काठमाडौँ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत नारायणगढ–बुटवल सडक विस्तार आयोजना अन्तिम चरणमा पुगेको छ । आयोजनाको पछिल्लो विवरणअनुसार पूर्वी खण्डको भौतिक प्रगति ८० प्रतिशत र पश्चिम खण्डको ७७ प्रतिशत पुगेको छ । 

कुल ११४ किलोमिटर लामो यो सडकलाई नवलपुरको गैँडाकोटदेखि दाउन्नेसम्म ६५ किलोमिटर (पूर्वी खण्ड) र दाउन्नेदेखि बुटवलसम्म ४९ किलोमिटर (पश्चिम खण्ड) गरी दुई प्याकेजमा विभाजन गरेर निर्माण कार्य भइरहेको यस सडकमा अब करिब ३० किलोमिटर सडक ढलान हुन बाँकी र रोड मार्किङका कामहरू बाँकी भएका आयोजनाले जनाएको छ । 

निर्माणमा भएको ढिलाइका कारण आलोचित यो आयोजनाले अहिले कामको गति बढाएको छ । आगामी साउनभित्रै मुख्य काम सकेर वर्षौँदेखि यात्रुले भोग्दै आएको दाउन्ने खण्डको कष्टकर यात्रा अन्त्य गर्ने अधिकारीहरूको दाबी छ । गत शुक्रबार भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री माधवप्रसाद चौलागाइँ लगायतको टोलीले यो सडक खण्डको निरीक्षण गरेका थिए । निरीक्षणका क्रममा मन्त्री चौलागाइँले वर्षा सुरु हुनुअघि नै सम्पन्न गर्नेगरी काम गर्न निर्देशनसमेत दिएका छन् ।

एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को १६ अर्ब ९९ करोड ऋण सहयोगमा सञ्चालित यस आयोजनामा बजेटको अभावको समस्याभने भएन । तर २०७५ सालदेखि चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सन कर्पोरेसन प्रालिले निर्माण सुरु गरेको यो ११४ किलोमिटर लामो सडकको म्याद कोभिड र रुख कटानमा भएको ढिलाइले गर्दा पटक–पटक थप्नु परेको थियो । हाल तेस्रो पटक थपिएको म्याद २०८३ साउनसम्म रहे पनि आयोजनाले त्यसअघि नै काम सक्ने लक्ष्य राखेको छ । विस्तारपछि यो सडक ७० किमि चार लेन, २९ किमि ६ लेनसहितको सर्भिस लेन र दाउन्ने खण्डको १४ किलोमिटर मा तीन लेनको हुनेछ । 

पूर्वी खण्डको ८० प्रतिशत काम सकियो, जेठभित्र मुख्य काम सकिने

अहिले सडक विस्तार आयोजनाको पूर्वी खण्ड (गैँडाकोट–दाउन्ने) को कामले तीव्रता पाएको छ । आयोजनाका अनुसार हालसम्म यस खण्डको भौतिक प्रगति करिब ८० प्रतिशत पुगेको छ । पूर्वी खण्डका सूचना अधिकारी एवं इन्जिनियर शिव खनालका अनुसार सडकका मुख्य संरचनाहरू निर्माणको चरण पार भइसकेका छन् । ‘अहिले हाम्रो पूर्वी खण्डको काम ८० प्रतिशत जति सकिएको छ,’ खनालले भने, ‘पुलहरूको काम लगभग सकिसकेको छ, अब मुख्य गरी कालोपत्र र केही ठाउँमा ढलान जोड्ने काम मात्र बाँकी छ ।’ 

कुल ३४ वटै पुलको निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ । जसममा १२ वटा ठुला र २२ वटा साना पुल रहेका छन् । कुल ६५ किलोमिटर लम्बाइ रहेको पूर्वी खण्डमध्ये ६१ किलोमिटर सडकमा दुई तह (टु लेयर) को कालोपत्र भइसकेको छ । अब बाँकी रहेको खण्डमा कालोपत्र र ढलानको काम भइरहेको छ । ‘६५ किलोमिटरमध्ये ६१ किलोमिटरमा दुई तहकै कालोपत्र भइसक्यो,’ इन्जिनियर खनालले भने, ‘अब करिब ६ किलोमिटर जतिमा एक तहको कालोपत्र गरेपछि चारै साइडको काम पूर्ण हुनेछ ।’ 

