काठमाडाैँ । युरोपेली सङ्घ (ईयु) ले ग्रिनल्याण्ड विवादका कारण बढ्दो तनावको बीचमा ‘आकस्मिक सम्मेलन’ आयोजना गरेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपतिले आठ युरोपेली देशमा धम्की दिइएको शुल्क अस्थायी रूपमा रोक्ने घोषणा गरे पनि युरोपले आफ्नो हितको संरक्षणमा सक्रिय भूमिका देखाएको हाे ।

अमेरिका र युरोपबिचको तनाव

अमेरिकाले ग्रिनल्याण्डको विषयमा आफ्नो प्रभुत्व कायम राख्ने प्रयास गर्दा युरोपले आफ्नो परम्परागत सहयोगीको मूल्याङ्कन पुनः गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ । विश्लेषकहरूले यस घटनालाई ‘सहयोगी राष्ट्रहरूमाथि जबरजस्ती नीति असफल हुने उदाहरण’ भनेका छन् ।

युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयेनले सम्मेलनपछि भनिन्, “हाम्रो प्रतिकार प्रभावकारी रह्यो ।” युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले भने, “हामी कुनै पनि प्रकारको दबाबलाई स्वीकार्दैनौं र आफ्ना हितको रक्षा गर्नेछौँ ।”

युरोपेली संसदले अमेरिकासँगको व्यापार सम्झौता अस्थायी रूपमा रोक्ने निर्णय पनि गरेको छ । स्वीडेनकी उपप्रधानमन्त्री एब्बा बुशले भनिन्, “अहिले अमेरिकालाई प्रशंसा गरेर मनाउने तरिका काम गर्दैन ।”

रणनीतिक स्वतन्त्रताको आवश्यकता

विश्लेषकहरूले अमेरिकी प्रभुत्वशाली नीतिले युरोपमा अविश्वास बढाउँने र दीर्घकालीन स्वतन्त्रता खोजाको लागि उत्प्रेरणा दिन सक्ने चेतावनी दिएका छन् । बेल्जियमका प्रधानमन्त्री बर्ट डे वेभरले भने, “युरोप अहिले निर्णायक मोडमा छ ।”

युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष लेयेनले पनि आत्मनिर्भरता र रणनीतिक स्वतन्त्रता निर्माण गर्न यो अवसर आवश्यक भएको औँल्याइन् । फ्रान्सका राष्ट्रपतिले युरोपलाई सतर्क रहन र नयाँ चुनौतीहरूलाई दृढ रूपमा सामना गर्न तयार रहन सुझाएका छन् ।

अमेरिकी प्रभुत्वको प्रभाव

विशेषज्ञहरूले भनेका छन्, “प्रभावशाली राष्ट्रहरूको जबरजस्ती नीति छोटो समयका लागि फाइदा दिन सक्छ, तर यसले सहयोगीहरूलाई नयाँ गठबन्धन र आत्मनिर्भरता तर्फ लैजान्छ ।” क्यानाडाका प्रधानमन्त्रीले यसै सम्मेलनमा ‘नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था निर्माणको आवश्यकता’ औँल्याएका थिए, जसले विश्वव्यापी सहकार्य र समान अधिकार सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राख्छ ।

ग्रिनल्याण्ड विवादले युरोप र अमेरिका बिचको सम्बन्ध अब पहिले जस्तो भरोसापूर्ण नरहेको देखाएको छ । युरोपले दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट आफ्नो स्वतन्त्रता र रणनीतिक निर्णयक्षमता सुनिश्चित गर्न आवश्यक ठानिरहेको छ ।