चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले औँल्याएझैँ, आज विश्व एक शताब्दीमा नदेखिएका गहन परिवर्तनहरूबाट गुज्रिरहेको छ । अशान्ति र रूपान्तरण नयाँ अवधिमा प्रवेश गरेका छन् । विश्वव्यापी शान्तिको सम्भावना के हो ? यो हाम्रो समयको प्रश्न हो र हाम्रो संसारले सामना गरिरहेको चुनौती हो । 

मानवताको भविष्य, सुरक्षा र कल्याणलाई ध्यानमा राख्दै, राष्ट्रपति सीले एक प्रमुख देशको नेताका रूपमा उत्कृष्ट रणनीतिक अन्तर्दृष्टि र विश्वव्यापी दृष्टिकोण प्रदर्शन गरेका छन् र जीएसआईको महत्त्वपूर्ण दृष्टिकोण र कार्ययोजना अगाडि बढाएका छन् । सन् २०२४ को अन्त्यमा आयोजित विदेश मामिला सम्बन्धी केन्द्रीय सम्मेलनमा मानव जातिका लागि साझा भविष्य भएको समुदाय निर्माण गर्ने चीनको महान लक्ष्यलाई यसमार्फत अघि बढाइएको छ । जसमा विश्वव्यापी विकास पहल, विश्वव्यापी सुरक्षा पहल र विश्वव्यापी सभ्यता पहलले रणनीतिक मार्गदर्शकका रूपमा काम गर्नेछन् ।

जीएसआई ‘६ प्रतिबद्धताहरू’ मा आधारित छ । विशेष गरी, साझा, व्यापक, सहकारी र दिगो सुरक्षाका दृष्टिकोणप्रति प्रतिबद्धता; सबै देशहरूको सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डताको सम्मान; संयुक्त राष्ट्र संघको बडापत्रको उद्देश्य र सिद्धान्तहरूको पालना; सबै देशहरूको वैध सुरक्षा चिन्तालाई गम्भीरतापूर्वक लिने; संवाद र परामर्शमार्फत देशहरू बीचको मतभेद र विवादहरूलाई शान्तिपूर्ण रूपमा समाधान गर्ने र परम्परागत तथा गैर परम्परागत दुवै क्षेत्रमा सुरक्षा कायम राख्ने ।

चीनले विश्वलाई प्रदान गर्ने अर्को महत्त्वपूर्ण सार्वजनिक हितका रूपमा जीएसआईले सुरक्षा चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न र विश्वव्यापी सहमति निर्माण गर्न सहयोग पु-याउन चीनको प्रस्तावलाई प्रतिनिधित्व गर्छ । यसमा निम्न विशिष्ट विशेषताहरू छन्ः  

• पहिलो, सिद्धान्तहरूको समर्थन र न्यायको अनुसरण 

सबैको साझा हितको सेवा गर्ने लक्ष्य राख्दै जीएसआईले सुरक्षा तर्फको नयाँ मार्गको वकालत गर्छ । जसमा द्वन्द्व, गठबन्धन र शून्य योगफल खेलमाथि संवाद, साझेदारी र साझा जित समावेश छ । यो इतिहासको सही पक्ष र मानव प्रगतिको पक्षमा दृढतापूर्वक उभिएको छ । 

समान र व्यवस्थित बहुध्रुवीय संसारलाई साकार पार्न अनुकूल छ । यसले एक सय भन्दा बढी देशका साथै अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय संस्थाहरूबाट समर्थन र प्रशंसा जितेको छ । चीन र अन्य देशहरू तथा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूबीच धेरै द्विपक्षीय र बहुपक्षीय सहयोग कागजातहरूमा लेखिएको छ । 

वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय गतिशीलताको सक्रिय प्रतिक्रियाका रूपमा जीएसआईले विवाद र भिन्नताहरू समाधान गर्न, जोखिम तथा संकटहरूको व्यवस्थापन गर्न, विश्वव्यापी सुरक्षा मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न, युद्ध र द्वन्द्वमा रहेका देशहरू तथा जनतालाई शान्तिपूर्ण समाधान खोज्न मदत गर्न, सम्भाव्य मार्गहरू प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।

