काठमाडौँ । अमेरिका र इरानबिच युद्धविराम सम्झौता भएसँगै विश्वकै प्रमुख तेल र ग्यास ढुवानी मार्ग स्ट्रेट अफ हर्मुज खुल्ने आशा बढेको छ। 

जलमार्ग अहिले नै खुले पनि जहाजहरूको आवागमन पुनः सामान्य अवस्थामा फर्किन केही समय (हप्ता) लाग्ने बताइएको छ । जापानको ठुलो शिपिङ कम्पनी मित्सुई ओ.एस.के. लाइन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जोतारो तामुराले फाइनान्सियल टाइम्ससँगको अन्तर्वार्तामा यस्तो बताएका हुन्।

उनका अनुसार अमेरिका–इरानबिच भएको नयाँ सम्झौता केवल कागजी सहमति मात्र नभई वास्तविक रूपमा कार्यान्वयन भएको अवस्थामा मात्र जहाज सञ्चालकहरू उक्त जोखिमपूर्ण समुद्री मार्ग प्रयोग गर्न तयार हुनेछन्। 

‘स्ट्रेट अफ हर्मुजको अवस्था वास्तविक रूपमा सुरक्षित भएको विश्वास नभएसम्म जहाज सञ्चालकहरू फर्किने छैनन्,’ तामुराले भने। उनका अनुसार पछिल्ला महिनामा देखिएको अस्थिर अवस्थाका कारण समुद्री कम्पनीहरू अझै सतर्क छन् र कम्तीमा केही हप्ता, सम्भवतः एक महिना लाग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

स्ट्रेट अफ हर्मुज भएर विश्वभर खपत हुने २० प्रतिशत तेल तथा तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) ढुवानी हुने गर्छ। यो बाटोबाट एल्युमिनियम र युरिया जस्ता वस्तुहरू पनि ठुलो परिमाण ओसारपसार हुन्छ । तर फेब्रुअरी २८ मा सुरु भएको इरान–अमेरिका युद्धपछि यस मार्गमा जहाज आवागमन निकै प्रभावित भएको थियो।

अमेरिका र इरानबिच युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले नयाँ सम्झौता अघि बढे पनि शिपिङ कम्पनीहरू पूर्ण रूपमा विश्वस्त भइसकेका छैनन्।  

तामुराका अनुसार केवल राजनीतिक सहमति मात्र भएर हुँदै मैदानमा त्यसको स्पष्ट सुरक्षा प्रभाव देखिनुपर्छ। यसैबिच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत हर्मुज क्षेत्रबाट तेल बोकेका जहाजहरू पुनः सञ्चालनमा आउन थालेको दाबी गरेका छन्। उनले उक्त मार्गलाई पूर्ण रूपमा सुरक्षित र व्यवस्थित बताएका छन्।