केन्द्रीय संस्करण

विज्ञका कुरा

कोरोनाको दशा नबनोस् दसैँ access_timeकात्तिक ४, २०७७

नेपालमा कोरोनाभाइरसको संक्रमण समुदायस्तरमा फैलिएका बेला हिन्दु धर्मावलम्बीहरुको महान् पर्व बडादसैँ सुरु भएको छ । कोरोना संक्रमण फैलन सक्ने सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले सर्वसाधारणलाई अहिलेको दसैँ जो जहाँ छ, त्यहीँ मनाउन सार्वजनिक रुपमा आग्रह ग...

कोभिडसँग लडने क्षमता विकासका लागि कस्तो खाने ? यस्तो छ विज्ञहरुको सुझाव access_timeकात्तिक २, २०७७

काठमाडौं । कोभिड संक्रमणबाट जोगिन दैनिक गतिविधिमा सुधार गर्दै खानपिनमा ध्यान दिनुपर्नेमा विज्ञहरुले जोड दिएका छन् । पछिल्लो समय संक्रमण बढ्दै गएको अवस्थामा रोगसँग लडने क्षमताको विकास गर्नु नै उत्तम विकल्प भएको विज्ञहरुले बताएका छन् । त्यसका लागि दैनिक गतिविधि र खानपिनम...

सावधान ! कोरोना उपचारको नाममा जथाभावी जडीबुटी सेवन नगरौं access_timeअसोज २८, २०७७

काठमाडौं । कोरोनाभाइरस अर्थात् कोभिड–१९ महामारी विश्वभर फैलिएको छ । नेपालमा पनि कोरोना संक्रमित र यसबाट मृत्यु हुनेको संख्या दिन प्रतिदिन बढ्दै गएको छ । यो भाइरसको संक्रमण निको पार्ने खोप तथा औषधिहरु परीक्षणकै चरणमा छन्, तिनको पूर्ण विकास भइसकेको छैन । व...

के हो एन्टिजेन परीक्षण ? कत्तिको भरपर्दो हुन्छ कोरोना संक्रमितको पहिचान गर्न ? access_timeअसोज २२, २०७७

  स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले कोरोना संक्रमण भए–नभएको पत्ता लगाउनका लागि हाल पिसिआर परीक्षण गर्दै आएको छ । नेपालमा सरकारी तथा निजी प्रयोगशालाहरू मार्फत  हालसम्म ३ लाख ८१ हजार ५८ पिसिआर परीक्षण गरिएको छ । कोरोनाभाइरस संक्रमित समुदायस्तरमा प्रति...

मुटुरोगीहरू किन कोरोनादेखि सतर्क हुनुपर्छ ? access_timeअसोज २२, २०७७

कोरोना भाइरस समूहको सार्स–कोभी–२ नामक भाइरसले उत्पन्न गराउने कोरोना भाइरस रोग २०१९ अथवा कोभिड–१९ अहिले विश्वभर फैलिएर करोडौँलाई असर गरिसकेको छ । गत वर्षको डिसेम्बर दोस्रो साता उत्पन्न भएको यस रोगको असरलाई ध्यानमा राखेर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले २०२० ...

‘जाडोमा कोरोना सङ्क्रमण झन् बढ्न सक्छ, दशैँमा फोनबाटै मान्यजनको आशीर्वाद लिऔँ’ access_timeअसोज १८, २०७७

अमेरिकामा झन्डै २७ वर्ष सङ्क्रामक रोगबारे प्राध्यापन, अनुसन्धान र उपचारमा खटिएका डा. जनक कोइराला कोरोना सङ्क्रमण सुरु हुनुभन्दा २ साताअघि नेपाल आएका थिए । नेपालका अस्पतालमा काम नगरे पनि हाल उनी नेपाल स्वास्थ्य परिषदमा परामर्शदाताका रूपमा काम गरिरहेका छन् । त्रिवि शि...