जसले एकता र सहयोगमार्फत साझा सुरक्षा प्राप्त गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाको क्षेत्रमा स्वस्थ प्रवृत्ति उत्पन्न गर्छ । यसले विश्व सद्भाव प्रवर्द्धन गर्ने चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको मूल लक्ष्यलाई प्रदर्शन गर्छ र सबैका लागि साझा हितको पछि लाग्ने चिनियाँ संस्कृतिको आदर्शलाई मूर्तरूप दिन्छ ।

• दोस्रो, कठिन मुद्दाहरूको सम्बोधनमा सक्रिय दृष्टिकोण 

वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय गतिशीलताको सक्रिय प्रतिक्रियाका रूपमा जीएसआईले विवाद र भिन्नताहरू समाधान गर्न, जोखिम तथा संकटहरूको व्यवस्थापन गर्न, विश्वव्यापी सुरक्षा मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न, युद्ध र द्वन्द्वमा रहेका देशहरू तथा जनतालाई शान्तिपूर्ण समाधान खोज्न मदत गर्न, सम्भाव्य मार्गहरू प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ । 

युक्रेन संकटको चौतर्फी वृद्धि भएदेखि चीनले युक्रेन संकटको राजनीतिक समाधानमा चीनको अडान जारी गरेको छ । सक्रिय शटल कूटनीति सञ्चालन गरेको छ । शान्तिका लागि वार्तालाई प्रवर्द्धन गर्ने आफ्नो प्रयासमा कहिल्यै हार मानेको छैन । उत्तरी म्यानमारमा द्वन्द्व सुरु हुँदा चीनले सम्बन्धित पक्षहरू बीच युन्नान प्रान्तको खुनमिङमा शान्ति वार्ताका धेरै चरणहरूमा मध्यस्थता र सहजीकरण गरेको छ । जसले अन्ततः औपचारिक युद्धविरामसहित धेरै महत्त्वपूर्ण सम्झौताहरू निम्त्याएको छ । 

उत्तरी म्यानमारको अवस्थालाई सहज बनाउन र क्षेत्रीय शान्ति तथा स्थिरतामा योगदान पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । प्यालेस्टाइन र इजरायली द्वन्द्वमा चीनले एक स्थिति पत्र जारी गरेको छ र संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्लाई द्वन्द्वको वर्तमान चरण सुरु भएदेखि पहिलो प्रस्ताव अपनाउन पनि दबाब दिएको छ । चीनले अफगान मुद्दामा चीनको अडान जारी गरेको छ र क्षेत्रीय अतिआवश्यक ठाउँका मुद्दाहरूको राजनीतिक समाधानमा रचनात्मक भूमिका खेल्दै अफगानिस्तानलाई स्थिर रूपमा सहयोग गर्न क्षेत्रीय देशहरूबीचको सहमति र तालमेललाई अझ सुदृढ पार्ने प्रयास गरेको छ । 

जीएसआईको लक्ष्य अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मामिलामा प्रभुत्व खोज्ने वा अरूलाई पक्ष लिन आग्रह गर्नुको सट्टा प्रत्येक देशको सुरक्षालाई सम्मान र सुनिश्चित गर्नु हो ।

चीनले साउदी अरेबिया र इरानबीचको मेलमिलापलाई पनि सफलतापूर्वक सहजीकरण गरेको छ । यसले मध्य पूर्वमा ‘मेलमिलापको लहर’ सुरु गरेको छ र सम्बन्धित क्षेत्रीय देशहरूलाई विवाद र मतभेदहरू समाधान गर्न र असल छिमेकीपनको अनुसरण गर्न राम्रो उदाहरण प्रदान गरेको छ । संवाद र परामर्शलाई प्रवर्द्धन गर्दै विवादहरूलाई शान्त पार्ने र समाधान गर्ने जीएसआईको परिभाषित विशेषता बनेको छ ।

• तेस्रो, तालमेल र सहयोग प्रवर्द्धन 

एकताको सामूहिक भावना र बढ्दो सहयोगलाई प्रोत्साहन गर्न जीएसआईले विश्व शान्ति र सदभाव कायम राख्न सबै पक्षहरूको संयुक्त प्रयासमा गति प्रदान गर्छ । चीनद्वारा जारी गरिएको जीएसआई अवधारणापत्रले २० प्राथमिकताहरू र सहयोगका पाँच प्लेटफर्महरू÷संयन्त्रहरूको रूपरेखा प्रस्तुत गर्छ । जसको उद्देश्य अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि सम्भव भएसम्म व्यापक सहमतिलाई एकत्रित गर्नु हो । 

