काठमाडौँ । समूह चरणका अन्तिम खेलहरू सुरु भएसँगै जुलाई १९ मा हुने विश्वकप फाइनलसम्म पुग्ने बाटोको खाका तयार हुन थालेको छ।

तर ४८ मध्ये ३२ टोली नकआउट चरणमा प्रवेश गर्ने, ‘टाइ-ब्रेकर’ का नयाँ नियमहरू लागू हुने र तेस्रो हुने टोलीहरूको अङ्कतालिका पनि हेर्नुपर्ने हुँदा यसको सम्पूर्ण समीकरण बुझ्न त्यति सहज छैन।

अझै धेरै कुराको टुङ्गो लाग्न बाँकी छ। नकआउट चरणमा पुग्न टोलीहरूलाई कस्तो नतिजा आवश्यक पर्छ, तल प्रस्तुत गरिएको छ।

• नकआउट चरणको छनोट कसरी हुन्छ?

विश्वकपमा सहभागी ४८ टोलीमध्ये १६ टोली समूह चरणको अन्त्यमा बाहिरिनेछन्। उपाधिका लागि ३२ राष्ट्र बाँकी रहनेछन्। १२ वटा समूहका शीर्ष दुई टोली अन्तिम ३२ मा प्रवेश गर्नेछन्।

नकआउट चरणका बाँकी आठ स्थान उत्कृष्ट नतिजा ल्याउने तेस्रो स्थानका टोलीहरूले पाउनेछन्।

यदि दुई वा सोभन्दा बढी देशको अङ्क बराबर भएमा, स्थान निर्धारण गर्न पहिलो ‘टाइ-ब्रेकर’ को रूपमा उनीहरूबिचको हेड-टु-हेडको नतिजा हेरिन्छ।

त्यसपछि पनि टोलीहरू बराबर अवस्थामा रहेमा, गोल अन्तर, गोल सङ्ख्या, फिफाको टिम कन्डक्ट स्कोर (रातो र पहेँलो कार्डको आधारमा अनुशासन अङ्क) र अन्त्यमा जुन महिनामा प्रकाशित फिफा वरीयतामा अगाडि रहेको टोलीलाई प्राथमिकता दिइन्छ।

यी मापदण्डहरू चार-चार टोलीका १२ वटा समूहमा र तेस्रो हुने १२ टोलीको वरीयता निर्धारण गर्न लागू गरिन्छन्।

• समूह ए

सह-आयोजक मेक्सिको शतप्रतिशत जितसहित समूह ‘ए’ को विजेता बन्दै नकआउट चरणमा पुग्ने पहिलो राष्ट्र बनेको छ। मेक्सिकोले मंगलबार हुने अन्तिम ३२ को खेलमा समूह सी, ई, एफ, एच वा आई मध्ये कुनै एक समूहको तेस्रो हुने टोलीसँग खेल्नेछ।

दक्षिण अफ्रिकाले आफ्नो अन्तिम समूह खेलमा दक्षिण कोरियालाई १-० ले हराउँदै दोस्रो स्थान हासिल गर्‍यो र पहिलो पटक नकआउट चरणमा प्रवेश गर्‍यो। उनीहरूले सोमबार लस एन्जलसमा क्यानाडासँग खेल्नेछन्।

उक्त नतिजाका कारण दक्षिण कोरिया तीन अङ्कसहित समूहको तेस्रो स्थानमा रह्यो। अघिल्लो चरणमा पुग्न उक्त अङ्क पर्याप्त हुन्छ वा हुँदैन भनेर उनीहरूले पर्खनुपर्नेछ।

मेक्सिकोसँगको हारसँगै चेक रिपब्लिक तीन खेलबाट एक अङ्क मात्र जोडेर समूहको पुछारमा रह्यो।

• समूह बी

क्यानडालाई २-१ ले हराउँदै सात अङ्कसहित स्विट्जरल्याण्ड समूह विजेता बन्यो। स्विस टोलीले बिहीबार, जुलाई २ मा भ्यानकुभरमा तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्ने पक्का गरेको छ।

चार अङ्क बनाएको क्यानडा गोल अन्तरका आधारमा उपविजेता बन्यो। उनीहरूले सोमबार लस एन्जलसमा दक्षिण अफ्रिकाको सामना गर्नेछन्।

