दोहा । कतारको राजधानी दोहामा आजदेखि ‘दोहा फोरम सन् २०२५’ सुरु भएको छ। यो महत्त्वपूर्ण मञ्चमा विश्वका नेताहरू, उच्चस्तरीय कूटनीतिज्ञहरू र व्यापार विशेषज्ञहरूले सहभागिता जनाएका छन्। फोरमले गाजा सङ्कट, युक्रेन युद्ध, स्वास्थ्य प्रणाली, प्रविधि विकास र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को द्रुत प्रगति लगायतका विश्वव्यापी चुनौतीहरूबारे बहस गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ।

उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान बिन जस्सिम अल थानीले कतारको भूमिका संवाद र मध्यस्थता कायम राख्न केन्द्रित रहेको बताए। उनले कतार कुनै पक्षको समर्थन नगरी, सङ्घर्ष समाधान र मानवीय पीडाको अन्त्यमा सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्य राखेको बताए। उनले गाजा र युक्रेनमा शान्ति प्रयासमा कतारले सक्रिय भूमिका खेलेको जानकारी दिए।

फोरम २०२५ मा विश्वप्रसिद्ध उद्यमी तथा माइक्रोसफ्टका संस्थापक बिल गेट्सले पनि आफ्नो धारणा राखेका छन्। उनले विश्वव्यापी स्वास्थ्य प्रणाली मजबुत पार्न वित्तीय सहयोग र प्रविधिको प्रयोग आवश्यक रहेको औँल्याए। गेट्सले भविष्यका स्वास्थ्य चुनौतीहरू सामना गर्न सामूहिक प्रयास गर्नुपर्ने र प्रणाली सुधारमा ध्यान दिनुपर्ने बताए।

यस वर्षको फोरममा १६० भन्दा बढी देशका ६ हजार सहभागी हुने अनुमान गरिएको छ। फोरमले विश्वव्यापी व्यापार प्रणाली, अमेरिकी–चीन सम्बन्ध, प्रविधि र कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग तथा आर्थिक संरचना सुधारका विषयमा विचार आदान–प्रदानको अवसर प्रदान गरेको छ।

फोरमका सत्रहरू गाजा सङ्कट, क्षेत्रीय र विश्वव्यापी मध्यस्थता, स्वास्थ्य सेवा प्रणाली सुदृढीकरण, कृत्रिम बुद्धिमत्ताको जिम्मेवार प्रयोग तथा व्यापार र कूटनीतिक सम्बन्ध सुधारका उपायमा केन्द्रित छन्। यस फोरमले बहुपक्षीय कूटनीति, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र जिम्मेवारी सुनिश्चित गर्न विश्वका नेताहरूलाई मार्गदर्शन गर्ने महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।