न्यु जर्सी । फ्रान्सले मंगलबार सेनेगलविरुद्धको चुनौतीपूर्ण उद्घाटन खेलसँगै विश्वकप २०२६ मा आफ्नो यात्रा सुरु गर्दैछ। यससँगै उनीहरू एक अत्यन्तै प्रतिष्ठित इतिहास रच्ने दाउमा छन्।

चार वर्षअघि कतारमा भएको उत्कृष्ट फाइनलमा ले ब्लुज अर्जेन्टिनासँग पराजित हुँदै उपविजेता बनेको थियो। त्यसअघि सन् २०१८ मा रसियामा भएको विश्वकप भने फ्रान्सले नै जितेको थियो।

यो पनि

France vs Senegal फिफा विश्वकप २०२६

अब पश्चिम जर्मनी (१९८२–१९९०) र ब्राजिल (१९९४–२००२) पछि लगातार तेस्रो पटक विश्वकपको फाइनलमा पुग्ने तेस्रो टोली बन्ने फ्रान्सको लक्ष्य छ।

साथै, पछिल्ला सातवटा संस्करणमध्ये फ्रान्स चार पटक (१९९८, २००६, २०१८ र २०२२) फाइनलमा पुगेको छ। यो अवधिमा अन्य कुनै पनि राष्ट्रको तुलनामा फाइनल पुग्ने यो संख्या दोब्बर हो।

• त्यो विश्वकप

फ्रान्स र सेनेगलबिच भएको पछिल्लो विश्वकप भिडन्तले सेनेगलको राजधानी डकारका सडकमा खुसियाली छाएको थियो।

सन् २००२ को उद्घाटन खेलमा साविक विजेता फ्रान्सलाई सेनेगलले १–० ले स्तब्ध बनाएपछि तत्कालीन सेनेगलका राष्ट्रपति अब्दुलाय वाडेले सार्वजनिक बिदा नै घोषणा गरेका थिए।

समूह ‘आई’ मा फ्रान्स र सेनेगल भिड्नुभन्दा एक दिनअघि सोमबार फ्रान्सेली मिडफिल्डर एनगोलो कान्टेले अनुवादकमार्फत भने, ‘हामी बदला लिनका लागि जित्न चाहँदैनौँ, बरु यो प्रतियोगितामा सकेसम्म धेरै अगाडि बढ्न चाहन्छौँ।’

सन् १९६० अघि सेनेगल फ्रान्सको उपनिवेश थियो। सेनेगलका प्रशिक्षक पेप थिअले अनुवादकमार्फत भने, ‘फ्रान्स र सेनेगलबिचको खेल आफैँमा धेरै प्रतीकात्मक हुन्छ भन्ने हामीलाई थाहा छ।’

सन् २००२ मा पापा बुबा डिओपले ३०औँ मिनेटमा ढल्किँदै गोल गर्दा फ्रान्सका वर्तमान ६ जना खेलाडी जन्मिएकै थिएनन्। सो वर्ष सेनेगल क्वार्टरफाइनलसम्म पुगेर टर्कीसँग पराजित भएको थियो। उता, फ्रान्स भने कुनै पनि खेल जित्न नसकी समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो।

फ्रान्सका प्रशिक्षक डिडियर डेसच्याम्प्सले अनुवादकमार्फत भने, ‘फुटबलमा बदला भन्ने हुँदैन। अब यो नयाँ इतिहास लेख्ने अवसर हो। सन् २००२ मा जे भयो, त्यसका लागि सेनेगललाई शुभकामना। त्यतिबेला उनीहरूका लागि राम्रो भयो, तर यसपटक हाम्रा लागि नतिजा सकारात्मक बनाउन हामी कुनै कसर बाँकी राख्ने छैनौँ।’

विश्व वरीयतामा फ्रान्स तेस्रो र सेनेगल १६औँ स्थानमा छन्। ‘हाम्रो मुख्य प्रतिद्वन्द्वी हामी आफैँ हौँ,’ कान्टेले भने, ‘हामी आफूलाई धेरै राम्रो वा धेरै बलियो मान्ने भ्रममा पर्नुहुँदैन।’

