काठमाडौँ । नेपाल प्रहरीले अपराध अनुसन्धान र शान्ति सुरक्षालाई प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यले नक्सालस्थित प्रधान कार्यालयमा उच्च प्रविधियुक्त आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स एण्ड एडभान्स्ड एनालिटिक्स सेल सञ्चालनमा ल्याएको छ। गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले सोमबार एक विशेष कार्यक्रमका बिच यस नयाँ सेलको उद्घाटन गरेका हुन्।

उद्घाटनपछि गृहमन्त्री अर्यालले सेलको कार्यप्रणाली, यसले गर्ने काम र सुरक्षा व्यवस्थापनमा यसको उपयोगिताबारे विस्तृत जानकारी समेत लिएका थिए। कार्यक्रममा गृहसचिव राजकुमार श्रेष्ठ, प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्की र सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु अर्याल लगायत सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारीहरूको उपस्थिति थियो।

वर्तमान समयमा बढ्दो साइबर अपराध, सङ्गठित आपराधिक सञ्जाल, वित्तीय ठगी र सामाजिक अस्थिरता फैलाउने डिजिटल अभियानहरू सुरक्षा निकायका लागि ठुलो चुनौती बन्दै गएका छन्। यस्तो अवस्थामा परम्परागत अनुसन्धान प्रणाली मात्र पर्याप्त नहुने भएपछि प्रहरीले जेनेरेटिभ एआई, मेसिन लर्निङ र अटोमेसन जस्ता अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गर्न यो सेल स्थापना गरेको हो।

यसले सूचनाको विश्लेषण गर्ने मात्र नभई अपराध हुनुपूर्व नै सतर्क गराउने प्रणालीको विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ताको संस्थागत प्रयोग मार्फत डिजिटल प्रमाण सङ्कलनलाई थप मजबुत बनाउनु यसको मुख्य उद्देश्य रहेको छ।

यो सेल पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा नआउँदै नेपाल प्रहरीले यसको प्रयोगबाट महत्त्वपूर्ण सफलता हात पारिसकेको छ। सामाजिक सञ्जाल मार्फत गलत र मिथ्या सूचना फैलाउने पाँचवटा घटनामा संलग्न व्यक्तिहरूलाई प्रहरीले बाँके, कञ्चनपुर, सुनसरी, सल्यान र दाङबाट नियन्त्रणमा लिएर कानुनी कारबाही अगाडि बढाइसकेको छ। यसले प्रविधिको प्रयोगबाट अपराधीहरूलाई छिटो र प्रभावकारी रूपमा पहिचान गर्न सकिने पुष्टि गरेको छ।

केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक अबि नारायण काफ्लेले सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा नागरिकहरूलाई सचेत रहन आग्रह गरेका छन्। उनले प्रविधिको दुरुपयोग गरी समाजमा भ्रम फैलाउने जोसुकैलाई पनि प्रहरीले कानुनी दायरामा ल्याउने चेतावनी दिँदै कानुनको पालना गरी असल नागरिकको परिचय दिन सबैलाई आह्वान गरे।