काठमाडौँ । वर्षायाम बालबालिकाका लागि जति रमाइलो हुन्छ, यसले सङ्क्रमणको जोखिम पनि त्यति नै बढाउँछ। यो मौसममा हावामा हुने चिस्यान, घरको ओस, ढुसी तथा दूषित खानपानले बालबालिकालाई चाँडै बिरामी बनाउन सक्छ। 

त्यस्तै, घरको ओस र ढुसीले बालबालिकामा एलर्जी तथा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्याको जोखिम बढाउँछ। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार सुरक्षित खाना, सफा पानी र सरसफाइको राम्रो बानीले बालबालिकामा हुने धेरै प्रकारका सङ्क्रमण रोक्न सकिन्छ। त्यसैले मनसुनको समयमा बालबालिकाको स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि केही महत्त्वपूर्ण कुरामा ध्यान दिनुपर्छ।

• खेलौना नियमित सफा गर्नुहोस्

ओसका कारण सफ्ट टोय (नरम खेलौना) मा धुलो र धुलोमा हुने कीटाणु जम्मा हुन सक्छन्। यसले गर्दा एलर्जी र दमबाट पीडित बालबालिकाको समस्या बढ्न सक्छ। अमेरिकाको नेसनल इन्स्टिच्युट अफ हेल्थका अनुसार सफ्ट टोयलाई तातो पानीले धुने र राम्ररी सुकाउने गर्दा त्यसमा रहेका करिब ९०-९५% डस्ट माइट्स नष्ट गर्न सकिन्छ। त्यसकारण बच्चाको ओछ्यानमा धुन मिल्ने सफ्ट टोय मात्र राख्नुहोस् र तिनलाई नियमित रूपमा सफा गर्नुहोस्।

• टुथब्रस सही ठाउँमा राख्नुहोस्

टुथब्रसलाई शौचालय वा वास्बेसिनको नजिक नराख्नुहोस्। ब्रस राम्ररी सुकोस् भन्नका लागि यसलाई पखालेर ठाडो पारेर राख्नुहोस्। फ्लस गर्ने समयमा कमोडको ढकनी बन्द राख्नुहोस् र ब्रसमा क्याप (बिर्को) लगाउनुको साटो खुला हावामा सुक्न दिनुहोस्। ब्रसको क्याप यात्रा गर्दा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

• घरको ओसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्

मनसुनमा भित्तामा लाग्ने ढुसी र ओसले बालबालिकामा खोकी, एलर्जी र दमको समस्या बढाउन सक्छ। यदि बच्चालाई रुघा-ज्वरो नभईकन पनि राति बारम्बार खोकी लाग्छ भने घरको ओस, ढुसी र एसीको फिल्टर जाँच गर्नुहोस्। गन्ध लुकाउनुको साटो ओस आउनुको मुख्य कारण पत्ता लगाई त्यसलाई हटाउनुहोस्।

• वर्षायाममा सही जुत्ता-चप्पल छान्नुहोस्

वर्षायाममा रबर वा ईभीए (इथाइलिन भिनाइल एसिटेट) क्रक्स जस्ता जुत्ता-चप्पल क्यानभास वा छालाको जुत्ताको तुलनामा चाँडै सुक्छन् र यिनले पानी पनि कम सोस्छन्। यद्यपि, यिनले आफैँ फङ्गल इन्फेक्सन (ढुसीको सङ्क्रमण) बाट भने बचाउँदैनन्। यसका लागि बच्चाको खुट्टा सफा र सुक्खा राख्नु जरुरी हुन्छ। खुट्टाका औँलाबीचको भाग राम्ररी सुकाउनुहोस्, भिजेको जुत्ता वा मोजा लामो समयसम्म लगाउन नदिनुहोस्।

• आइरनमा मात्र भर नपर्नुहोस्

कपडामा आइरन लगाउँदैमा ढुसी पूर्ण रूपमा नष्ट हुँदैन। पानी वा पसिनाले भिजेका कपडालाई राम्ररी धोएर सुकाउनु आवश्यक छ। ओसिलो कपडा दराजमा राख्दा ढुसी बढ्न सक्छ। यदि ढुसीको सङ्क्रमण भएको व्यक्तिले प्रयोग गरेको कपडा वा तौलिया छ भने त्यसलाई तातो पानीले अनिवार्य रूपमा धुनुहोस्।

• एसीको ‘ड्राई मोड’ प्रयोग गर्नुहोस्

मनसुनमा घरभित्र ओस वा चिस्यान धेरै छ भने एसीको ‘ड्राई मोड’ वा डिह्युमिडिफायर प्रयोग गर्नु लाभदायक हुन सक्छ। यसले चिस्यान कम गर्छ, जसले गर्दा ढुसी र डस्ट माइट्स फैलिने सम्भावना घट्छ। एसीको तापक्रम २४-२६ डिग्री सेल्सियस राख्नुहोस्, कोठालाई आवश्यकताभन्दा बढी चिसो नबनाउनुहोस् र एसीको फिल्टर नियमित सफा गर्नुहोस्।

• बालबालिकालाई ताजा र सुरक्षित खाना दिनुहोस्

मनसुनमा बालबालिकालाई बाहिर काटेर राखिएका फलफूल, सडक किनारमा पाइने जुस र बरफ हालिएका पेय पदार्थ नदिनुहोस्। यस्ता कुरामा सङ्क्रमणको जोखिम धेरै हुन्छ। काँचो सलाद र हरिया सागपातलाई सफा पानीले राम्ररी पखालेर मात्र खान दिनुहोस्। सधैँ ताजा र सही तरिकाले भण्डारण गरिएको दही तथा मोही मात्र दिनुहोस्। बान्ता हुने वा पखाला लाग्ने समस्या देखिएमा डाक्टरको सल्लाह लिनुहोस्।