पाँच दशकभन्दा लामो समय एउटै पेसामा अनवरत काम गर्दै आएका नेपालगञ्जका मोनिउह खाँ जुनसूकै राजनीतिक व्यवस्थाले पनि आफूहरुजस्ता श्रमिकको जीवनस्तर उकास्न नसकेको बताउँछन् ।

नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका–११ ईद्रगाह रोडमा सिलाइकटाइ व्यवसाय गर्दै आएका उनले यो काम थालेको पाँच दशकभन्दा बढी भयो । अहिलेसम्म आफ्नो लागि एउटा घरसमेत बनाउन नसकेको उनी बताउँछन् ।

राणा शासन काल अर्थात् २००१ सालमा जन्मेका खाँले २००७ सालको क्रान्तिपछिको प्रजातन्त्र, २०१७ सालपछिको पञ्चायती व्यवस्था, २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना, राजाको सक्रिय शासन, २०६२÷६३ को जनआन्दोलनपछि राजतन्त्र अन्त्य र गणतन्त्र स्थापना देखिसकेका छन् ।

राजनीतिक परिवर्तनका यति लामो शृङ्खलाका बाबजुद उनले आफूहरुजस्ता श्रमिकका लागि कहिल्यै पनि राहत महसुस गर्न नपाएको गुनासो गरे । विभिन्न कालखण्डमा भएका राजनीतिक परिवर्तनले आफहरुको जीवनस्तरमा कुनै परिवर्तन आउन नसकेको उनको भनाइ छ ।

सुरुमा त्रिभुवन चोक उनले टेलरिङ्गमा मास्टरको काम गरेका थिए । २०२४ सालदेखि टेलरिङ्ग मास्टरको काम गरेका खाँ अहिले आफ्नै सातो टेलर सञ्चालन गरेर बसेका छन् ।वृद्ध भएका कारण आँखा कम देख्ने खाँ अहिले सिलाइको काम गर्न सक्दैनन् । उनी कपडा काट्ने गर्दछन् भने सिलाउनका लागि रसिक राईलाई दिने गर्दछन् ।

‘यो सहरमा धेरै संघर्ष गरेँ, म यही सहरमा जन्मिएँ, यहीँ हुर्किएँ,’ उनले भने, ‘यही सहरमा संघर्ष गर्दागर्दै बुढो भएँ, दाह्री–कपाल फुलिसकेको छ तर पनि गुजारा चलाउनका लागि मेरो संघर्ष सकिएको छैन ।’

दुई छाक टार्नका लागि अहिले पनि काम नगरी सुख नभएको उनले बताए । ‘जुनबेला मैले काम सुरु गरेँ, यो ठाउँमा त्यो बेला जंगल थियो, यो चोकमा मान्छेहरू आउन डराउँथे,’ उनले भने, ‘अहिले यस्तो भव्य सहर बनेको छ तर म अझैसम्म अर्काको घरमा बस्नु परेको छ । यो काम गरेर आफ्नो लागि एउटा घरसमेत बनाउन सकिएन ।’

अझै पनि डेरामा बस्ने गरेको सुनाउँदै उनले भने, ‘धेरै वर्ष बसिसकेको भएर होला, अब त घरबेटीले भाडा पनि लिँदैनन् ।’ महँगी बढेर गुजारा चलाउनै कठिन भएको उनले बताए ।