कतारलाई ३-१ ले हराउँदै बोस्निया-हर्जगोभिना चार अङ्कसहित तेस्रो भयो र अन्तिम ३२ मा अमेरिकासँग भिड्नेछ। दक्षिण अफ्रिकाले दक्षिण कोरियालाई हराएपछि बोस्निया उत्कृष्ट तेस्रो टोलीमध्ये एक हुने निश्चित भएको थियो।

• समूह सी

स्कटल्याण्डलाई ३-० ले हराएपछि पाँच पटकको विजेता ब्राजिल गोल अन्तरका आधारमा सात अङ्कसहित समूहको शीर्ष स्थानमा रह्यो। उनीहरूले सोमबार ह्युस्टनमा समूह ‘एफ’ को उपविजेता जापानसँग खेल्नेछन्।

हाइटीलाई ४-२ ले हराएपछि सात अङ्क जोडेको मोरक्को दोस्रो स्थानमा रहँदै अघि बढ्यो। उत्तर अफ्रिकी टोलीले अब सोमबार मोन्टेरीमा समूह ‘एफ’ को विजेता नेदरल्यान्ड्ससँग खेल्नेछ।

स्कटल्याण्ड तीन अङ्क र ‘-३’ गोल अन्तरसहित तेस्रो स्थानमा रह्यो। अप्टाका अनुसार उनीहरू छनोट हुने सम्भावना ३८% छ। स्टिभ क्लार्कको टोलीले अब आफूले अर्को खेल खेल्न पाउने वा घर फर्किने निर्णय जान्न बेचैनीका साथ पर्खनुपर्नेछ। यो निकै रोमाञ्चक हुन सक्छ।

कुनै अङ्क जोड्न नसकेको हाइटी यसअघि नै बाहिरिसकेको छ।

• समूह डी

अमेरिका समूह ‘डी’ को विजेताका रूपमा नकआउट चरणमा प्रवेश गरेको छ। उनीहरूले बुधबार सान्टा क्लारामा बोस्निया-हर्जगोभिनासँग खेल्नेछन्।

अन्तिम खेलमा पाराग्वेसँग गोलरहित बराबरी खेलेको अष्ट्रेलिया पनि दोस्रो हुँदै अघि बढेको छ। उनीहरूले समूह ‘जी’ को उपविजेतासँग खेल्नेछन्।

चार अङ्क जोडेको पाराग्वेले उत्कृष्ट आठ तेस्रो टोलीमध्ये पर्ने वा नपर्ने जान्न पर्खनुपर्नेछ।

सन् २००२ को सेमिफाइनलिस्ट टर्की दुई खेलपछि नै बाहिरिएको थियो, तर अन्तिम खेलमा अमेरिकामाथि सान्त्वना जित निकाल्यो र पुछारमा रह्यो।

• समूह ई

अन्तिम दिनअघि नै ‘हेड-टु-हेड’ नतिजाका आधारमा समूह विजेता बनिसकेको जर्मनी छ अङ्कसहित शीर्ष स्थानमा रह्यो। उनीहरूले ए, बी, सी, डी वा एफ समूहको तेस्रो टोलीसँग खेल्नेछन्।

कुरासाओलाई २-० ले हराउँदै आइभोरी कोस्टले छ अङ्कसहित दोस्रो स्थान सुरक्षित गर्‍यो। उनीहरू अन्तिम ३२ मा समूह ‘आई’ को उपविजेतासँग भिड्नेछन्।

जर्मनीलाई २-१ ले हराएर स्तब्ध पार्दै इक्वेडर तेस्रो स्थानमा रह्यो। चार अङ्कसहित उनीहरू उत्कृष्ट तेस्रो टोलीमध्ये एक हुने पक्का भएको छ।

एक अङ्क जोडेको कुरासाओ बाहिरिएको छ।

• समूह एफ

ट्युनिसियालाई ३-१ ले हराउँदै नेदरल्यान्ड्सले शीर्ष स्थान सुरक्षित गर्‍यो। उनीहरूले सोमबार मोन्टेरीमा मोरक्कोसँग खेल्नेछन्।

आफ्नो अन्तिम खेलमा जापान र स्वीडेनले १-१ को बराबरी खेलेपछि दुवै टोली अन्तिम ३२ मा पुगेका छन्।

जापान दोस्रो स्थानमा रह्यो र उसले सोमबार ह्युस्टनमा ब्राजिलसँग खेल्नेछ। स्वीडेन भने उत्कृष्ट तेस्रो टोलीमध्ये एक बनेर अघि बढेको छ। उनीहरूको विपक्षी को हुनेछन्, आगामी केही दिनमा तय हुनेछ।

