पोखरा । यस वर्षको तिहारमा पोखरामा ४ करोड रुपैयाँ बराबरको फूल कारोबार हुने अनुमान गरिएको छ । पोखरा महानगरपालिकाले तिहारभरि करिब ३ लाख माला आवश्यक पर्ने र सोही मात्रामा फूलको खरिदबिक्रीबाट उक्त कारोबार हुने आँकलन गरेको हो । पोखरामा उत्पादित फूलले नै पोखराको फूलको सम्पूर्ण माग धान्ने दाबी महानगरपालिकाले गरेको छ ।

महानगरका कृषि महाशाखा प्रमुख मनहर कडरियाले भने। ‘पोहोर-परारभन्दा अहिले फूलको उत्पादन निकै बढेकोले अब हामीलाई फूल खोज्न बाहिर जानुपर्दैन । यो तिहारको बेलामा मात्रै ३ लाख माला पुग्ने फूलको उत्पादन हाम्रै किसानले गरेका छन् ।’ पोखरामा करिब ४० जना व्यावसायिक फूलखेती गर्ने किसान छन् भने महानगरले ३०० जना किसानलाई अनुदान दिएर खेतीका लागि प्रेरित गरेको छ ।

महानगरको तथ्यांकअनुसार यहाँ करिब ३०० रोपनी क्षेत्रफलमा सयपत्री फूलको खेती गरिएको छ, जसमध्ये १५० रोपनीमा महानगरपालिकाको अनुदानमा किसानहरूले खेती गरेका हुन् । महानगरले किसानलाई फूलखेतीका लागि बीउ, मल र मल्चिङ प्लास्टिकमा गरी करिब साढे ७ लाख रुपैयाँ बराबरको अनुदान दिएको छ । कडरियाले ५० प्रतिशत अनुदानमा बीउ उपलब्ध गराइएको बताए ।

यहाँका वडा नम्बर १३, १४, २६ र ३३ मा फूल उत्पादन बढी हुने महानगरले जनाएको छ । उत्पादित फूलको बिक्री मूल्य पनि महानगरले नै तोकिदिएको छ । कडरियाले भने, ‘उपभोक्तालाई महँगो नपरोस् र किसानले उचित मूल्य पाओस् भनेर यसवर्ष किसान र व्यवसायीसमेतको समन्वयमा फूलको न्यूनतम समर्थन मूल्य तोकेका छौँ ।’ जसअनुसार थुङ्गाको साइजअनुसार रु. २ देखि ५ सम्म, मालाको रु. १०० देखि १५० सम्म र प्रतिकिलो रु. ३०० देखि ४०० रुपैयाँसम्म मूल्य निर्धारण गरिएको छ ।

स्थानीय उत्पादन पर्याप्त भए पनि यो वर्ष करिब २५ प्रतिशत फूल नजिकका जिल्लाहरूबाट पोखरा आउने अनुमान गरिएको छ । ती फूलहरू पनि महानगरकै मूल्यमा बेच्नुपर्नेछ । फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन अफ नेपाल कास्कीका अध्यक्ष श्रीराम सुवेदीले पनि पोखराका लागि आवश्यक फूल बाहिरबाट ल्याउनुपर्ने अवस्था नरहेको बताए । 'पोखरामा अहिले प्रशस्त फूल उत्पादन भइरहेका छन् । मखमली र सयपत्रीको पूरा माग पोखराले धान्छ भन्ने हाम्रो विश्वास छ,' उनले भने । सो संस्थाले स्थानीय उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने र बाहिरबाट आयात हुने तथा प्लास्टिकका फूलहरू प्रतिबन्धमा महानगरसँग समन्वय गरिरहेको छ । सरकारले राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरेर नै प्लास्टिकका फूलहरूको बिक्री वितरणमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको छ ।

बिक्री नभएका फूल महानगरले किनिदिने न्यूनतम समर्थन मूल्य तोकेसँगै तिहारको आसपासमा महानगरभित्रका किसानका फूल बिक्री नभए पोखरा महानगरले नै खरिद गरिदिने भएको छ । तिहारको बेला फूल बिक्री नभएको खण्डमा वा तिहारको तीन दिनपछि पनि बिक्री नहुने अवस्था आएमा महानगरपालिकाले किसानबाट प्रतिकिलो रु. ८० को दरले खरिद गरिदिने जनाएको हो । यसका लागि किसानहरू महानगरपालिकामा सूचीकृत हुनुपर्ने र आफ्नो उत्पादनको विवरण पहिले नै उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । कृषि महाशाखा प्रमुख कडरियाका अनुसार बिक्री हुने आशाले धेरै किसान अझै सूचीकृत भने भएका छैनन् । उनीहरूलाई सूचीकृत हुन प्रेरित गरिरहेको उनले बताए ।