काठमाडौँ । यस वर्षको दसैँमा काठमाडौं उपत्यका छाड्नेको संख्यामा उल्लेख्य कमी आएको छ, जसले गर्दा चाडपर्वको उत्साहमा केही कमी देखिएको छ ।

घटस्थापनादेखि नवौं दिनसम्म ६ लाख ११ हजार जनाले मात्र काठमाडौँ छाडेका छन्, जुन गत वर्षको तुलनामा कम हो । यसका पछाडि विभिन्न कारणहरू रहेका यातायातविज्ञ आशीष गजुरेलले औंल्याएका छन् । 

यात्रामा डर र अव्यवस्थाका कारणहरूः

सडकको दुरवस्थाः दसैँको मुखमा मुग्लिन-नारायणगढ खण्डमा गएको पहिरोले ५४ घण्टाभन्दा बढी यात्रुहरू अलपत्र पर्नु परेको घटनाले धेरैमा यात्राको डर बढाएको छ । यस खण्डमा लगातार पहिरो जाने क्रम जारी रहँदा यात्रा जोखिमपूर्ण बनेको छ । 

मनसुनको प्रभावः मनसुनकै समयमा दसैँ परेकाले सडकहरू चिप्लो र हिलाम्मे हुनुका साथै पहिरोको जोखिम बढेकोले यात्रा झनै कठिन भएको छ ।

सिट र टिकटको अभावः दसैँमा अत्यधिक माग हुने भए पनि सोही अनुसार सिट र टिकट उपलब्ध नहुँदा धेरैले यात्रा गर्न चाहेनन् वा अव्यवस्थित यात्रा गर्न हिचकिचाए ।

जेनजीको आन्दोलनः गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष जेनजी आन्दोलनको प्रभावले पनि मानिसहरूमा दसैँको खासै उत्साह नदेखिएको गजुरेलको भनाइ छ । 

ग्रामीण क्षेत्रमा दसैँको रौनक कमः अव्यवस्थित यात्राका कारण गाउँमा दसैँ खासै दसैँ जस्तो नभएको गुनासो यात्रुहरूको छ ।

अब के गर्ने ?

यातायातविज्ञ गजुरेलले यस समस्या समाधानका लागि केही बुँदागत सुझावहरू दिएका छन्ः

सडक सुरक्षामा लगानीः अब भएका सडकहरूको अध्ययन गरी सुरक्षित बनाउन लगानी गर्नुपर्छ । सडकको स्तरोन्नति र मर्मतसम्भारमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

सार्वजनिक यातायात सुधारः सार्वजनिक यातायातको सेवालाई सुदृढ र व्यवस्थित बनाउनुपर्छ । यसमा सरकारले प्राथमिकता दिनुपर्छ ।

थप बस व्यवस्थापनः दसैँको माग पूरा गर्न थप बसहरूको व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । यसका लागि विद्यालय तथा कलेजका बसहरूलाई दसैँको समयमा प्रयोग गर्न सकिने सम्भावनाबारे अध्ययन गर्नुपर्छ ।

यातायात व्यवस्थापनमा जोडः धेरै वा चौडा सडक बनाउने सोचभन्दा व्यवस्थित यात्राको व्यवस्थापन गर्नेु सोचमा परिवर्तन ल्याउनुपर्छ । सडक निर्माण यातायात व्यवस्थापनको एउटा पाटो मात्र हो भन्ने बुझ्नुपर्छ ।

नयाँ सरकारको भूमिकाः नयाँ सरकारले सडक निर्माणमा मात्र नभई समग्र यातायात व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्छ । यातायात व्यवस्थापनको जिम्मेवारी आफ्नो हो भन्ने कुरा सरकारले बुझ्न आवश्यक छ ।