काठमाडाैँ । जापानका हाईस्कुल विद्यार्थीमध्ये करिब १० प्रतिशतले चिकित्सकको सल्लाहविना सेवन हुने औषधि पछिल्लो वर्षमा बारम्बार प्रयोग गरेको बताएका छन् ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयको अनुसन्धान टोलीद्वारा सन् २०२४ आर्थिक वर्षमा गरिएको सर्वेक्षण अनुसार, दुरुपयोग अनुभव भएका विद्यार्थीमध्ये ४.६ प्रतिशतले दैनिक औषधि प्रयोग गरेको र ६.३ प्रतिशतले हप्तामा केहीपटक प्रयोग गरेको देखिएको छ । यी दुवै समूह मिलेर करिब १० प्रतिशत हुन्छ ।

अनुसन्धान टोलीले विद्यार्थीहरूलाई सोधेको थियो कि पछिल्लो वर्षमा ‘मूड बदल्न वा उत्तेजना पाउन’ औषधि निर्धारित मात्राभन्दा बढी वा बारम्बार प्रयोग गरेका थिए कि छैनन् ।

सर्वेक्षणअनुसार, सबै हाईस्कुल विद्यार्थीमा औषधि दुरुपयोगको दर करिब १.४ प्रतिशत, अर्थात् ७० मध्ये १ जना रहेको देखिएको छ । लिङ्ग अनुसार हेर्दा पुरुषमा ०.९ प्रतिशत र महिलामा १.७ प्रतिशत रहेको छ ।

यस सर्वेक्षणमा पहिलोपटक औषधि दुरुपयोगको आवृत्ति पनि मूल्याङ्कन गरिएको छ । सेप्टेम्बर २०२४ देखि फेब्रुअरी सन् २०२५ सम्म ५१ हजार विद्यार्थीले उत्तर दिएका थिए । यसले युवामाझ ‘गैर–प्रिस्क्रिप्सन औषधि’, विशेषगरी दुखाइ कम गर्ने औषधिको अत्यधिक प्रयोगबारे बढ्दो चिन्ता देखाएको छ ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले प्रत्येक तीन वर्षमा हाईस्कुल विद्यार्थीबीच मदिरा सेवन, धूम्रपान र औषधि दुरुपयोग सम्बन्धी राष्ट्रिय सर्वेक्षण गर्दै आएको छ । सन् २०२१ को सर्वेक्षणमा हाईस्कुल विद्यार्थीमध्ये १.६ प्रतिशतले गैर–प्रिस्क्रिप्सन औषधि दुरुपयोग गरेको पाइएको थियो, जुन करिब ६० मध्ये एक जना हुन्छ ।