहक जहाज नियन्त्रणमा लिएपछि ढुवानीमा अवरोध पुग्ने डरले लगानीकर्ताहरू त्रसित बनेका हुन्। एसिया–प्रशान्त क्षेत्रको बृहत् सूचकांक (एमएससीआई) बिहीबार सुरुमा ८३१.५६ अंकको रेकर्ड उचाइमा पुगे पनि लगानीकर्ताहरूले सेयर बिक्री गर्न थालेपछि अन्ततः ०.५ प्रतिशतले घट्यो।

जापानको निक्केई सूचकांकले पनि लगातार दोस्रो दिन नयाँ रेकर्ड बनाएर अन्त्यमा ०।९ प्रतिशतको गिरावट बेहोर्यो। ताइवान र दक्षिण कोरियाका बजारहरूमा पनि सुरुमा उत्साह देखिए पनि कारोबार बन्द हुँदासम्म गिरावट नै देखियो। चिनियाँ र हङकङको सेयर बजार पनि क्रमशः ०.८ र १.१ प्रतिशतले घटेका छन्।

बजार ओरालो लाग्नुको मुख्य कारण कच्चा तेलको बढ्दो मूल्यलाई मानिएको छ। बिहीबार ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १.४ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारल १०३.३ डलर पुगेको छ। बुधबार मात्रै यसको मूल्य ३.५ प्रतिशतले बढेर १०० डलरको विन्दु पार गरेको थियो।

इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुजमा आफ्नो पकड बलियो बनाउँदै जहाजहरू कब्जा गरेपछि मध्यपूर्वमा जारी युद्धविराम कति समय टिक्छ भन्नेमा शंका उब्जिएको छ। साक्सोका प्रमुख लगानी रणनीतिकार चारु चननाका अनुसार बजार अहिले निकै संवेदनशील अवस्थामा छ र युद्ध वा शान्तिको स्पष्ट टुङ्गो नलाग्दा सानो अफबाहले पनि तेलको मूल्य बढाउने र सेयर बजार घटाउने काम गरिरहेको छ।

अमेरिकी बजारमा भने केही मिश्रित संकेत देखिएका छन्। बुधबार राति एस एन्ड पी ५०० र नास्डाक दुवै सूचकांकहरू नयाँ रेकर्ड उचाइमा पुगेका थिए। ऊर्जाको मूल्य बढे पनि कम्पनीहरूको राम्रो आम्दानी प्रतिवेदनले वाल स्ट्रिटमा उत्साह भरेको थियो।

विशेष गरी जीई भर्नोभाको सेयर १३.७५ प्रतिशतले बढ्यो भने बोइङको सेयरमा ५ प्रतिशतको सुधार देखियो। यद्यपि, विद्युतीय कार निर्माता टेस्लाले भविष्यमा एआई र रोबोटिक्समा ठूलो खर्च गर्ने योजना सार्वजनिक गरेपछि लगानीकर्ताहरू शंकित बनेका छन्, जसका कारण उसको सेयर २ प्रतिशतले ओरालो लाग्यो।

मुद्रा बजारमा अमेरिकी डलर बलियो देखिएको छ भने अस्ट्रेलियन डलर जस्ता जोखिम संवेदनशील मुद्राहरू कमजोर भएका छन्। ट्रेजरी उत्पादनमा पनि वृद्धि भएको छ।