चार वर्षअघि धेरैलाई लागेको थियो, लियोनेल मेस्सीको विश्वकप कथा त्यहीँ समाप्त भयो । ३५ वर्षको उमेरमा उनले अन्ततः विश्वकप जितेका थिए । त्यो नै आफ्नो अन्तिम विश्वकप खेल हुने उनले बताएका थिए । धेरैको नजरमा त्यही सफलताले उनलाई फुटबल इतिहासकै महान् खेलाडी (जीओएटी) को रूपमा स्थापित गरिसकेको थियो ।

त्यसको चार वर्षअघि, ३१ वर्षको उमेरमा, धेरैले (उनका निकटवर्तीहरूले समेत) मेस्सीले आफ्नो अन्तिम विश्वकप खेल खेलिसकेको र विश्वकप नजितीकनै अन्तर्राष्ट्रिय करिअर टुंग्याउने विश्वास गरेका थिए ।

तर अहिले ३९ वर्षका मेस्सी फेरि विश्वकपको केन्द्रमा छन् । उनले इंग्ल्यान्डविरुद्ध उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै अर्जेन्टिनालाई लगातार दोस्रो पटक विश्वकप फाइनलमा पुर्‍याएका छन् ।

इंग्ल्यान्डविरुद्ध २–१ को पुनरागमन जितमा मेस्सीले दुई असिस्ट दिए । यससँगै उनले २०२६ विश्वकपमा चार असिस्ट र आठ गोल गरेका छन् ।

उनी प्रतियोगिताका संयुक्त रूपमा सर्वाधिक गोलकर्ता हुन् भने असिस्टको सूचीमा दोस्रो स्थानमा छन् । अब अर्जेन्टिनाले आइतबार न्यु जर्सीमा हुने फाइनलमा स्पेनसँग खेल्नेछ । यो त्यही स्पेन हो, जहाँ मेस्सीले बार्सिलोनाबाट आफ्नो अधिकांश क्लब करिअर बिताएका थिए ।

अर्जेन्टिनाका मुख्य प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले भने, ‘उनी इतिहासकै उत्कृष्ट खेलाडी हुन् । यो प्रमाणित गर्न उनले अझै के गर्नुपर्छ, मलाई थाहा छैन । अधिकांश स्पेनी समर्थकहरूले पनि उनलाई माया गर्छन् ।’

बीबीसीका विश्लेषक माइका रिचड्र्सले भने, ‘अर्जेन्टिनासँग लियोनेल मेस्सी छन् । उनी नै जिओएटि हुन्, सबै समयका महान् खेलाडी ।

‘यस्ता खेलहरू क्षणभरले जितिन्छन् । हामीले सोचेका थियौं, निर्णायक क्षण जुड बेलिङ्घम वा ह्यारी केनको हुन सक्छ । तर यही कारण हो, मेस्सी बादशाह हुन् ।’

मेस्सीले कसरी तोडे इंग्ल्यान्डको सपना ?

पूर्व बार्सिलोना र पेरिस सेन्ट–जर्मेनका फरवार्ड मेस्सीले आफ्नो करिअरमा यसअघि कहिल्यै इंग्ल्यान्डविरुद्ध खेलेका थिएनन् । अब भने प्रशिक्षक थोमस टुचेल र इंग्ल्यान्डका समर्थकहरूलाई त्यो तथ्य फेरि सत्य भएको भए हुन्थ्यो भन्ने लागेको हुन सक्छ ।

तुलनात्मक रूपमा सम्पूर्ण इंग्ल्यान्ड टोलीले जम्मा सात सफल ड्रिबल मात्र गरेको थियो । मेस्सीले विपक्षीको पेनाल्टी क्षेत्रभित्र सात पटक बल छोए, जुन सम्पूर्ण इंग्ल्यान्ड टोलीको संयुक्त संख्यासँग बराबर थियो । उनले सिर्जना गरेका चार अवसर पनि सम्पूर्ण इंग्ल्यान्ड टोलीको बराबरीमा थिए ।

पहिलो हाफमा मेस्सीले केही उत्कृष्ट स्पर्श देखाए र प्रायः मध्यभागमा खेले । तर खेलको ५५औँ मिनेटमा एन्थोनी गोर्डनले इंग्ल्यान्डलाई अग्रता दिलाएपछि अर्जेन्टिना पूर्ण रूपमा जाग्यो ।

