काठमाडौं । नेपाल र साउदी अरबबिच पहिलो पटक औपचारिक रुपमा श्रम सम्झौता हुन लागेको छ । साउदीको राजधानी रियादमा आइतबार साँझ आयोजना हुने एक विशेष समारोहका बिच दुई देशका मन्त्रीहरूले सो सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्ने कार्यक्रम रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका अनुसार उक्त सम्झौताको लागि श्रममन्त्री राजेन्द्रसिंह भण्डारी तीन सदस्यीय टोलीको नेतृत्व गर्दै साउदी प्रस्थान गरेका छन् । मन्त्री भण्डारीसँगै रहेका श्रममन्त्रालयका प्रवक्ता पिताम्बर घिमिरेका अनुसार साउदी पुगेर आज बेलुका सम्झौता हुने तयारी रहेको छ । साउदीको ३ बजे सम्झौता गर्ने कार्यक्रम तय भएको प्रवक्ता घिमिरेले जानकारी दिए ।

सम्झौतामा भण्डारी र साउदीका मानव संशाधन तथा सामाजिक विकासमन्त्री अहमद विन सुलेमान अल–राजहीले सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नेछन् । विगत एक दशकदेखि मस्यौदामा छलफल र गृहकार्य भइरहेको यो सम्झौताले अन्ततः मूर्तरूप लिन लागेको हो ।
गत जेठमा जेनेभामा भएको प्रारम्भिक सहमति अनुसार, तत्कालका लागि सामान्य श्रम सम्झौता मात्र गर्न लागिएको हो । यसमा घरेलु श्रमिक सम्बन्धी प्रावधानहरू समावेश गरिएको छैन । मन्त्रालयका अनुसार घरेलु श्रमिकको हकमा थप सुरक्षा र ग्यारेन्टीका लागि छुट्टै गृहकार्य गरेर पछि सम्झौता गरिनेछ ।

अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठनको मापदण्डलाई आधार मानी तयार पारिएको छ। जसमा मानव तस्करी रोक्न र भर्ना प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउने, साउदी श्रम कानुन बमोजिम श्रमिकको पारिश्रमिक सुनिश्चित गर्ने, श्रमिकलाई झुक्याएर गरिने दोहोरो श्रम सम्झौताको अन्त्य गर्ने, म्यानपावर कम्पनीहरूले लिने चर्को शुल्क र ठगी नियन्त्रण गर्ने , पीडित श्रमिकका लागि कानुनी उपचार र न्यायको सहज पहुँच सुनिश्चित गर्ने र श्रमिक र रोजगारदाता दुवैको अधिकार र कर्तव्यको सम्मान गर्ने जस्ता विष समावेश गर्ने तयारी सरकारको छ ।

नेपाली श्रमिकका लागि साउदी अरब प्रमुख गन्तव्य मुलुक हो । हाल त्यहाँ करिब ४ लाख नेपालीहरू विशेषगरी निर्माण र सेवा क्षेत्रमा कार्यरत छन् । पछिल्लो १० वर्षमा १३ लाख ५२ हजारभन्दा बढी नेपाली साउदी गएका छन् । जसमा १ लाख ११ हजार महिला रहेका छन् । गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मात्रै १ लाख ५२ हजार नेपालीले साउदीका लागि श्रम स्वीकृति लिएका थिए ।