लगातार तीन हार बेहोरेको ट्युनिसिया बाहिरिएको छ।

• समूह जी

इजिप्ट समूहको शीर्ष स्थानमा छ र इरानसँग पराजित नभए उनीहरू अघि बढ्नेछन्।

उनीहरू हारेमा र बेल्जियमले न्युजिल्यान्डलाई नहराएमा पनि इजिप्ट स्वतः अघि बढ्नेछ। खराब अवस्थामा उनीहरू चार अङ्कसहित तेस्रो हुन सक्छन्, जुन अघि बढ्न पर्याप्त हुनेछ। समूह विजेताले तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

इजिप्टलाई हराएमा इरान अघि बढ्नेछ। बराबरी खेलेको अवस्थामा बेल्जियमले पनि बराबरी खेले मात्र इरान शीर्ष दुईमा पर्न सक्छ। उपविजेताले समूह ‘डी’ को दोस्रो टोलीसँग खेल्नेछ।

न्युजिल्यान्डलाई हराएमा बेल्जियम शीर्ष दुईमा पर्नेछ। इजिप्टले इरानलाई हराएमा बेल्जियम बराबरी खेलेर पनि पक्कै दोस्रो स्थानमा रहन सक्छ।

यदि बेल्जियम र इरान दुवैले जिते भने उनीहरू शीर्ष स्थानका लागि बराबर हुनेछन्। दुवैले बराबरी खेले भने दोस्रो स्थानका लागि बराबर हुनेछन्। उनीहरूले आपसमा बराबरी खेलेका कारण, स्थानको निर्धारण गोल अन्तरबाट हुनेछ, जुन अहिले शून्यमा बराबर छ।

यदि गोल अन्तर पनि बराबर भएमा, पहिलो आधार अनुशासन रेकर्ड (बेल्जियम -७, इरान -२) हुनेछ। त्यसपछि पनि बराबर भए फिफा वरीयता हेरिनेछ, जसमा बेल्जियम अगाडि छ।

हार बेहोरेमा यी दुवै टोली छनोट हुनेछैनन्।

शीर्ष दुईमा पर्न न्युजिल्यान्डले बेल्जियमलाई हराउनैपर्छ र इरानले इजिप्टलाई नहराओस् भनेर कामना गर्नुपर्छ। यद्यपि उनीहरूले समूह जित्न भने सक्दैनन्। यदि न्युजिल्यान्ड र इरान दुवैले जिते भने, न्युजिल्यान्ड चार अङ्कसहित तेस्रो हुनेछ, जुन सम्भवतः पर्याप्त हुनेछ।

• समूह एच 

उरुग्वेसँग हार टारेमा स्पेन शीर्ष दुईमा परेर अघि बढ्नेछ। हारे तापनि केप भर्डेले उरुग्वेलाई नहराएसम्म स्पेन शीर्ष दुईभित्रै रहनेछ। त्यसो भएमा स्पेन चार अङ्कसहित तेस्रो हुनेछ, जुन छनोट हुन पर्याप्त हुन सक्छ।

केप भर्डेले जितेर चार गोलको गोलअन्तर नउल्टाएसम्म स्पेनले बराबरी खेलेरै समूहको शीर्ष स्थान ओगट्नेछ। समूह विजेताले समूह ‘जे’ को उपविजेतासँग खेल्नेछ।

स्पेनलाई हराएमा उरुग्वे अघि बढ्नेछ। बराबरी खेलेको अवस्थामा केप भर्डेले पनि बराबरी खेले मात्र उरुग्वे शीर्ष दुईमा पर्न सक्छ।

साउदी अरेबियालाई हराएमा केप भर्डे शीर्ष दुईमा पर्नेछ। स्पेनले उरुग्वेलाई हराएमा उनीहरू बराबरी खेलेर पनि पक्कै अघि बढ्नेछन्।

यदि उरुग्वे र केप भर्डे दुवैले जिते भने उनीहरू शीर्ष स्थानका लागि बराबर हुनेछन्, वा बराबरी खेलेमा दोस्रो स्थानका लागि बराबर हुनेछन्। उनीहरूले आपसमा बराबरी खेलेकाले गोल अन्तरका आधारमा स्थान तय हुनेछ, जुन शून्यमा बराबर छ।