धेरै जोखिम र चुनौतीहरूको सामना गर्दै चीनले अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति स्थापना, प्रतिआतङ्कवाद, जलवायु परिवर्तन, विपद् रोकथाम र न्युनीकरण र अन्तर्राष्ट्रिय अपराध नियन्त्रण जस्ता क्षेत्रहरूमा विभिन्न पक्षहरूसँग सहयोगलाई गहिरो बनाएको छ । जीएसआई जारी भएदेखि चीनले लेबनान, माली र प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगोमा मिसनहरूमा भाग लिन शान्ति सेनाका धेरै समूहहरू पठाएको छ । 

चीनले आतङ्कवाद विरोधी र सुरक्षामा पहिलो चीन पाकिस्तान इरान त्रिपक्षीय परामर्श आयोजना गरेका छ । जी–२० को रूपरेखा अन्तर्गत विश्वव्यापी खाद्य सुरक्षामा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग पहल प्रस्ताव गरेको छ । विपद् जोखिम न्युनीकरण सहयोगका लागि चीन प्रशान्त टापु देशहरूबीचमा केन्द्र सक्रिय बनाएको छ । विश्वव्यापी कानुन प्रवर्द्धन र सुरक्षामा प्रशिक्षण प्रणाली स्थापनामा योगदान पुर्‍याएको छ ।

धेरैभन्दा धेरै देशहरूले के महसुस गरेका छन् भने जीएसआई भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धाहरूमा चीनको उपकरण होइन बरु यो अन्तर्राष्ट्रिय सार्वजनिक हित हो, जसबाट सबै पक्षहरूले लाभ उठाउन सक्छन् ।

चीनले शाङहाई सहयोग संगठन, एसियामा अन्तरक्रिया र विश्वास निर्माण उपाय सम्मेलन र पूर्वी एसियाली सहयोगको रूपरेखा अन्तर्गत सुरक्षा सम्बन्धित आदान प्रदान र सहयोगलाई सक्रिय रूपमा प्रवर्द्धन गरेको छ । बेइजिङ सियाङशान फोरम, विश्वव्यापी सार्वजनिक सुरक्षा सहयोग फोरम (लियानयुङकाङ), चीन अफ्रिका शान्ति र सुरक्षा फोरम र चीन ल्याटिन अमेरिका उच्चस्तरीय रक्षा फोरम जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षामा आदान प्रदान र संवादका लागि चीनले प्लेटफर्महरूको राम्रो प्रयोगलाई जारी राखेको छ । जीएसआईको मार्गदर्शनमा क्षेत्रीय सुरक्षा सहयोग बलियो गतिमा अगाडि बढिरहेको छ ।

सुरुवातदेखि नै जीएसआईलाई व्यापक रूपमा स्वागत र समर्थन गरिएको छ । मौलिक रूपमा जीएसआईको सफलता वर्तमान समयका लागि यसको प्रासंगिकता र मूल्य तथा यसको बलियो जीवन्ततामा निहित छ । जीएसआईलाई सफल बनाउने मुख्य तत्त्वहरू भने निम्न छन्– 

• पहिलो, साझा सुरक्षालाई लक्ष्यका रूपमा पछ्याउने

राष्ट्रपति सी चिनफिङले धेरै पटक जोड दिएका छन् कि मानवता एउटै विश्वव्यापी गाउँमा बस्छ र एउटै डुङ्गामा यात्रा गर्छ । जीएसआई मानवताले एक अविभाज्य सुरक्षा समुदाय साझा गर्छ भन्ने वास्तविकतामा आधारित छ । यसको लक्ष्य अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मामिलामा प्रभुत्व खोज्ने वा अरूलाई पक्ष लिन आग्रह गर्नुको सट्टा प्रत्येक देशको सुरक्षालाई सम्मान र सुनिश्चित गर्नु हो । 