यस खण्डमा बजार क्षेत्र र उकालो भागहरूमा गरिने ढलानको काम पनि अन्तिम चरणमा पुगेको छ । ४ किलोमिटर ढलान गर्नुपर्नेमा हालसम्म ५० प्रतिशत अर्थात् २ किलोमिटर सम्पन्न भइसकेको छ । बाँकी २ किलोमिटर ढलानको काम आगामी मे महिनाको अन्त्य अर्थात् जेठको पहिलो साताभित्र सक्ने लक्ष्य राखिएको छ । 

आयोजनाले ९० प्रतिशत काम सकिएपछि सडकको स्वरूप पूर्ण रूपमा बदलिने र बेसिक काम सकिने बताएको छ । ‘९० प्रतिशत काम सकिएपछि सडक पूर्ण रूपमा सञ्चालनयोग्य र व्यवस्थित देखिन्छ, बाँकी १० प्रतिशत काम मर्मतसम्भार र फिनिसिङको हुनेछ,’ खनालले थपे । 

पश्चिम खण्डमा ७७ प्रतिशत भौतिक प्रगतिः जेठभित्रै दाउन्नेको समस्या समाधान हुने 

पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत विस्तारको क्रममा रहेको नारायणगढ–बुटवल सडकको पश्चिम खण्ड (दाउन्ने–बुटवल) को भौतिक प्रगति ७७ प्रतिशत पुगेको छ । आयोजनाका सूचना अधिकारी एवं इन्जिनियर विकास खनालका अनुसार हाल सडक विस्तारको कामले तीव्रता पाएको छ । 

इन्जिनियर खनालले आयोजनाको वित्तीय प्रगति ७० प्रतिशत रहेको र भौतिक रूपमा ७७ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको रातोपाटीलाई जानकारी दिए । उनका अनुसार ६० किलोमिटर लामो यस खण्डमा ढलान (रिजिट पेभमेन्ट) को काम करिब आधा सकिएको छ । अब २५ देखि २७ किलोमिटर क्षेत्रमा ढलानको काम बाँकी छ । 

यात्रुहरूले सबैभन्दा बढी सास्ती खेप्दै आएको दाउन्ने खण्डको कामलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ । इन्जिनियर खनालले भने, ‘दाउन्नेको ढलानको काम वैशाख (अप्रिल) अन्त्यसम्म सक्ने र जेठ (मे) को अन्त्यसम्म दाउन्ने खण्डको सबै काम सकेर सडक पूर्ण रूपमा सञ्चालन गर्ने ठेकेदारको लक्ष्य छ ।’ 

आयोजनाअन्तर्गत पर्ने ठुला पुलहरू (मेजर ब्रिज) ९ वटैको निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको छ । साना पुलहरू (माइनर ब्रिज) ३४ वटामध्ये बर्दघाटको एउटाबाहेक अन्य सबैको काम सकिएको छ । यस्तै, यस खण्डमा रहेका २५३ वटा कल्भर्टमध्ये २५१ वटाको काम सम्पन्न भइसकेको छ भने बाँकी २ वटा कल्भर्ट दाउन्ने क्षेत्रमा निर्माणाधीन छन् । 

आयोजनाको म्याद आगामी साउन ५ गतेसम्म रहेको छ । सोही म्यादभित्रै सम्पूर्ण काम सकेर सडक हस्तान्तरण गर्ने तयारी भइरहेको छ । हाल सडकमा रोड मार्किङ, साइनबोर्ड राख्ने र सर्भिस लेनको कालोपत्र गर्ने काम भइरहेको छ । 

सवारीको चाप र कामको लक्ष्यलाई ध्यानमा राख्दै हाल बेलुका ८ बजेसम्म काम भइरहेको छ । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को परियोजना भएकाले स्वास्थ्य र सुरक्षाका मापदण्डलाई ध्यान दिइएको खनालले बताए । कामको गति बढाउनुपर्ने अवस्था आएमा फ्लडलाइट बालेर रातभर पनि काम गर्न सकिने विकल्प रहेको तर ठेकेदारले अहिलेकै गतिअनुसार काम गर्दा पनि म्यादभित्र सकिने बताएको उनको भनाइ छ । 

जेठसम्म मुख्य पूर्वाधारको काम सकिएपछि साउनदेखि दाउन्ने लगायतका क्षेत्रमा यात्रुहरूले सहज र सुविधायुक्त सडकमा यात्रा गर्न पाउने विश्वास आयोजनाले लिएको छ ।