यदि गोल अन्तर समान भएमा, स्थानको निर्णय पहिला अनुशासन रेकर्ड (केप भर्डे -३, उरुग्वे -२) र त्यसपछि फिफा वरीयताबाट हुनेछ, जसमा उरुग्वे अगाडि छ। दोस्रो हुने टोलीले अर्जेन्टिनाको सामना गर्नेछ।

हारेमा दुवै टोली छनोट हुनेछैनन्।

दोस्रो हुन साउदी अरेबियाले केप भर्डेलाई हराउनैपर्छ र स्पेनले पनि उरुग्वेसँग हार टार्नुपर्नेछ। तेस्रो स्थानका लागि चार अङ्क सम्भवतः पर्याप्त हुनेछ।

• समूह आई

फ्रान्स र नर्वे छनोट भइसकेका छन् र शुक्रबार शीर्ष स्थानका लागि उनीहरू आपसमा भिड्नेछन्। फ्रान्सको गोल अन्तर राम्रो भएकाले पहिलो हुन नर्वेले जित्नैपर्छ। समूह विजेताले तेस्रो हुने टोलीसँग खेल्नेछ र उपविजेताले आइभोरी कोस्टको सामना गर्नेछ।

सेनेगल (-३) र इराक (-६) को अङ्क शून्य छ। उनीहरूबीचको खेलमा कुनै विजेता बनेमा तेस्रो स्थानका लागि तीन अङ्क पर्याप्त हुन्छ भनी आशा गर्नुपर्नेछ। दुवैको गोल अन्तर खराब भएकाले हालको अवस्था हेर्दा अघिल्लो चरणमा पुग्ने काम निकै कठिन देखिन्छ।

• समूह जे

अर्जेन्टिना समूहको शीर्ष स्थानमा छ र उसले समूह ‘एच’ को उपविजेतासँग खेल्नेछ।

अस्ट्रिया र अल्जेरिया तीन-तीन अङ्कमा बराबर छन् र आइतबार आपसमा खेल्दैछन्। अस्ट्रियाको गोल अन्तर राम्रो भएकाले दोस्रो हुन उसलाई बराबरी पर्याप्त हुन्छ।

तर स्वतः छनोट हुन अल्जेरियाले जित्नैपर्छ। चार अङ्कसहित तेस्रो भएर अघि बढ्न अल्जेरियाका लागि बराबरी पनि पर्याप्त हुन सक्छ। यो अन्तिममा सकिने समूह भएकाले बराबरी पर्याप्त हुन्छ वा हुँदैन भन्ने उनीहरूलाई पहिले नै थाहा हुनेछ। उपविजेताले समूह ‘एच’ को विजेतासँग खेल्नेछ। जोर्डन अघि बढ्न सक्दैन।

• समूह के

कोलम्बियाले शीर्ष दुईभित्र स्थान पक्का गरिसकेको छ। पोर्चुगलसँग हार टारेमा उनीहरू समूह विजेता बन्नेछन्। समूह विजेताले तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्नेछ।

पहिलो हुन पोर्चुगलले जित्नैपर्छ, भने बराबरीले दोस्रो स्थान पक्का गर्नेछ। पोर्चुगल हारेमा र डीआर कङ्गोले जितेमा पनि रोबर्टो मार्टिनेजको टोलीको गोल अन्तर छ गोलले राम्रो भएकाले उनीहरू नै दोस्रो हुने सम्भावना बढी छ।

डीआर कङ्गो दोस्रो हुने एक मात्र सम्भावना भनेको उज्बेकिस्तानलाई हराउनु र पोर्चुगलको भन्दा राम्रो गोल अन्तर बनाउनु हो। यद्यपि, जितले उनीहरूलाई चार अङ्कमा पुर्‍याउनेछ जुन तेस्रो स्थानका लागि पक्कै पनि पर्याप्त हुनेछ।

उज्बेकिस्तानले जित्नैपर्छ तर उनीहरू तेस्रो मात्र हुन सक्छन्। ‘-७’ गोल अन्तर भएकाले तीन अङ्कका आधारमा अर्को चरणमा पुग्ने सम्भावना निकै कम छ।

• समूह एल

इंग्ल्याण्ड गोल अन्तरका आधारमा घानालाई पछि पार्दै समूहको शीर्ष स्थानमा छ। उनीहरू अन्तिम खेलमा पानामासँग भिड्दैछन्।

शीर्ष स्थानमा कायम रहन र तेस्रो स्थानको टोलीसँग खेल्न थोमस टुकलको टोलीले क्रोएसियाविरुद्ध घानाले निकाल्ने नतिजा बराबर वा त्योभन्दा राम्रो नतिजा ल्याउनुपर्नेछ।

