काठमाडौँ । मिर्गौलाले हाम्रो शरीरलाई स्वस्थ राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यसले रगतलाई फिल्टर गर्छ, शरीरबाट फोहोर र विषाक्त पदार्थहरू हटाउँछ।

तर, जब मिर्गौलाले राम्ररी काम गर्न छोड्छ, यसका लक्षणहरू हात र खुट्टामा मात्र होइन, आँखामा पनि देखा पर्न थाल्छन्। कतिपय अवस्थामा, यी लक्षणहरू सामान्य भनी बेवास्ता गर्न सकिने खालका हुन्छन्।

मानिसहरूले यसलाई केवल थकान वा निद्राको कमीका कारण देखिएको हो भन्ने सोच्छन्। तर यस्तो लापरबाही निकै खतरनाक हुन सक्छ। यस्ता लक्षणलाई बेवास्ता गर्दा मिर्गौला पूर्ण रूपमा फेल हुन सक्ने खतरा रहन्छ।

यसै सन्दर्भमा, मिर्गौलामा खराबी आउँदा आँखामा देखिने प्रमुख चार लक्षणहरूबारे चर्चा गरौँ:

१. आँखा वरिपरि सुन्निने

आँखा मुनि वा आँखाको ढकनी सुन्निनु मिर्गौला क्षतिको सबैभन्दा सामान्य र महत्त्वपूर्ण सङ्केत हो। स्वस्थ मिर्गौलाले रगतमा प्रोटिन (विशेष गरी एल्बुमिन) लाई भण्डारण गरेर राख्छ। मिर्गौलामा समस्या आउँदा, यो प्रोटिन पिसाबमार्फत शरीरबाट बाहिर जान्छ।

रगतमा प्रोटिनको कमीका कारण रक्तनलीहरूबाट तरल पदार्थ चुहिन थाल्छ र तन्तुहरूमा जम्मा हुन्छ। आँखा वरिपरिको छाला पातलो र संवेदनशील हुने भएकाले, मिर्गौलाको समस्याको पहिलो सङ्केत यही सुन्निएको अवस्थाबाट देखिन्छ। यदि तपाईंले यस्ता संकेतहरू देख्नुभयो भने, तुरुन्तै डाक्टरसँग परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ।

२. आँखा रातो हुने र चिलाउने

यदि तपाईंको आँखा लगातार चिलाइरहेको छ वा रातोपन अनुभव गर्नुभएको छ भने, यो पनि मिर्गौला बिग्रिएको सङ्केत हुन सक्छ। मिर्गौला फेल हुँदा रगतमा विषाक्त पदार्थ र युरियाको मात्रा बढ्छ।

यो बढेको युरिया आँखासहित सम्पूर्ण शरीरमा जम्मा हुन्छ, जसले गर्दा तीव्र चिलाउने समस्या हुन्छ। यो अवस्थालाई चिकित्सकीय भाषामा ‘युरेमिक प्रुरिटस’ (Uremic Pruritus) भनिन्छ।

३. दृष्टि धमिलो हुने

यदि तपाईंको दृष्टि अचानक धमिलो भएको छ भने, यो उच्च रक्तचापको कारणले हुन सक्छ, जुन मिर्गौलाको क्षतिसँग नजिकबाट जोडिएको छ। मिर्गौलाको खराबीले प्रायः उच्च रक्तचापको समस्या निम्त्याउँछ वा पहिलेदेखि भएको अवस्थालाई झन् बिगार्न सक्छ।

उच्च रक्तचापले आँखाको पछाडिको नाजुक रक्तनलीहरूलाई क्षति पुर्‍याउँछ, जसले ‘रेटिनोप्याथी’ (Retinopathy) भनिने समस्या निम्त्याउन सक्छ।

४. आँखाबाट रक्तश्राव

आँखामा रगत देखिनु मिर्गौला रोगको गम्भीर सङ्केत हो र यसलाई तुरुन्तै चिकित्सकीय ध्यान आवश्यक पर्दछ। मिर्गौला फेल हुँदा हुने उच्च रक्तचापले आँखाका साना रक्तनलीहरू च्यात्न सक्छ।

यस कारण आँखामा रातो दागहरू देखिन सक्छन् वा आँखाको सेतो भागमा रगत जमेको देखिन सक्छ।

(अस्वीकरण: सल्लाहसहितको यो सामग्री सामान्य जानकारीका लागि तयार पारिएको हो । कुनै पनि हिसाबले यो योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन । थप जानकारीको लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोला ।)