सेनेगलका प्रशिक्षक थिअ सन् २००२ को टोलीमा छनोट भए पनि स्विडेनविरुद्धको अन्तिम १६ को खेल मात्र खेलेका थिए। उनी आफ्ना खेलाडीहरूलाई सन् २००२ मा सेनेगलका तत्कालीन प्रशिक्षक स्वर्गीय ब्रुनो मेट्सुबाट सिकेका पाठहरू सिकाउनेछन्।

थिअले भने, ‘भोलि म आफ्ना खेलाडीहरूसँग कुरा गर्दा पक्कै पनि त्यहाँ ब्रुनोको प्रभाव रहनेछ। म यसमा मेरो व्यक्तिगत अनुभव र ब्रुनोले मलाई सिकाएका कुराहरू पनि थप्नेछु।’

अमेरिकी सरकारले सेनेगलका फ्यानहरूलाई भिसा दिन अस्वीकार गरेको छ, तर थिअले मेटलाइफ स्टेडियममा समर्थकहरू उपस्थित हुने अपेक्षा गरेका छन्।

‘पक्कै पनि हामी हाम्रा फ्यानहरू साथमै चाहन्छौँ। उनीहरूले हाम्रा लागि के गर्न सक्छन् भन्ने हामीलाई थाहा छ। उनीहरूले हामीलाई हौसला दिन्छन्,’ थिअले भने, ‘तर यहाँ ठूलो सेनेगाली समुदाय छ। सेनेगालीहरू निकै देशभक्त हुन्छन् र उनीहरू आफ्नो राष्ट्रिय टोलीलाई माया गर्छन्। यो कुरा तपाईंहरू भोलि देख्नुहुनेछ। सेनेगलबाट कुनै पनि समर्थक आएका छैनन् भनेर तपाईंहरूलाई विश्वास नै लाग्ने छैन।’

सन् २०२२ मा सेनेगलले ‘अफ्रिका कप अफ नेसन्स’ जितेको थियो। यस वर्षको फाइनलमा उनीहरूले मोरक्कोलाई १–० ले हराएका थिए। तर, इन्जुरी समयमा विपक्षीलाई पेनाल्टी दिएको विरोधमा सेनेगलका खेलाडीहरू १५ मिनेट मैदान बाहिर गएका कारण अफ्रिकी फुटबलको प्रशासकीय निकायले मोरक्कोलाई ३–० को वाकओभर जित दियो।

सेनेगलले यस निर्णयविरुद्ध कोर्ट अफ आर्बिट्रेसन फर स्पोर्टमा अपिल गरेको छ। ‘मेरो लागि हामी अफ्रिकाका च्याम्पियन हौँ, कुरा खत्तम,’ थिअले भने।

• एम्बाप्पेसँग आशा

रियल मड्रिडका सुपरस्टार किलियन एम्बाप्पे सन् २०१८ र २०२२ को विश्वकपमा फ्रान्सको उत्कृष्ट प्रदर्शनका मुख्य नायक थिए। उनले ती दुई प्रतियोगितामा सर्वाधिक १२ गोल गरेका थिए। यो तथ्याङ्कसँगै उनी ब्राजिलका महान् खेलाडी पेलेसँग बराबरीमा पुगेका छन्। उनी मिरोस्लाभ क्लोजको नाममा रहेको सर्वाधिक गोलको कीर्तिमानभन्दा मात्र ४ गोलले पछाडि छन्।

उनका ती १२ गोलमध्ये २०२२ को फाइनलमा गरेको ह्याट्रिक पनि समावेश छ। सन् १९६६ मा इंग्ल्यान्डका जेफ हर्स्टपछि विश्वकपको फाइनलमा ह्याट्रिक गर्ने उनी दोस्रो खेलाडी हुन्।

फ्रान्सले १७औँ पटक विश्वकप खेल्दै छ। यो उनीहरूको लगातार आठौँ सहभागिता हो र उनीहरूको इतिहासकै सबैभन्दा लामो निरन्तरता पनि हो। दुई पटकको च्याम्पियन फ्रान्स आयोजकका रूपमा विश्वकप जित्ने अन्तिम टोली पनि हो। उनीहरूले २८ वर्षअघि सन् १९९८ मा घरेलु मैदानमा उपाधि जितेका थिए।

त्यसबेला डिडियर डेसच्याम्प्स फ्रान्सका कप्तान थिए। मारियो जागालो र फ्रान्ज बेकनबाउरपछि खेलाडी र मुख्य प्रशिक्षक दुवैको रूपमा विश्वकप जित्ने उनी तेस्रो व्यक्ति हुन्।

