नयाँ दिल्ली । घरेलु बजारमा चिनीको मूल्य नियन्त्रण गर्न भारतले चिनी निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । यो प्रतिबन्ध तत्काल देखि २०२६ को सेप्टेम्बर ३० वा अर्को आदेश जारी नभएसम्म लागू हुनेछ । ब्राजिल पछि भारत विश्वको दोस्रो ठुलो चिनी उत्पादक हो । 

भारतले पहिले चिनी मिलहरूलाई १ करोड ५९ लाख टन चिनी निर्यात गर्न अनुमति दिएको थियो । उत्पादन घरेलु मागभन्दा बढी हुने अपेक्षामा सरकारले यो निर्णय गरेको थियो । तर अब प्रमुख उखु उत्पादक क्षेत्रहरूमा कमजोर उत्पादनका कारण लगातार दोस्रो वर्ष चिनी उत्पादन घरेलु खपतभन्दा कम हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

कच्चा, सेतो र परिष्कृत चिनीको निर्यातमा तत्काल प्रतिबन्ध लगाइएको छ । ईयू र अमेरिकी कोटा र अग्रिम प्राधिकरण योजना अन्तर्गतकाहरूलाई यो प्रतिबन्धबाट मुक्त गरिएको छ । भारतको निर्यात प्रतिबन्धको घोषणा पछि, न्यूयोर्कमा कच्चा चिनीको फ्युचर्स २ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको थियो । लन्डनमा सेतो चिनीको फ्युचर्स ३ प्रतिशतले बढ्यो ।

आधिकारिक राजपत्रमा सूचना प्रकाशित हुनुभन्दा पहिले लोडिङ सुरु भएका ढुवानीहरूलाई निर्यातको लागि अनुमति दिइने बताइएको छ । व्यापारीहरूका अनुसार, निर्यातको लागि स्वीकृत १ करोड ५९ लाख टन चिनीमध्ये लगभग ८ लाख टनको निर्यात सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिएको थियो, जसमध्ये ६ लाख टनभन्दा बढी पहिले नै पठाइएको छ । यद्यपि, निर्यात प्रक्रियामा रहेका ढुवानीहरूलाई तोकिएका सर्तहरू अन्तर्गत अनुमति दिइनेछ ।

यसका साथै, ढुवानी बिल पहिले नै दायर भइसकेको र जहाज भारतीय बन्दरगाहमा डक गरिएको, आइपुगेको वा लंगर लगाइएको निर्यातलाई पनि स्वीकृत गरिनेछ । सूचना जारी हुनुभन्दा अघि चिनी भन्सार विभाग वा अधिकृत संरक्षकलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो भने, त्यस्ता ढुवानीहरूलाई पनि स्वीकृत गरिने बताइएको छ ।