यो धेरै स्वागत योग्य र समर्थित पहलको सफलताको स्रोत हो । चीनले सुरक्षाको अविभाज्यताको वकालत गर्छ । विशेष सुरक्षा र समूह टकरावको पुरानो अवधारणालाई अस्वीकार गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका सदस्यहरूलाई विश्वव्यापी सुरक्षा मुद्दाहरूलाई अझ व्यापक र समग्र दृष्टिकोणका साथ हेर्न प्रोत्साहित गर्दै जिम्मेवारी र लक्ष्यको बलियो भावनाका साथ विश्वको साझा सुरक्षालाई संयुक्त रूपमा सुरक्षित गर्ने उद्देश्यले काम गर्छ । 

स्पष्ट दृष्टि भएका मानिसहरू निष्पक्ष निष्कर्षमा पुग्न सक्षम छन् । जीएसआई भनेको के हो ? यसले के हासिल गर्न खोजेको छ ? धेरै भन्दा धेरै देशहरूले आफ्नै निर्णय र उत्तर दिएका छन् ।

• दोस्रो, समयको आह्वानलाई मार्गदर्शकका रूपमा पछ्याउने

आज बिग्रँदै गएको अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा वातावरण परम्परागत सुरक्षा अवधारणाहरूका कारण हुन सक्छ । जुन मूल रूपमा शून्य योग खेल, निरपेक्ष सुरक्षा र प्रभुत्व लाद्ने सुरक्षाका बारेमा हो । गत वर्षदेखि मध्यपूर्व र अन्यत्र तीव्र द्वन्द्वहरू भड्किएका छन् । लाल सागरमा तनावमा वृद्धि भएको छ । यी सबै घटनाक्रमहरूले देखाउँछन् कि विश्व शान्ति र सुरक्षाको बाटो लामो र कठिन छ । 

संसारलाई कस्तो प्रकारको सुरक्षा अवधारणा चाहिन्छ ? देशहरूले कसरी साझा सुरक्षा प्राप्त गर्न सक्छन् ? यस युगका यी महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरूको जवाफमा जीएसआईले व्यावहारिक मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न शीर्ष स्तरीय डिजाइन र दृष्टिकोण तथा मार्गहरूको सूक्ष्म सोच दुवै प्रस्ताव गर्न खोज्छ । यसले समान पदचाप, समावेशी र पारस्परिक रूपमा लाभदायक सहयोगलाई बढावा दिन्छ । 

सिद्धान्त र नवीनता दुवैलाई महत्त्व दिने समग्र दृष्टिकोणको वकालत गर्छ । यसले शान्ति कायम राख्न र द्वन्द्व तथा युद्धलाई रोक्नका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको दबाबपूर्ण आवश्यकतालाई प्रतिक्रिया दिन्छ । जटिल सुरक्षा चुनौतीहरूका लागि संयुक्त प्रतिक्रिया बनाउन सबै पक्षहरूका लागि सद्भावमय विचार र उपायहरूको कल्पना गर्छ ।

• तेस्रो, खुलापन र समावेशी सिद्धान्तलाई कायम राख्ने

जीएसआईले ‘सानो आँगन, अग्लो बार’ निर्माण गर्न खोज्दैन । न त यसले कुनै विशेष देश वा खेलाडीलाई लक्षित गर्छ वा बहिष्कार गर्छ । चीन सबै इच्छुक देशहरूलाई जीएसआईमा स्वागत गर्छ । विश्वव्यापी शान्ति र स्थिरताका लागि अनुकूल सबै प्रयासहरूलाई समर्थन गर्छ । 

खुला दिमागका साथ कार्य गर्दै र मतभेदहरू सुरक्षित गर्दै साझा आधार खोज्ने भावनालाई प्रमाणित गर्न र सहयोगका नयाँ रूपहरू र क्षेत्रहरू अन्वेषण गर्न विभिन्न पक्षहरूसँग स्पष्ट कुराकानी गरेको छ । धेरैभन्दा धेरै देशहरूले महसुस गरेका छन् कि जीएसआई भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धाहरूमा चीनको उपकरण होइन तर एक अन्तर्राष्ट्रिय सार्वजनिक हित हो, जसबाट सबै पक्षहरूले लाभ उठाउन सक्छन् । चीन जीएसआई सहयोगका लागि बोर्डमा विश्व शान्तिका लागि बढ्दो शक्तिका लागि तत्पर छ ।

