काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मेक्सिको र क्यानडासँग सह–आयोजनामा भइरहेको विश्वकै सबैभन्दा ठुलो फुटबल प्रतियोगिता फिफा विश्वकपलाई आफ्नो व्यक्तिगत प्रचारको साधनका रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन् । अनि फिफाले समेत यसमा साथ दिएको देखिन्छ ।

विश्वकप जुन ११ बिहीबारबाट सुरु हुनुअघि नै यससँग जोडिएका राजनीतिक पक्षले खेलकुद प्रतिस्पर्धालाई नै ओझेलमा पार्ने खतरा देखिएको छ । जुलाई १९ सम्म अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा सञ्चालन हुने यो प्रतियोगिता राष्ट्रिय टोलीहरूको इतिहासकै सबैभन्दा ठुलो विश्वकप हो । डोनाल्ड ट्रम्पले यस संस्करणलाई आफ्नै महिमा बढाउने माध्यमका रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन् ।

यसमा उनलाई फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोको सक्रिय समर्थन प्राप्त छ । विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकायका प्रमुखका रूपमा इन्फान्टिनोले सन् २०२५ मा ट्रम्पलाई ‘शान्ति पुरस्कार’ प्रदान गरेका थिए । केही साताअघि नोबेल शान्ति पुरस्कार नपाएपछि त्यसलाई एक प्रकारको सान्त्वना पुरस्कारका रूपमा हेरिएको थियो ।

यो असङ्गत काम त्यतिमै समाप्त हुन सक्थ्यो, तर इन्फान्टिनोले निरन्तर ट्रम्पको प्रशंसा गरिरहे । त्यसक्रममा उनले आफूले नेतृत्व गरिरहेको संस्थाको भूमिकालाई समेत कमजोर बनाएका छन् ।

यसको पछिल्लो उदाहरण जुन ६ मा देखियो । वैध भिसा हुँदाहुँदै पनि विश्वकपमा खेल सञ्चालन गर्ने तयारीमा रहेका सोमाली रेफ्री उमर अब्दुलकादिर आर्टनलाई अमेरिकामा प्रवेश गर्न दिइएन ।

अहिलेसम्म अमेरिकी प्रशासनले उक्त निर्णय उनको ‘आतङ्कवादी सङ्गठनका लागेको भनिएका सदस्यहरूसँगको सम्बन्ध’ का आधारमा गरिएको दाबी गरेको छ । तर फिफाले यस निर्णयको विरोध गरेको छैन ।

‘सोमालियाका रेफ्रीसँग जे भयो त्यो दुर्भाग्यपूर्ण हो । तर फेरि पनि, सबै कुरा हाम्रो नियन्त्रणमा हुँदैन,’ बुधबार साँझ मेक्सिको सिटीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा इन्फान्टिनोले मात्र यति भने ।

यो सम्झन लायक छ कि ट्रम्पले महिनौँदेखि सोमालिया र त्यहाँका नागरिकहरूप्रति शत्रुतापूर्ण व्यवहार देखाउँदै आएका छन् । सन् २०२६ को सुरुआतमा मिनियापोलिसमा अमेरिकी आप्रवासन अधिकारीहरू (आईसीई) परिचालन गर्दा विशेष रूपमा सोमाली समुदायलाई निशाना बनाइएको थियो । त्यसका ८० सदस्यमाथि कोभिड–१९ राहत सहायता रकम ठगी गरेको आरोप लगाइएको थियो ।

फिफाले केही देशका नागरिकहरू, पत्रकारहरू लगायतमाथि लगाइएका भिसा प्रतिबन्धबारे पनि मौनता साँधेको छ । अभ्यास खेलअघि कडा चेकजाँचको सामना गर्नुपरेको उज्बेकिस्तानको राष्ट्रिय टोली वा अमेरिकी भूमिमा पुग्दा घण्टौँ सोधपुछमा परेका इराकी स्ट्राइकर आयमेन हुसेनको घटनाबारे पनि फिफाले कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।

त्यस्तै, फिफाले सन् २०२६ को विश्वकप मेक्सिको र क्यानडाको पनि सह–आयोजनामा भइरहेको तथ्य बिर्सिएको जस्तो देखिन्छ । ट्रम्पले यी दुवै देशलाई विभिन्न खालका धम्की दिएका भए पनि फिफाले त्यसबारे पनि केही बोलेको छैन ।

बरु, संस्थाले अमेरिकी राष्ट्रपतिलाई एकमात्र आयोजकका रूपमा प्रस्तुत गर्न दिएको छ, जसका कारण मेक्सिकोकी राष्ट्रपति क्लाउडिया साइनबाउम र क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नी ओझेलमा परेका छन् ।

फिफाले कहिल्यै साहस देखाउन सकेन । सन् १९७८ मा सैन्य तानाशाहीको शासनमा रहेको अर्जेन्टिनामा विश्वकप आयोजना गरियो । सन् २०१८ मा मानवअधिकार उल्लङ्घन र चार वर्षअघि क्रिमिया कब्जा गरिसकेको मुलुक रुसमा विश्वकप गरियो । सन् २०२२ मा समलैङ्गिकतालाई अपराध मान्ने र महिलामाथिको विभेदपूर्ण व्यवहारका लागि आलोचित कतारमा पनि विश्वकप आयोजना गरियो ।

तर सन् २०२६ को विश्वकपका समस्या राजनीतिक मात्र छैनन् । प्रतियोगितामा १६ अतिरिक्त टोली, ४० अतिरिक्त खेल र १० अतिरिक्त दिन थपिएका छन् । यसबाट फिफाले करिब ११ अर्ब अमेरिकी डलर (९.४ अर्ब युरो) आम्दानी गर्ने अपेक्षा गरेको छ ।

नाफा केन्द्रित यो विशाल विस्तारका धेरै परिणामहरू हुनेछन् । पहिलो, अघिल्ला संस्करणहरूको तुलनामा कम्तीमा अमेरिकामा भइरहेको यस विश्वकपको समूह चरणमा खेलमा दर्शकको आकर्षण कम देखिएको छ ।

अझ महत्त्वपूर्ण कुरा, प्रतियोगिताको यस्तो विस्तारले वातावरणीय मूल्य पनि चुकाउनुपर्नेछ । सन् २०२६ मा सबै कुरा बढाइएको छ, प्रदूषण समेत । विभिन्न गैरसरकारी संस्थाहरूले यसको कार्बन उत्सर्जन सन् २०२२ को कतार विश्वकपको तुलनामा झन्डै दोब्बर हुने र वातावरणीय प्रभाव विनाशकारी हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

यो अत्यधिक फैलाइएको विश्वकपसँगै फिफा खेलकुदको नयाँ र अशुभ युगमा प्रवेश गरिरहेको छ, त्यो हो, खेलकुदमा ‘ट्रम्पवाद’ को युग ।

ले मोन्देले आज (११ जुन)को सम्पादकीयमा लेखेको छ ।