काठमाडौँ। फ्रेन्च फ्राइज बालबालिकादेखि वयस्कसम्म सबैको मनपर्ने खाजा हो। क्रिस्पी र नुनिलो आलुका टुक्राहरू फास्ट-फुड रेस्टुरेन्टदेखि घरसम्म हरेक पार्टी र जमघटको अभिन्न हिस्सा बनिसकेका छन्।

तर, भर्खरै गरिएको एक अध्ययनले फ्रेन्च फ्राइज मन पराउनेहरूलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ। हालै ब्रिटिस मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित हार्वर्ड टी.एच. चान स्कुल अफ पब्लिक हेल्थका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको एउटा अध्ययनले चकित पार्ने खुलासा गरेको छ। यस अनुसन्धानअनुसार हप्तामा मात्र तीन पटक फ्रेन्च फ्राइज खाँदा टाइप-२ मधुमेहको जोखिम करिब २० प्रतिशतले बढ्न सक्छ।

अनुसन्धानले के भन्छ?

अध्ययनमा धेरै वर्षसम्म २ लाखभन्दा बढी मानिसहरूको खानपान र स्वास्थ्यको रेकर्ड राखिएको थियो। धेरै फ्रेन्च फ्राइज खाने मानिसहरूमा रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्ने क्षमता कमजोर भएको र इन्सुलिन प्रतिरोध (Insulin Resistance) बढेको पाइएको थियो। यसको अर्थ, धेरै फ्रेन्च फ्राइज खाने मानिसको शरीरले इन्सुलिनलाई राम्रोसँग प्रयोग गर्न सक्दैन, जसले गर्दा रगतमा चिनीको स्तर निरन्तर उच्च रहन्छ र टाइप-२ मधुमेहको जोखिम बढ्छ।

फ्रेन्च फ्राइज किन यति हानिकारक हुन्छ?

• उच्च ग्लाइसेमिक इन्डेक्स: आलुमा ग्लाइसेमिक इन्डेक्स (GI) उच्च हुन्छ, जसले रगतमा चिनीको मात्रा छिटो बढाउँछ।
• धेरै बेर तातो तेलमा तारेको: आलुलाई बारम्बार तातो तेलमा तार्दा ट्रान्स फ्याट र अन्य हानिकारक यौगिकहरू उत्पादन हुन्छन्, जसले शरीरको मेटाबोलिजमलाई हानि पुर्‍याउँछ।
• बढी नुन र क्यालोरी: फ्रेन्च फ्राइजमा नुन र क्यालोरी धेरै हुन्छ, जसले मोटोपना, उच्च रक्तचाप र मधुमेहको जोखिम बढाउँछ।

के फ्रेन्च फ्राइज मात्र दोषी हो त?

अनुसन्धानले देखाएअनुसार आलुलाई डीप फ्राई गर्नुको सट्टा उमालेर, बाफमा पकाएर वा कम तेलमा भुटेर खाँदा मधुमेहको जोखिम धेरै हदसम्म कम हुन्छ। यसको मतलब, समस्या आलुमा मात्र होइन, त्यसलाई पकाउने तरिकामा पनि छ।

आफूलाई कसरी बचाउने?

• दैनिक वा हप्तामा धेरै पटक फ्रेन्च फ्राइज खाने बानी त्याग्नुहोस्।
• आफ्नो खाजामा भुटेको चना, मखाना, सलाद वा फलफूल समावेश गर्नुहोस्।
• आलु नै खान मन लागेमा त्यसलाई उमालेर वा कम तेलमा रोस्ट गरेर खानुहोस्।
• नियमित व्यायाम गर्नुहोस् र सक्रिय जीवनशैली अपनाउनुहोस्।

फ्रेन्च फ्राइजको स्वाद जति मिठो भए पनि यसलाई बारम्बार खाँदा तपाईँको शरीरमा टाइप-२ मधुमेहको जोखिम बढ्न सक्छ। यसलाई दैनिक खानु स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन सक्छ।