बुटवल । लुम्बिनी प्रदेशमा यो वर्ष १२ करोड ३४ लाख रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यको सयपत्री फूल उत्पादन भएको छ । प्रदेशको कृषि विकास निर्देशनालयका बागवानी विकास अधिकृत सुनैना बराइलीका अनुसार यो वर्ष प्रदेशमा ३ लाख ८ हजार ५ सय किलो सयपत्री फूल उत्पादन भएको हो ।

प्रदेशको कृषि विकास निर्देशनालयले तयार पारेको तथ्याङ्क अनुसार प्रदेशमा प्रतिरोपनी ६ सय किलो फूल उत्पादन भएको छ । प्रदेशमा यो वर्ष २५.७२ हेक्टर क्षेत्रफलमा व्यावसायिक सयपत्री खेती र करिब १० कट्ठा क्षेत्रफलमा मखमली खेती भएको छ ।

सयपत्री फूलको व्यावसायिक खेतीका लागि दाङ लुम्बिनी प्रदेशकै अग्रणी जिल्ला बनेको छ । निर्देशनालयको तथ्याङ्क अनुसार दाङमा ६.३८ हेक्टर क्षेत्रफलमा सयपत्री खेती गरिएको छ । यस्तै कपिलवस्तुमा ६ हेक्टर, रुपन्देहीमा४.३० हेक्टर, गुल्मीमा २.७८ हेक्टर, पाल्पामा १.८८ हेक्टरमा व्यावसायिक सयपत्री खेती गरिएको हो ।

बर्दिया जिल्लामा १.२५ हेक्टर, अर्घाखाँचीमा ०.८५ हेक्टर, रुकुम पूर्वमा ०.०५ हेक्टर क्षेत्रफलमा सयपत्री फूलको व्यावसायिक खेती गरिएको छ । रोल्पामा ०.१८ हेक्टर, बाँकेमा १.०७ हेक्टर, प्युठानमा ०.४० हेक्टरमा सयपत्री खेती गरिएको छ ।

बुटवल उपमहानर–१५, चम्कीपुरमा राजेश कुँवरले १० कट्टा जग्गामा सयपत्री फूलको खेती गरेका थिए । विगत ५ वर्षदेखि फोकस मल्टी एग्रो एण्ड रिसर्च सेन्टर स्थापना गरेर फूल खेती गदै आएका कुँवरलाई अहिले बजारको चिन्ता छैन ।

खासगरी भारतबाट आयात हुने प्लास्टिकका माला र फूल भित्रिन तथा बिक्री वितरणमा कडाइ गरेपछि स्वदेशी फूलले सहजै बजार पाएको कुँवर बताउँछन् ।

बुटवलको ट्राफिक चोकमा उपमहानगरले फूल बिक्री गर्ने स्थान उपलब्ध गराएको उनले बताए । उपमहानगरले स्वदेशमै उत्पादित फूलको माला प्रयोग गर्न र भारतबाट आउने प्लास्टिकका माला प्रयोग नगर्न निर्देशन जारी गरेका कारण पनि स्वदेशी फूलले बजार पाएको उनको भनाइ छ ।

कुँवरले आफ्नो बारीमा उत्पादन भएको फूल बिक्री भइसकेको बताए । अब गुल्मी, अर्घाखाँची र दाङबाट ल्याएको फूलका माला बिक्री गर्ने उनको भनाइ छ ।

लुम्बिनी प्रदेशका विभिन्न स्थानीय तहले प्लास्टिकका माला प्रयोग नगर्न आग्रह गरेका छन् । प्लास्टिकका मालाले वातावरण तथा मानव स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर गर्ने भन्दै विभिन्न स्थानीय तहले प्राकृतिक फूलकै प्रयोगमा जोड दिएका हुन् ।

लुम्बिनी प्रदेशका बुटवल उपमहानगरपालिका, पाल्पाको रामपुर नगरपालिका, कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका, अर्घाखाँचीको शितगंगा नगरपालिकाले प्लास्टिकको माला बिक्रीमा रोक लगाएका छन् ।

स्थानीय किसानबाट उत्पादित फूलले बजार नपाउने तथा प्लास्टिकका मालाका लागि ठुलो रकम बाहिरिने भएकाले प्राकृतिक फूलका मालामात्र प्रयोग गर्न नगर कार्यपालिकाले आग्रह गरेको बुटवल उपमहानगरपालिकाका मेयर खेलराज पाण्डेले बताए ।

‘हाम्रा किसानले उत्पादन गरेका फूलले बजार नपाउने तर भारतीय प्लास्टिकका माला धमाधम बिक्री हुने अवस्था नियन्त्रण गर्न यस्तो आग्रह गरिएको हो,’ उनले भने ।

पाल्पाको रामपुर नगरपालिकाले एक सूचना प्रकाशित गरी स्थानीय फूलका माला प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ । आफ्नो भूगोलभित्रको बजारमा प्लास्टिकजन्य माला बिक्री गर्न पालिकाले रोक लगाएको छ ।

अर्घाखाँचीको शितगंगा नगरपालिकाका योजना शाखा प्रमुख नुमलाल खनालका अनुसार स्थानीय फूलको उपयोग बढाउन तथा प्लास्टिकजन्य फूल आयात निरुत्साहित गर्ने उद्देश्यले पालिकाभित्र प्लास्टिकका फूलको माला बिक्रीमा रोक लगाइएको छ ।

यस्तै कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिकाले तिहारमा प्लास्टिकजन्य मालाको बिक्री वितरण तथा प्रयोगमा रोक लगाएको छ ।

व्यावसायिक पुष्पखेती गर्ने किसानलाई सरकारले बिउ, प्राविधिक सहयोगसहित बिक्री वितरणमा समेत सहयोग गर्दै आएको लुम्बिनी प्रदेश कृषि निर्देशनालयका प्रमुख यम नारायण देवकोटाले रातोपाटीलाई बताए । 

स्थानीय तहले पनि किसानलाई राहत पुग्ने गरी प्लास्टिकका माला निरुत्साहित गरेका कारण फूल उत्पादक किसान उत्साहित भएको उनको भनाइ छ ।