टुचेलले थप रक्षक मैदानमा उतारेपछि इंग्ल्यान्ड रक्षात्मक बन्यो । त्यसपछिका ३७ मिनेट अर्जेन्टिनाले ८८ प्रतिशत बल नियन्त्रण राख्यो ।

त्यही समयमा मेस्सी दायाँ विंगमा सरे र खेलको रूप नै परिवर्तन गरिदिए । गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले भने, ‘मेस्सीलाई विंगमा लैजानु हाम्रो लागि निर्णायक साबित भयो ।’

मेस्सीले खेलमा नौ सफल ड्रिबल गरे र दुई गोलका लागि पास मिलाए । सन् १९६६ यता उपलब्ध तथ्यांकअनुसार विश्वकपको नकआउट चरणको एउटै खेलमा नौ ड्रिबल र दुई असिस्ट गर्ने उनी पहिलो खेलाडी बने ।

तुलनात्मक रूपमा सम्पूर्ण इंग्ल्यान्ड टोलीले जम्मा सात सफल ड्रिबल मात्र गरेको थियो । मेस्सीले विपक्षीको पेनाल्टी क्षेत्रभित्र सात पटक बल छोए, जुन सम्पूर्ण इंग्ल्यान्ड टोलीको संयुक्त संख्यासँग बराबर थियो । उनले सिर्जना गरेका चार अवसर पनि सम्पूर्ण इंग्ल्यान्ड टोलीको बराबरीमा थिए ।

त्यसका साथै उनले खेलकै सर्वाधिक नौ क्रस गरे । तर सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, अर्जेन्टिनाका दुवै गोलको आधार मेस्सी नै बने । ८५औँ मिनेटमा उनले कर्नरबाट एन्जो फर्नान्डेजलाई पास दिए, जसले पेनाल्टी क्षेत्रबाहिरबाट शक्तिशाली प्रहार गर्दै बराबरी गोल गरे ।

त्यसपछि इन्जुरी समयमा मेस्सीको उत्कृष्ट क्रसमै लाउटारो मार्टिनेजले हेडमार्फत विजयी गोल गरे । रिचड्र्सले भने, ‘उनी धेरैजसो समय मैदानमा हिँडिरहेजस्तो देखिन्छन् । तर बल खुट्टामा पुग्नेबित्तिकै उनी जीवित हुन्छन् । त्यही प्रतिभाले खेलको अन्तर बनाइदिन्छ ।’

पूर्व इंग्ल्यान्ड गोलकिपर जो हार्टले भने, ‘इंग्ल्यान्डले मेक्सिको र नर्वेविरुद्ध जस्तै रक्षात्मक रणनीति अपनायो । तर त्यसले मेस्सीलाई स्वतन्त्र बनाइदियो । उनीसँग ताला खोल्ने चाबी थियो, अन्तिम १५ मिनेट उनले एक्लैले खेल नियन्त्रण गरे ।’

इंग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले भने, ‘खेलको अधिकांश समय हामीले उनलाई राम्रोसँग नियन्त्रण गरेका थियौं । तर विश्वका सबैभन्दा खतरनाक खेलाडीहरू बल पाउँदा केही पनि सिर्जना गर्न सक्छन् । उनी इतिहासकै उत्कृष्ट खेलाडीमध्ये एक हुनुको कारण यही हो ।’

के मेस्सी गोल्डेन बुट पनि जित्लान् ?

यो विश्वकपसँगै मेस्सी २१ गोलसहित विश्वकप इतिहासकै सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका छन् । अर्जेन्टिनाका लागि उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा कुल १२५ गोल गरेका छन् ।

रोचक कुरा, ती २१ मध्ये १५ गोल उनले ३५ वर्षको उमेर पार गरेपछि गरेका हुन् । यस विश्वकपमा उनले आठ गोल गरेका छन् । २०२२ मा उनले सात गोल गरेका थिए, जुन त्यसबेला गोल्डेन बुट विजेता किलियन एम्बाप्पेभन्दा एक गोल कम थियो ।

यसपटक भने मेस्सी र एम्बाप्पे दुवैले आठ–आठ गोल गरेका छन् । फ्रान्सले शनिबार तेस्रो स्थानका लागि इंग्ल्यान्डसँग खेल्ने भएकाले एम्बाप्पेसँग गोल संख्या बढाउने अवसर बाँकी छ ।