लकडाउन हैन, अब जनचेतनाको राष्ट्रिय महाअभियान सुरु गरौँ access_timeअसोज ११, २०७७

हामीले कोरोना सङ्कट बेहोरेको ६ महिना भइसक्यो । कोरोना भाइरस रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि यो विचमा पटक पटक लकडाउन तथा निषेधाज्ञा जस्ता विधिहरुको अभ्यास पनि गरियो । तर पनि कोरोना संक्रमण कम हुन सकिरहेको छैन । यो हामी सबैको साझा चिन्ताको विषय बनेको छ । कोरोनासंक्...

सावधान ! गुणस्तरहीन सेनिटाइजरले रोगी बनाउँछ access_timeअसोज ५, २०७७

कोभिड–१९ अर्थात् कोरोनाभाइरसको महामारी फैलिएसँगै यसबाट बच्नका लागि नियमित रुपमा साबुनपानी तथा सेनिटाइजरले हात धुने बानीको विकास भएको छ । साबुनपानी भन्दा सेनिटाइजरले हात सफा गर्न सजिलो हुने हुुँदा सेनिटाइजरको प्रयोगकर्ता बढ्न थालेका छन् । तर सेनिटाइजरको...

सावधान ! थाहा नपाइ हुनसक्छ ‘डिप्रेशन’ access_timeभदौ ३०, २०७७

काठमाडौं । कोभिड–१९ का कारण सिर्जित समस्याले कयौं मानिसमा मानसिक समस्या देखिन थालेको छ । कोभिड–९ अर्थात् कोरोनाभाइरस रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि सरकारले चार महिनासम्म जारी गरेको ‘लकडाउन’ र त्यस यताको निषेधाज्ञाका कारण कयौँको व्यापार&n...

लकडाउन तथा निषेधाज्ञा खोलेर जनजीवन सुचारु गरौँ access_timeभदौ २२, २०७७

बिगत ६ महिनादेखि हामीले कुनै न कुनै किसिमको लकडाउन भोगेका छौं । लकडाउन जहिले पनि २ देखि ३ हप्ता गर्दा पुग्ने थियो । त्यो समयमा रोग नियन्त्रण, राहत तथा आफ्नो पेशाबाट बिस्थापित तथा बेरोजगारलाई पुनर्स्थापना गर्ने गृहकार्य हुनुपर्ने थियो । साथै लकडाउन वा निषेधाज्ञाको...

यसरी बच्न सकिन्छ कोरोनाको महाव्याधिबाट access_timeभदौ २०, २०७७

  - लकडाउन वा निषेधाज्ञा सरकारले तयारी गर्नको लागि २-३ हप्ता मात्र लगाउनुपर्ने बिकल्प हो । अब यसलाई अन्त्य गर्नुपर्छ । गास, बास र कपासको ब्यबस्था हरेक नागरिकलाई गर्नुपर्छ । - अब जनजीवन सहज बनाऔं । हरेक नागरिक, परिवार, समाज र देश टाट पल्टिने स्थितिमा देखापर्द...

के मास्कको प्रयोगले शरीरमा अक्सिजनको मात्रा कमी हुन्छ ? access_timeभदौ १७, २०७७

कोरोनाभाइरसको महामारीले मास्कको प्रयोगलाई अनिवार्य बनाइदिएको छ । भाइरसको संक्रमण रोक्ने एक प्रमुख उपाय मध्येको एक हो मास्कको प्रयोग । कोरोनाभाइरसको अहिलेसम्म कुनै खोप तथा अचुक औषधि छैन त्यसैले पनि यसबाट बच्ने उपयुक्त उपाय भनेको जनस्वास्थयका नियमहरुको कठोर पालना नै हो...

‘पीसीआर परीक्षण व्यापक गरौँ, नेगेटिभ रिपोर्ट आएकालाई हिँड्न र काम गर्न दिऔँ’ access_timeभदौ ११, २०७७

अहिले कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण समुदाय स्तरमा फैलिसक्यो । प्रहरी सङ्गठन, स्वास्थ्यकर्मी, विभिन्न टोल बस्तीहरूमा भित्रभित्र फैलिरहेको छ । कोरोना नियन्त्रणका लागि सुरुवाती चरणबाटै कमजोरीहरू भएका छन् । सुरुमा प्लेनबाट कोरोना आउँछ भन्नेमा मात्र सरकार केन्द्रित भयो तर दक्षिणबाट ...

