काठमाडौँ । क्यान्सर एक गम्भीर रोग हो । पछिल्लो समय क्यान्सरका बिरामी विश्वभर द्रुत गतिमा बढ्दै गइरहेका छन् ।  समयमै पत्ता लाग्यो भने उपचारको मद्दतले क्यान्सरका बिरामीको जीवन बचाउन सम्भव छ ।

तर प्रायः मानिसहरूले क्यान्सरको प्रारम्भिक लक्षणहरूलाई बेवास्ता गर्छन् । महिलाहरूको शरीरमा हुने केही परिवर्तनहरू पनि क्यान्सरको सङ्केत हुन सक्छन् । 

यी परिवर्तनहरूलाई सानो समस्या मानेर बेवास्ता गर्नु ठुलो भूल साबित हुन सक्छ । त्यसैले, शरीरमा हुने यी परिवर्तनहरूलाई बेवास्ता गर्नुको सट्टा सावधानी अपनाउन जरुरी छ ।आजको यस लेखमा हामी क्यान्सर लक्षण हुन सक्ने शरीरमा हुने यस्ता ५ परिवर्तनबारे कुराकानी गर्नेछौँ । 

स्तनमा परिवर्तन
महिलाहरूमा हुने सबैभन्दा सामान्य क्यान्सरहरू मध्ये एक हो स्तन क्यान्सर । आफ्नो स्तनमा यस्ता परिवर्तनहरू देखिएमा, सतर्क रहनु पर्छ: 

•  स्तनमा गाँठो वा छाम्दा कडा हिस्सा भेटिनु 
• निप्पलबाट रगत बग्नु वा असामान्य स्राव आउनु 
• स्तनको छालामा रातोपन देखिनु, खाल्डो पर्नु वा सङ्कुचन हुनु 
• निप्पल भित्रतिर पस्नु 

यी स्तन क्यान्सरका लक्षणहरू हुन सक्छन् । त्यसैले, आफ्नो स्तनमा माथि उल्लेख गरिएका त्यस्तो कुनै परिवर्तन देखा पर्याे भने, तुरुन्तै डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस् । 

छालामा नयाँ कोठीहरू वा कोठीमा परिवर्तन

छालामा नयाँ कोठीहरू देखा पर्छन् वा पुरानो कोठीहरूमा परिवर्तन भएका छन् भने, छालाको क्यान्सरको जोखिम हुन सक्छ । त्यसैले, यी परिवर्तनहरूलाई बेवास्ता गर्नुहुन्न: 

• आकार, रङ्ग वा बनावटमा परिवर्तन
• कोठीको अनियमित आकार वा किनारा
• चिलाउने, रक्तस्राव वा पाप्रा बन्ने

यदि यी लक्षणहरू देखिएका छन् भने छाला विशेषज्ञसँग कुरा गर्नुपर्छ । 

योनिबाट असामान्य रक्तस्राव

महिनावारी बाहेक कुनै पनि समयमा असामान्य रक्तस्राव अनुभव गर्छन् भने, यो पाठेघर वा पाठेघरको क्यान्सरको सङ्केत हुन सक्छ । त्यसैले यी परिवर्तनहरूमा ध्यान दिनुहोस्:

• रजोनिवृत्ति पछि रक्तस्राव
• यौन सम्पर्कपछि रक्तस्राव
• महिनावारीको बीचमा भारी रक्तस्राव

यस्तो अवस्थामा, स्त्री रोग विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ । 

बिना कारण तौल घट्नु

आहार वा व्यायाम बिनै ४–५ किलो तौल घट्यो भने, यो पाठेघरको क्यान्सर, प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर वा अन्य कुनै क्यान्सरको सङ्केत हुन सक्छ । भोक नलाग्ने वा थकान महसुस भइरहँदा पनि कसैमा यो लक्षण देखिन सक्छ । तर यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन । 

सधैँ पेट फुलेको जस्तो महसुस हुने

लगातार पेट फुल्ने, ग्यास भरिनु वा पेट दुख्नु पाठेघरको क्यान्सरको लक्षण हुन सक्छ । यो समस्या लामो समयसम्म रहिरह्यो र औषधिले राहत दिएन भने, डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस् ।