• चौथो, प्राथमिकतामा व्यावहारिक कार्यहरू 

राष्ट्रपति सी चिनफिङले औँल्याए जस्तै गम्भीर विश्वव्यापी चुनौतीहरूको सामना गर्दा सबै देशहरूले सम्पूर्ण मानवजातिका लागि जिम्मेवारीको गहिरो भावना राख्नुपर्छ । अनि दर्शकभन्दा कर्ता हुनुपर्छ । जीएसआई कार्यान्वयन गर्दा चीनले केवल कुरा मात्र गर्दैन वास्तविक कार्य र राम्रो परिणामहरू सहितको पैदल यात्रा गर्छ ।

जीएसआई अन्तर्गतका अन्य पक्षहरूसँगको सुरक्षा सहयोगले निरन्तर प्रगति गरिरहेको छ र प्रारम्भिक परिणामहरू दिइरहेको छ । यसले विश्व शान्ति कायम राख्न चीनको जिम्मेवारीको भावना र विश्वव्यापी सुरक्षाको रक्षा गर्न चीनको दृढ संकल्पलाई प्रदर्शन गर्छ । यसले प्रमाणित गर्छ कि चीन एक प्रमुख देश हो, जसले ठोस कार्यका साथ आफ्नो प्रतिबद्धतालाई सम्मान गर्छ । 

जीएसआई सहयोगलाई अझ अगाडि बढाउन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको सन्दर्भका लागि चीनले चाँडै जीएसआईमा प्रगति प्रतिवेदन जारी गर्नेछ । विश्वमा भइरहेको अस्थिरता र परिवर्तनहरूको सामना गर्दै चीनले मानवजातिका लागि साझा भविष्य भएको समुदायको दृष्टिकोणलाई समर्थन गर्छ । 

जीएसआईलाई पूर्णरूपमा कार्यान्वयन गर्ने र दिगो शान्ति तथा विश्वव्यापी सुरक्षातर्फ डोर्‍याउने बाटो निर्देशित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग निरन्तर काम गर्छ । यस सम्बन्धमा चीनले सुझाव दिन्छ कि हामी सँगै निम्न प्रयासहरू गरौँ ।

• साझा सुरक्षाको संरक्षणमा अन्तर्राष्ट्रिय सहमतिलाई गहिरो बनाउन विचारहरूको जडानलाई बढाऔँ 

चीनले उच्चस्तरीय आदान प्रदान, कूटनीतिक परामर्श र समकक्षी विभागहरू बीचको अन्तरक्रिया मार्फत सुरक्षा विचार र नीतिहरूमा सबै पक्षहरूसँग सञ्चार जारी राख्नेछ । चीन जीएसआईको सार, महत्व र अभ्यासमा गहन आदान प्रदानका लागि पोआओ फोरम फर एसिया, बेइजिङ सियाङशान फोरम, ग्लोबल पब्लिक सेक्युरिटी कोअपरेसन फोरम (लियानयुङकाङ), म्युनिख सुरक्षा सम्मेलन र सांग्रिला संवाद जस्ता प्लेटफर्महरूका लाभ उठाउन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई समर्थन गर्छ । 

चीनले सैद्धान्तिक र नीतिगत अनुसन्धानलाई गहिरो बनाउन प्लेटफर्मका रूपमा जीएसआई अनुसन्धान केन्द्र स्थापना गर्नेछ । चीन विभिन्न क्षेत्रबाट प्राप्त अन्तर्दृष्टि र सुझावहरूको स्वागत गर्छ । जसले चुनौतीहरूको सामना गर्न र सहयोग मार्फत साझा सुरक्षा संरक्षण गर्ने सम्बन्धमा बलियो अन्तर्राष्ट्रिय सहमतिमा योगदान पुर्‍याउनेछ भन्ने चीनको विश्वास छ ।

• जल्दाबल्दा मुद्दाहरूको शान्तिपूर्ण समाधानलाई अगाडि बढाउन शान्तिका लागि वार्तालाई प्रवर्द्धन गरौँ 

चीनले आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने प्रतिबद्धता, राजनीतिक समाधानको प्रतिबद्धता, वस्तुनिष्ठता र निष्पक्षताप्रति प्रतिबद्धता र लक्षण तथा मूल कारण दुवैलाई सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धतासहितको जल्दाबल्दा मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न चिनियाँ तरिकाको खोजी गरिरहनेछ । युक्रेन संकटमा चीनले द्वन्द्व अन्त्य गर्न र शान्ति वार्ताका लागि मार्ग प्रशस्त गर्न सबै पक्षहरूसँग नजिकको सम्पर्कमा रहनेछ । 

