काठमाडौँ । गर्मी मौसम सुरु हुनासाथ आँपलाई लिएर एउटा प्रश्न फेरि चर्चामा आउँछ– के धेरै आँप खाँदा अनुहारमा डन्डीफोर आउँछन् ?

धेरै मानिसहरू डन्डीफोर बढ्ने डरले मात्रै आँप खानबाट बच्न खोज्छन्। यद्यपि, जेनोवा शाल्बी अस्पतालकी छालारोग विशेषज्ञ डा. सुरभी देशपाण्डे भन्छिन्, ‘आँपलाई सोझै डन्डीफोरको कारण मान्नु सही होइन।’

के आँप डन्डीफोरको कारण बन्छ ?

डा. देशपाण्डेका अनुसार, आँप आफैँमा सामान्यतया डन्डीफोरको कारण बन्दैन, तर आवश्यकताभन्दा बढी सेवन र खराब जीवनशैलीले केही मानिसहरूमा छालासम्बन्धी समस्या बढाउन सक्छ। उनका अनुसार डन्डीफोर हुनुको पछाडि हर्मोनल परिवर्तन, चिल्लो छाला, तनाव, निद्राको कमी, गलत स्किन केयर, जंक फुड, पानीको कमी र वंशाणुगत कारणहरू बढी जिम्मेवार हुन्छन्। अर्थात्, यदि यी कारणहरू छन् भने आँप नखाँदा पनि अनुहारमा डन्डीफोर आउन सक्छ।

गर्मीमा किन निस्कन्छन् डन्डीफोर ?

विशेषज्ञहरू भन्छन्, आँप छालाको लागि हानिकारक नभई फाइदाजनक फल मानिन्छ। यसमा भिटामिन ‘ए’, भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्ट प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, जसले छालालाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। डाक्टरहरूका अनुसार समस्या आँपमा होइन, त्यसलाई खाने तरिका र मात्रामा हुन्छ।

वास्तवमा धेरै मानिसहरू आँपलाई आइसक्रिम, गुलियो डेजर्ट र तारेको–भुटेको खानेकुरासँग खान्छन्। यही कम्बिनेसनले शरीरमा इन्फ्लेमेसन र छालाको समस्या बढाउने काम गर्छ। गर्मीमा धेरै पसिना आउनु, अनुहार बारम्बार छुनु र सरसफाइको कमीले पनि डन्डीफोरको समस्या बढाउन सक्छ। यस्तो अवस्थामा मानिसहरू झुक्किएर यसको दोष आँपलाई दिन थाल्छन्।

कस्ता मानिसलाई हुन्छ यो समस्या ?

डा. देशपाण्डेले अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा बताइन्। धेरै पटक मानिसहरू जुन समस्यालाई पिम्पल ठान्छन्, त्यो वास्तवमा ‘म्यांगो डर्माटाइटिस’ हुन्छ। आँपको बोक्रामा पाइने ‘उरुसिओल’ नामक तत्त्वले केही मानिसहरूमा एलर्जी गराउन सक्छ। यसले मुख र अनुहारको वरिपरि चिलाउने, रातो दाग वा साना दानाहरू आउने गर्छ।

यसलाई मानिसहरू अक्सर डन्डीफोर सम्झन्छन्, जबकि यो एक प्रकारको एलर्जीक रियाक्सन हो। विशेषज्ञको सल्लाह छ, आँप खानुभन्दा अघि यसलाई राम्ररी धुनुपर्छ र बोक्रा ताछेपछि हात पनि सफा गर्नुपर्छ।

डाक्टर भन्छन्– सीमित मात्रामा आँप खानु पूर्णतया सुरक्षित छ। एक दिनमा एउटा सानो आँप खानु ठिक मानिन्छ। त्यस्तै, मधुमेहका बिरामीहरूलाई भने दुईदेखि तीन साना टुक्रा मात्र खान सल्लाह दिइएको छ।

यो कुरामा ध्यान दिनुहोस्

बजारमा पाइने कृत्रिम आँपको जुस र फ्लेवर भएका उत्पादनहरूबाट टाढै रहन डाक्टरहरूले यो पनि चेतावनी दिएका छन् । किनभने यिनीहरूमा रिफाइन्ड चिनी र प्रिजर्भेटिभ्स धेरै मात्रामा हुन्छन्, जुन वास्तवमा छाला र स्वास्थ्य दुवैका लागि हानिकारक साबित हुन सक्छन्।

(अस्वीकरणः सल्लाहसहितको यो सामग्री सामान्य जानकारीका लागि अनलाइन स्रोतबाट तयार पारिएको हो । यो कुनै पनि हिसाबले योग्य चिकित्सा रायको विकल्प होइन । थप जानकारीको लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)