यदि दुवै खेल बराबरी भएमा इंग्ल्याण्डले समूह जित्नेछ।

यदि दुवैले जितेमा शीर्ष स्थानको निर्णय गोल अन्तरबाट हुनेछ। अहिले इंग्ल्याण्ड ‘+२’ र घाना ‘+१’ को अवस्थामा छन्। तर थ्री लायन्स ले तीन गोल बढी गरेको छ।

यदि गोल अन्तर पनि बराबर भएमा अनुशासन रेकर्ड हेरिनेछ (इंग्ल्याण्ड -१, घाना -२)। त्यसमा पनि बराबर भए इंग्ल्याण्ड फिफा वरीयताका आधारमा अगाडि रहनेछ।

क्रोएसियालाई जितेमा वा बराबरी खेलेमा घानाले शीर्ष दुईमा स्थान पक्का गर्नेछ। इंग्ल्याण्डको भन्दा राम्रो नतिजा ल्याएमा वा गोल अन्तरमा उछिन्ने गरी फराकिलो जित निकालेमा अफ्रिकी टोली समूहको शीर्ष स्थानमा रहनेछ। हारेमा घाना तेस्रो हुनेछ, तर चार अङ्क पर्याप्त हुनुपर्ने हो।

स्वतः छनोट पक्का गर्न क्रोएसियाले घानालाई हराउनैपर्छ। क्रोएसियाको जित र इंग्ल्याण्डले अङ्क गुमाएको खण्डमा उनीहरू समूहको शीर्ष स्थानमा पुग्नेछन्।

बराबरीले तेस्रो हुँदै सुरक्षित यात्रा तय गर्ने सम्भावना प्रबल छ, तर फराकिलो हार बेहोरेमा छनोट हुने सम्भावनालाई असर गर्न सक्छ।

अहिलेसम्म अङ्कको खाता नखोलेको पानामा बाहिरिसकेको छ।

• तेस्रो स्थानको छनोट कसरी हुन्छ?

उत्कृष्ट नतिजा ल्याउने आठवटा तेस्रो स्थानका टोली अन्तिम ३२ मा प्रवेश गर्नेछन्।

टाइ-ब्रेकरको सुरुवात समूहको अङ्कबाट हुन्छ। त्यसपछि क्रमशः गोल अन्तर, गोल सङ्ख्या, अनुशासन रेकर्ड र अन्त्यमा फिफा वरीयता हेरिन्छ।

कुन-कुन समूहबाट आठवटा टोली छनोट हुन्छन् भन्ने ठ्याक्कै समीकरणका आधारमा अन्तिम ३२ का खेलहरू तय गरिन्छन्।

उदाहरणका लागि, यदि समूह बी, एफ, जी, एच, आई, जे, के र एल ले तेस्रो स्थानका टोली उपलब्ध गराएमा, अमेरिका (१डी) ले बोस्निया-हर्जगोभिना (३बी) सँग खेल्नेछ।

सुरुवातमा ४९५ सम्भावित नतिजाहरू थिए, जुन समूहका खेल सकिँदै जाँदा बिस्तारै घट्दै जानेछन्।

• सबै ‘टाइ-ब्रेकर’ नियमहरू के-के हुन्?

जब टोलीहरूको अङ्क बराबर हुन्छ, उनीहरूलाई छुट्याउन निम्न क्रम प्रयोग गरिन्छ:

१. सम्बन्धित टोलीहरूबीचको आपसी भिडन्त (हेड-टु-हेड) को अङ्क। यदि तीन टोली समावेश छन् भने, चौथो टोलीविरुद्धको नतिजा हटाएर एउटा सानो लिग (मिनी-लिग) बनाइन्छ।

२. आपसी भिडन्तको गोल अन्तर।

३. आपसी भिडन्तमा गरेको गोल सङ्ख्या।

४. समूहको कुल गोल अन्तर।

५. समूहमा गरेको कुल गोल सङ्ख्या।

६. फेयर प्ले अर्थात् अनुशासन (पहेँलो कार्ड -१, दुई पहेँलो कार्डपछिको रातो कार्ड -३, सोझै रातो कार्ड -४, पहेँलो र त्यसपछि सोझै रातो कार्ड -५)।

७. फिफाको विश्व वरीयता।

८. अझै अघिल्लो फिफा वरीयतामा रहेको राम्रो स्थान।

बीबीसी