चीनले रुस र युक्रेन दुवैद्वारा मान्यता प्राप्त सबै पक्षहरूको समान सहभागिता भएको र सबै शान्ति योजनाहरूमा निष्पक्ष छलफल गर्न अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति सम्मेलनको उचित समयमा आयोजनालाई समर्थन गर्छ । प्यालेस्टाइन इजरायली द्वन्द्वमा चीनले प्रारम्भिक युद्धविराम र ठूलो मानवीय सहयोगका लागि अथक प्रयास गर्नेछ । 

चीनले संयुक्त राष्ट्र संघमा प्यालेस्टाइनको पूर्ण सदस्यतालाई समर्थन गर्छ र दुई राज्य समाधान कार्यान्वयन गर्न समय तालिका र मार्गचित्र बनाउन थप व्यापक आधारित थप आधिकारिक र थप प्रभावकारी अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति सम्मेलनका लागि आह्वान गर्छ । लाल सागरको अवस्थामा चीनले तनाव कम गर्न रचनात्मक भूमिका खेल्ने कार्यलाई जारी राख्नेछ । यमनको मुद्दाको राजनीतिक समाधानलाई समर्थन जारी राख्नेछ ।

यसका साथै आतङ्कवादको पुनरुत्थानलाई रोक्न समावेशी राजनीतिक ढाँचा निर्माण र मध्यम नीतिहरू अपनाउन चीनले अफगानिस्तानलाई सक्रिय रूपमा समर्थन गरिरहनेछ । 

• अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि थप व्यावहारिक सहयोग ल्याउन परिणाममुखी कार्यहरूलाई सुदृढ पारौँ । 

चीनले जीएसआई सहयोगका २० प्राथमिकताहरूमा थप ठोस कार्यहरू गर्न र थप फलदायी परिणामहरूका लागि प्रयास गर्न सहयोगका क्षेत्रहरू र तरिकाहरू विस्तार गर्ने सबै पक्षहरूसँग काम गर्नेछ । चीनले विश्व शान्ति र विकासका लागि अनुकूल बहुपक्षीय सुरक्षा सहयोगका लागि बढी समर्थन प्रदान गर्दै संयुक्त राष्ट्र शान्ति र विकास कोषको भूमिकालाई थप सबल पार्नेेछ । 

चीन अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय सुरक्षा प्रवर्द्धन गर्न सबै कार्यहरूका लागि खुला छ र पश्चिमी देशहरूसहित सबै देशहरूसँग काम गर्न तयार छ । सबैभन्दा ठूलो साझा आधार खोज्न र जीएसआई सहयोगका लागि संयुक्त कार्यहरू गर्न चीन तयार छ ।

• विश्वव्यापी सुरक्षा शासन प्रणाली सुधार गर्न नयाँ दृष्टिकोणहरूको अन्वेषण गरौँ 

चीनले सबै पक्षहरूलाई विश्वव्यापी सुरक्षा शासनमा संयुक्त राष्ट्रको केन्द्रीय भूमिकालाई दृढतापूर्वक समर्थन गर्न र भविष्यको शिखर सम्मेलनको सन्दर्भमा संयुक्त राष्ट्रको भूमिकालाई सुदृढ पार्न अन्तर्दृष्टि योगदान गर्न आह्वान गर्छ । प्रमुख देशहरूले अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षाका लागि विशेष र महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारीहरू वहन गर्छन् । तिनीहरूले सहयोग प्रवर्द्धन र सञ्चालनमा उदाहरणका रूपमा नेतृत्व गर्नुपर्छ र आफ्नो स्थिति अनुरूप जिम्मेवारीको भावना प्रदर्शन गर्नुपर्छ ।

