काठमाडौँ । गत असोजको सामान्य वर्षापछि काठमाडौँ उपत्यकामा छिटपुट बाहेक पानी पर्न सकेको छैन । जसका कारण यो हिउँदमा काठमाडौँ उपत्यकाको वातावरण निरन्तर प्रदूषित छ । 

मंसिरयता माघको उत्तरार्धसम्म आइपुग्दा पनि वर्षा हुन नसक्दा काठमाडौँलाई हेर्ने परिदृश्य नै बदलिन थालेको छ । काठमाडौँ भित्रै तर रिङरोड बाहिर रहेका डाँडाबाट काठमाडौँ उपत्यकालाई नियाल्ने हो भने धमिलो र तुवाँलो बाहेक केही देखिँदैन । कङ्क्रिटको सहर भनेर टिप्पणी गरिने काठमाडौँलाई अहिले त्यही प्रदूषित तुवाँलोले ढाकेको छ । यो वर्षको हिउँदको समयमा केही दिन बाहेक हरेक दिन जस्तो काठमाडौँको प्रदूषण तह अस्वस्थर नै रहेको छ । 

समयमै हिउँदे वर्षा नहुँदा वायुमण्डलमा प्रदूषित तुवाँलो जम्मा हुँदा काठमाडौँको वायु प्रदूषण बढ्दै गएको हो । 

यो साताको सुरुवातदेखि काठमाडौँलाई घेरेका केही केही पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा डढेलो पनि सुरु भएका कारण त्यसबाट निस्किएका धुवाँ पनि कचौरा आकारको काठमाडौँ उपत्यकामा थुप्रिँदा वायु प्रदूषण झन् बढेको छ । 

मंगलवार दिउँसो १ बजे काठमाडौँको अमेरिकी दूतावासले ललितपुरको फोरा दरबार क्षेत्रमा राखेको वायु प्रदूषण मापन यन्त्रका अनुसार ललितपुर क्षेत्रको वायुको गुणस्तर अर्थात् एअर क्वालिटी इन्डेक्स २५९ छ । यसको अर्थ ललितपुरको त्यस क्षेत्रको वायु सास फेर्नको लागि निकै अस्वस्थकर छ ।

 त्यस्तै काठमाडौंमा रहेको अमेरिकी दूतावासमा राखिएको प्रदूषण मापन यन्त्रले काठमाडौँको वायुको गुणस्तर १९५ देखाएको छ अर्थात् काठमाडौँको वायुको गुणस्तर अस्वस्थकर छ ।

 स्वीडिस वायु गुणस्तर मापन गर्ने कम्पनी आइक्यु एअरका अनुसार काठमाडौँ विश्वको प्रदूषित सहरहरु मध्ये पाँचौंमा छ ।

आइक्यु एअरका अनुसार विश्वका प्रदूषित शहरमध्ये पाचौं स्थानमा रहेको काठमाडौँको एक्युआइ १९५ छ । 

तथ्याङ्क अनुसार पहिलो नम्बरमा ४२३ एक्युआइ सहित बोस्निया हर्जगोभानिया, दोस्रोमा २१४ सहित पाकिस्तानको कराँची, तेस्रोमा २१२ सहित बंगलादेशको ढाका, चौंथोमा २०५ सहित भारतको दिल्ली छ ।