नियमित सेवा अवरुद्ध हुँदा पैदा भएका स्वास्थ्य समस्याहरू गम्भीर चुनौती हुन् access_timeभदौ ६, २०७७

कोरोना भाइरसले सिर्जना गरेको कोभिड–१९ महाव्याधिले सिंगो विश्वलाई हायलकायल बनाएको छ । स्वभाविक रुपमा नेपाल पनि त्यसबाट अछुतो छैन । खासगरी, पछिल्ला चरणमा नेपालमा कोरोनाको प्रकोप तीब्र भएर गइरहेको छ । कोरोनाले सिर्जना गरेका चुनौतिविरुद्ध लड्न सिंगो मुलुकको ध्...

कस्तो रोग हो मस्तिष्कघात ? access_timeभदौ ४, २०७७

मानिसलाई सताउने विभिन्न रोगमध्ये मस्तिष्कघात अर्थात ब्रेन स्ट्रोक पनि एउटा समस्या हो । विश्वमा हरेक वर्ष यो रोगले धेरै मानिसलाई सताइरहेको हुन्छ । हामीले यो कस्तो रोग हो, यसका लक्षण केके हुन्, उपचार कसरी हुन्छ र यसबाट जोगिन केके कुरामा सावधानी अपनाउन सकिन्छ भन्ने बारेमा ...

‘कोरोनाविरुद्धको खोपको तेस्रो चरणको ट्रायल नेपालमा गर्न दिँदा हुन्छ’ access_timeभदौ ३, २०७७

कोरोनाभाइरसलाई कतिपयले सामान्य भाइरस त कतिपयले खतरनाक भाइरसको रुपमा वर्णन गर्दै आएको पाइन्छ । नयाँ खालको भाइरस भएका कारण यसका बारेमा अध्ययन, अनुसन्धान भइरहेको मात्र नभई तथ्यहरु पनि फरक फरक आइरहेको पाइन्छ । अझ विश्व स्वास्थ्य संगठनले नै बोलेका कुरा केही समय पछा...

‘लकडाउन खुलेपछि मान्छे फुत्केको गोरुजस्तै भए, के फरक पर्छ र ह्या भन्ने अवस्थामा आए’ access_timeसाउन ३२, २०७७

कोरोना भाइरस रोकथामका लागि जारी गरिएको लकडाउन खोलेपछि दैनिक ४ सयदेखि ५ सय कोरोना सङ्क्रमित थपिइरहेका छन् । विशेष गरेर सहरी क्षेत्रमा कोरोना सङ्क्रमणको दर अझ बढिरहेको छ भने मृत्युदर पनि बढ्दै गएको छ । नेपालमा सुरुवातमा थोरै सङ्क्रमित थपिँदा पनि मान्छेमा जुन त्रास थि...

‘हामी साह्रै अटेरी भयौँ, आफै नसुध्रिने हो भने कोरोना सङ्क्रमण भयावह हुन्छ’ access_timeसाउन ३०, २०७७

नेपालमा हालसम्म कोरोना झन्डै २५ हजारमा कोरोना सङ्क्रमण हुँदा ९५ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । १६ हजार हाराहारी निको भएर घर फर्किएका छन् । विगतमा विशेष गरेर  वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका र उनीहरूको नजिक रहेका व्यक्तिमा सङ्क्रमण देखिने गरेको थियो । तर अहिले समुदाय स्त...

प्रिय सरकार, कोरोनाको उपदेश तीतो हुन लाग्यो access_timeसाउन २३, २०७७

कोरोना संक्रमणबाट बच्नको लागि के गर्नुपर्छ भनेर सबै नागरिकलाई थाहा भइसकेको छ । मोबाइलको रिङ्ग टोन, स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ताको ठाडो उपदेश, संचार माध्यमदेखि बिज्ञहरुको अर्ति एकै छ, मास्क लगाउने, व्यक्तिगत दुरी कायम गर्ने, हात धोइरहने । सरकारी संयन्त्रको आरोप छ, &lsq...