सुरक्षा शासनका लागि बलियो तालमेल निर्माण गर्न सबै देशका सरकारहरू र अन्तरसरकारी संस्थाहरूलाई सुरक्षा शासनका लागि प्राथमिक जिम्मेवारीहरू पूरा गर्न र गैर सरकारी अभिनेताहरूको सक्रिय सहभागितालाई प्रोत्साहित गर्न चीनले नजर पुर्‍याउँछ । सुरक्षा शासनको नयाँ सीमाहरूमा चुनौतीहरूको व्यावहारिक दृष्टिकोणहरू अन्वेषण गर्न र बिस्तारै अत्यधिक अनुकूलनीय र प्रभावकारी शासन मोडेलहरू फेला पार्न चीनले अझ बढी प्रयासहरूलाई समर्थन गर्न आवश्यक छ ।

• जीएसआई सहयोगको आदर्श स्थापित गर्न प्रमुख क्षेत्रहरूमा ध्यान केन्द्रित गरौँ 

चीन र एसियाली देशहरू एउटै महादेशमा बस्छन् र एउटै महासागर साझा गर्छन् । हामी एकअर्काबाट अविभाज्य छौँ । चीनले क्षेत्रीय सुरक्षा मामिलाहरूलाई समन्वित तरिकाले व्यवस्थापन गर्न आतङ्कवाद र अन्तर्राष्ट्रिय अपराधहरूसँग लड्न सेनामा सामेल हुन, आणविक सुविधाहरू, साइबरस्पेस, बाह्य अन्तरिक्ष, जनस्वास्थ्य, खाद्य र ऊर्जा लगायतका क्षेत्रहरूमा सुरक्षा सहयोग बढाउन र क्षेत्रीय देशहरूको सुरक्षा शासन क्षमता बढाउन अन्य एसियाली देशहरूसँग काम गर्नेछ । 

चीनले निष्पक्षता र न्यायलाई कायम राख्नेछ । शान्तिका लागि वार्तालाई सक्रिय रूपमा प्रवर्द्धन गर्नेछ र कोरियाली प्रायद्वीप मुद्दा र अन्य क्षेत्रीय जल्दाबल्दा मुद्दाहरूको राजनीतिक समाधानका लागि अथक प्रयास गर्नेछ । चीनले शाङहाई सहयोग संगठन र एसियामा अन्तरक्रिया र विश्वास निर्माण उपाय सम्मेलन जस्ता बहु पक्षीय संयन्त्रहरूमा नजिकको सहयोगका लागि र पूर्वी एसियाली सहयोग र लानकाङ मेकोङ सहयोग जस्ता ढाँचाभित्र बलियो समन्वयका लागि पनि जोड दिनेछ । 

हाइनानमा एउटा भनाइ छ, ‘जब सबै मानिसहरू एक मनले काम गर्छन्, माटोलाई पनि सुनमा परिणत गर्न सक्छन् ।’ चीन विश्वस्त छ, जबसम्म विश्वभरका देशहरूले एकता र सहकार्यका लागि काम गर्छन् तबसम्म कुनै पनि कठिनाइहरू सहजै पार लगाउन सकिन्छ ।

यसरी हामी क्षेत्रीय र उपक्षेत्रीय सुरक्षा सहयोगलाई गहिरो बनाउन सक्छौँ । चीन सबैका लागि र एसियाली सुरक्षाका लागि साझा जित मार्ग पछ्याउन सक्छ । चीनले बाँकी विश्वका लागि राम्रो उदाहरण स्थापित गर्नेछ । 

हाइनानमा एउटा भनाइ छ, ‘जब सबै मानिसहरू एक मनले काम गर्छन्, माटोलाई पनि सुनमा परिणत गर्न सक्छन् ।’ चीन विश्वस्त छ कि जबसम्म विश्वभरका देशहरूले एकता र सहकार्यका काम गर्छन् तबसम्म कुनै पनि कठिनाइहरू सहजै पार गर्न सकिन्छ । जीएसआई चीनको मात्र नभएर विश्वकै सम्पत्ति हो । 

दिगो शान्ति र विश्वव्यापी सुरक्षाको सुन्दर संसार निर्माण गर्ने चीनको प्रयासको एक भागका रूपमा जीएसआईको ठोस कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न चीन सबै पक्षहरूसँग काम गर्न तयार छ । 

(मंसिर ५ गते प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा विमोचन हुन लागेको ‘चिनियाँ दृष्टिकोण’ पुस्तकको अंश । लेखक चिनिया रेडियो इन्टरनेशनल नेपाली शाखाका विदेश मामिला विज्ञ हुन् ।)