मोरङ । मोरङको उर्लाबारी नगरपालिका वडा नम्बर ३ मंगलबारेबाट उद्धार गरिएको कछुवालाई बुधबार सुरक्षित वासस्थानमा छाडिएको छ । 

संरक्षणकर्मी एवं विज्ञान लेखक गोविन्द पोखरेलले सडक किनारमा फेला पारेको कछुवा सिमसार क्षेत्रमा छाडेका हुन् । 

लक्ष्मी पूजाको दिन घर नजिकैको सडकमा फेला परेको ’इन्डियन फ्ल्यापसेल टर्टल’लाई बेतिनी सिमसार क्षेत्रमा छाडेका हुन् । यो कछुवालाई नेपालीमा पुतली कछुवा समेत भनेर भनिन्छ । 

उर्लाबारी–२मा रहेको बेतिनी सामुदायिक वन एवं सिमसार समितिका पदाधिकारीहरूको रोहबरमा सिमसार क्षेत्रमा उनले छाडेका हुन् । 

पोखरेलले यसअघि पनि उर्लाबारीका विभिन्न स्थानहरूमा भेटिएका कछुवाका उद्धार गरेर करिब एक दर्जनभन्दा बढी कछुवा बेतिनी सिमसारमा छाडेका हुन् । 

संरक्षणको हिसाबले यो कछुवा र गैँडाको प्राकृतिक अवस्था एउटै हो । दुवै प्रजातिलाई आईयूसीएनले ’भर्लनरेबल’ सूचीमा राखेको पोखरेलले बताए । 

हाल राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषमा कार्यरत पोखरेलका अनुसार यो प्रजातिको कछुवा पछिल्लो ४५ वर्षमा ३० प्रतिशतले घटेको छ । 

सिमसार क्षेत्रको अधिक अतिक्रमण र विनाशका साथै स्थानीय स्तरमा खानाका लागि उपभोग हुँदा यो प्रजातिको सङ्ख्या घट्दो अवस्थामा रहेको उनले बताए । 

यो प्रजातिको कछुवा नेपालसहित भारत,बङ्गलादेश,पाकिस्तान लगायतका मुलुकहरूमा पाइने गर्छ । यो कछुवा सिमसार क्षेत्र,पोखरी,नदी किनार,धाब,सहरी क्षेत्रका सिँचाई आयोजना तथा धान खेतमा पनि पाइने गर्छ । 

पोखरेलका अनुसार यो प्रजातिको प्रजनन सुरु गर्मीयामको अन्त्य र मनसुनसँगै सुरु हुन्छ । एउटा पोथीले २ देखि १५ वटासम्म फूल उत्पादन गर्ने उनले बताए । यो कछुवाको चार देखि ५ वर्षको उमेरदेखि प्रजननका लागि योग्य हुने विज्ञहरू बताउँछन् । 

आयूसीएनका अनुसार यो प्रजातिको कछुवाको अधिकतम कति वर्षसम्म बाँच्न सक्ने भन्ने सन्दर्भमा उल्लेख नभएपनि एउटा पुस्ता करिब १५ वर्षसम्म हुने अनुमान गरिएको छ । 

नेपालमा कछुवाका तीन परिवारका १८ वटा प्रकारका पाइन्छन् । यो कछुवा मांसाहारी र शाकाहारी दुवै भएकाले सर्वहारी प्रजाति रहेको पोखरेलले बताए ।