यो खेल फ्रान्सको प्रशिक्षकका रूपमा डेसच्याम्प्सको २०औँ विश्वकप खेल हुनेछ। एउटै टोलीलाई यसभन्दा बढी खेल खेलाउने कीर्तिमान हेल्मुट स्कोन (पश्चिम जर्मनीसँग २५ खेल) को नाममा मात्र छ।

• सेनेगलको यात्रा

विश्वकपमा फ्रान्सलाई स्तब्ध पार्ने कुरा सेनेगलका लागि यो प्रतियोगिता नौलो होइन। सन् २००२ को विश्वकपको उद्घाटन खेलमा साविक विजेताको रूपमा मैदान पसेको फ्रान्सलाई हराउँदा त्यो उनीहरूको पहिलो सहभागिता थियो। यस अफ्रिकी राष्ट्रले २००२ (क्वार्टरफाइनल), २०१८ (समूह चरण) र २०२२ (अन्तिम १६) पछि अहिले चौथो पटक विश्वकपमा स्थान बनाएको छ।

यो उनीहरूको लगातार तेस्रो विश्वकप हो। अफ्रिकी टोलीका रूपमा मोरक्को र ट्युनिसियासँगै यो संयुक्त रूपमा सबैभन्दा लामो निरन्तरता हो।

यद्यपि, विश्वकपमा सेनेगलले गोल नखाएको एक मात्र खेल त्यही फ्रान्सविरुद्धको १–० को जित हो। त्यसयता खेलिएका सबै ११ वटा खेलमा उनीहरूले गोल खाएका छन्। 

छनोट चरणमा अपराजित रहँदै डिआर कंगोलाई पछि पारेर समूहको शीर्ष स्थानमा रहन सेनेगल सफल भएको थियो। सेनेगलका सर्वाधिक गोलकर्ता साडियो मानेले छनोट चरणमा ५ गोल गर्दै आफ्नो टोलीको नेतृत्व गरेका थिए। ३४ वर्षीय मानेले यसअघि एउटा मात्र विश्वकप खेलेका छन्, जहाँ उनले २०१८ मा सबै तीन खेल खेलेका थिए।

मुख्य प्रशिक्षक पेप थिअ सन् २००२ मा फ्रान्समाथिको जितमा बेन्चमै सीमित थिए र त्यो प्रतियोगितामा उनले एउटा मात्र खेल खेलेका थिए। यद्यपि, अन्तिम १६ को भिडन्तमा स्विडेनविरुद्ध हेनरी कामाराको गोल्डेन गोलमा उनले नै असिस्ट गरेका थिए। मुख्य प्रशिक्षकका रूपमा यो उनको पहिलो विश्वकप हो।

टोली :

• फ्रान्स: ब्राइस साम्बा, माइक मेइगनान, रोबिन रिसेर, मालो गुस्टो, लुकास डिग्ने, डायोट उपमेकानो, जुल्स कुन्डे, इब्राहिमा कोनाटे, विलियम सालिबा, थियो हर्नान्डेज, लुकास हर्नान्डेज, म्याक्सेन्स लाक्रोइक्स, मनु कोने, औरेलियन चुवामेनी, माइकल ओलिस, एनगोलो कान्टे, एड्रियन राबिओट, वारेन जायर–एमरी, रायन चेर्की, म्याग्नेस अक्लियोचे, ओस्माने डेम्बेले, मार्कस थुराम, किलियन एम्बाप्पे, ब्राडली बार्कोला, डिजायर डुए, जीन–फिलिप माटेटा।
• सेनेगल: येभान डिओप, एडुआर्ड मेन्डी, मोरी डियाव, मामाडौ सार, कालिडो काउलिबाली, अब्दुलाय सेक, इस्माइल ज्याकोब्स, मुसा नियाखाटे, एन्टोइन मेन्डी, एल हाजी मलिक डिओप, इड्रिसा गुये, पाथे सिस, लामिन कामरा, क्रेपिन डियाटा, पापे माटार सार, हबिब डियारा, बारा सापोको एनडियाए, पापे गुये, आसान डियाओ, बाम्बा डिएङ, साडियो माने, निकोलस ज्याकसन, चेरिफ एनडियाए, इलिमान एनडियाए, इस्माइला सार, इब्राहिम एम्बाए।