इंग्ल्यान्डका जुड बेलिङ्घम र ह्यारी केनको नाममा पनि छ–छ गोल छन् । यदि गोल संख्या बराबर भयो भने असिस्ट निर्णायक हुनेछ । त्यसमा मेस्सीका चार असिस्ट छन् भने एम्बाप्पेका तीन ।

यति मात्र होइन, मेस्सी यो विश्वकपका सर्वाधिक असिस्ट गर्ने खेलाडी पनि बन्न सक्छन् । उनी शीर्ष स्थानमा रहेका फ्रान्सका माइकल ओलिसेभन्दा एक असिस्टले मात्र पछाडि छन् । पूर्व इंग्ल्यान्ड गोलकिपर पॉल रोबिन्सनले भने, ‘उनी साँच्चै सानो जादुगर हुन् । यो सम्पूर्ण प्रतियोगिताभर उनले यही गरिरहेका छन् । उनले गरेका गोल मात्र होइन, उनले विपक्षीको बक्समा पुर्‍याएका बलहरू पनि अविश्वसनीय छन् ।’

के मेस्सी कहिल्यै सुस्ताउने छैनन् ?

सन् २०१६ मा, बार्सिलोनामा खेलिरहेका २९ वर्षीय मेस्सीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट संन्यास घोषणा गरेका थिए भन्ने कुरा धेरैले बिर्सिसकेका छन् ।

त्यतिबेला उनले २०१४ विश्वकप फाइनल र लगातार तीन कोपा अमेरिका फाइनल गुमाइसकेका थिए । तर निर्णय फिर्ता लिएपछि उनले दुई कोपा अमेरिका जिते ।

२०२२ मा पेरिस सेन्ट–जर्मेनबाट खेलिरहेका बेला कतार विश्वकप जितेपछि धेरैलाई लाग्यो, उनको करिअरको अन्तिम अधुरो सपना पनि पूरा भयो ।

त्यसपछि २०२३ मा उनी युरोप छाडेर इन्टर मियामी पुगे । धेरैले अब उनको करिअर बिस्तारै अन्त्यतिर जाँदैछ भन्ने अनुमान गरेका थिए । गत वर्षको फिफा क्लब विश्वकपका बेला समेत उनी २०२६ विश्वकप खेल्छन् कि खेल्दैनन् भन्ने निश्चित थिएन ।

तर अहिले पनि उनी रोक्नै नसकिने अवस्थामा देखिएका छन्, यद्यपि उनको खेल्ने शैली परिवर्तन भएको छ । इंग्ल्यान्डविरुद्धको खेलअघि यस विश्वकपमा उनले तय गरेको कुल दूरीमध्ये ४७ प्रतिशत समय हिँडेरै बिताएका थिए । यो प्रतियोगिताका सबै आउटफिल्ड खेलाडीमध्ये सबैभन्दा बढी अनुपात हो ।

स्पेनी पत्रकार गिलेम बालागुएका अनुसार मेस्सीले आफ्नो करिअरमा कम्तीमा पाँच पटक आफ्नो खेल्ने शैली परिवर्तन गरिसकेका छन् ।

हाल मेस्सीले इन्टर मियामी र अर्जेन्टिनाका लागि लगातार १३ खेलमा गोल गरेका वा गोलका लागि पास दिएका छन् । यदि उनले स्पेनविरुद्धको फाइनलमा पनि गोल वा असिस्ट गरे भने सन् २०११ मा बनाएको लगातार १४ खेलमा गोलमा योगदान दिएको आफ्नै कीर्तिमान बराबरी गर्नेछन् । त्यससँगै उनी ब्राजिलका काफूपछि तीन विश्वकप फाइनल खेल्ने दोस्रो खेलाडी पनि बन्नेछन् ।

के यो नै उनको अन्तिम विश्वकप खेल हुनेछ ?

आखिर २०३० विश्वकप हुँदा उनी ४३ वर्षका हुनेछन् । तर आठ पटकका बालोन डी’ओर विजेता मेस्सीका हकमा अब कुनै पनि कुरा अनुमान गर्नुअघि दुईपटक सोच्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भइसकेको छ ।

एम्लिन बेग्ली/ बीबीसी स्पोर्ट पत्रकार