रैथाने पौष्टिक आहारविरुद्ध भ्रामक सरकारी ज्ञान access_timeसाउन १९, २०७७

विद्यार्थीकालमा एउटा नेपाली फिल्म हेर्ने अवसर जुर्यो । नाम नसम्झेको उक्त फिल्मका खलनायकले गाउँकी एउटी गोरी गोरी युवतीलाई सोधेको देखिन्छ ‘तिमी के खान्छौ हौ अनि यति हृष्टपुष्ट र राम्री भएकी ?’ युवती लजाउँदै उत्तर दिन्छिन्, ‘मकै, भात, भटमास ।’ दर्श...

'लकडाउन अन्त्य सरकारको अपरिपक्क निर्णय' access_timeसाउन ६, २०७७

सरकारले आज रातिबाट लागु हुनेगरी लकडाउन अन्त्य गरेको छ । कोरोना संक्रमणको समुदायमा व्यापक परीक्षण गरेर वास्तविक अवस्था थाहा नपाई गरिएको यो निर्णय हतारयुक्त र अपरिपक्व देखिने जनस्वास्थ्य विज्ञ डा. रविन्द्र पाण्डे बताउँछन् । शहरी क्षेत्रमा संक्रमितको संख्या दिन प्रतिदिन बढ्दै...

उपत्यका कोरोना संक्रमणको ‘हटस्पट’ बन्ने खतरा access_timeअसार २५, २०७७

काठमाडौं उपत्यकामा विगत ५ महिनादेखि छिट्टफुट्ट मात्रै कोरोना संक्रमित भेटिएका थिए । करिब एक हप्ता यता उपत्यकाका २३  स्थानमा कोरोना संक्रमित फेलासँगै जनस्वास्थ्य विज्ञहरुले संक्रमण समुदायस्तरमा फैलिएको आशंका गर्न थालेका छन् । देशका विभिन्न ठाउँमा कोरोना फैलिएसँगै उप...

लकडाउन र आत्महत्या access_timeअसार १८, २०७७

पछिल्लो समय आत्महत्या दर ह्वात्तै बढेको छ । विगत केही दिनलाई मात्र हेर्ने हो भने पनि हरेक दिनजसो १६ जनाले आत्महत्या गर्ने गरेको प्रहरीको तथ्याङ्क छ । आर्थिक वर्ष ०७५/०७६ मा पाँच हजार सात सय ५४ वटा आत्महत्याका घटना भएको प्रहरी तथ्याङ्कमा छ भने चालु आर्थिक वर्षका सुरुवाती ...

के प्रधानमन्त्रीले भनेजस्तै नेपालीको इम्यूनिटी पावर साँच्चिकै गजबको छ त ? access_timeअसार १२, २०७७

केहीदिन अघि संसदमा सांसदहरुको प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले कोरोनाभाइरसको संक्रमण र नेपालीहरुको इम्यूनिटी पावरबारे लामो प्रवचन दिए । उनले नेपालीहरुको रोग प्रतिरोधी क्षमता (इम्यूनिटी पावर) बलियो भएकै कारण कोरोनाभाइरसको संक्रमणबाट मृत्यु हुने...

कोरोना भाइरसको जिनमा भएको परिवर्तन तथा यसका जोखिमहरु access_timeअसार ७, २०७७

एक्काइसौं शताब्दीकै सबैभन्दा भीषण महाव्याधिको रुपमा देखापरेर सारा संसारभरि आतंक मच्चाइरहेको सार्स–कोभ–२ भनिने कोरोनाभाइरसका बारेमा हालसम्म पूर्णरुपमा थाहा पाउन सकिएको छैन । एकातिर यस भाइरसले संसारभरिमा ८७,६८,२६५ जनालाई संक्रमित तुल्याइसकेको छ र ४,६३९...

Page 1 of 6