• को: पोर्चुगलविरुद्ध डीआर कंगो
• के: फिफा विश्वकप २०२६ समूह ‘के’ को खेल
• कहाँ: ह्युस्टन स्टेडियम, टेक्सास, संयुक्त राज्य अमेरिका
• कहिले: बुधबार, राति १०:४५ बजे

यो पनि

Portugal vs Congo DR फिफा विश्वकप २०२६

टेक्सास । ह्युस्टनमा डेमोक्र्याटिक रिपब्लिक अफ कंगो (डीआर कंगो) सँग समूह ‘के’ को भिडन्तबाट २०२६ को अभियान सुरु गर्दा पोर्चुगल विश्वकपको ६० वर्षको पीडा भुलाउने प्रयासमा हुनेछ।

सन् १९६६ को गौरवपूर्ण दिनहरूलाई सम्झिने इंग्ल्यान्डका समर्थकहरू भए तापनि, त्यसयता ‘थ्री लायन्स’ को अवस्था पोर्चुगलको भन्दा निकै राम्रो छ।

सुपरस्टार क्रिस्टियानो रोनाल्डो छैटौँ विश्वकपमा गोल गर्दै आफ्नो गाथालाई थप उचाइमा पुर्‍याउने प्रयासमा छन्। आफ्नो अन्तिम प्रतियोगितामा उनी अहिलेसम्म हात नलागेको यो एक मात्र प्रमुख ट्रफी उचाल्ने सपना देखिरहेका छन्।

उनीहरूको समूह चरणको यात्रा डीआर कंगोसँगको भिडन्तबाट सुरु हुनेछ। डीआर कंगो दोस्रो पटक मात्र विश्वकपमा छनोट भएको हो र उसलाई विश्वकपमा आफ्नो पहिलो गोल र अङ्कको पर्खाइ छ।

यता, के रोनाल्डोले पोर्चुगललाई पहिलो विश्वकप ट्रफी दिलाएर आफ्नो करियरलाई पूर्णता देलान् ? भन्ने सबैको मनमा प्रश्न छ । 

पोर्चुगलले विश्वकपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको ६० वर्ष भइसकेको छ। सन् १९६६ मा इंग्ल्यान्डमा भएको आफ्नो पहिलो विश्वकपमा युसेबियोको प्रेरणादायी प्रदर्शनबाट उनीहरू तेस्रो भएका थिए।

त्यसयता सन् २००६ मा मात्र उनीहरू सेमिफाइनलमा पुगेका छन्। कतारमा भएको २०२२ को विश्वकपमा कठिन समूह पार गरेर अन्तिम १६ मा स्विट्जरल्यान्डलाई ६-१ ले हराए पनि, अन्तिम आठमा मोरोक्कोसँग पराजित हुँदा उनीहरू निराश बनेका थिए।

यो स्वर्णिम युगमा उनीहरूसँग देखाउनका लागि ट्रफीहरू भने छन्। सन् २०१६ को यूईएफए युरोपियन च्याम्पियनसिप (युरो २०१६) र गत वर्ष स्पेनलाई पेनाल्टी सुटआउटमा हराउँदै जितेको नेसन्स लिग यसका उदाहरण हुन्। तर, विश्वकप भने सधैँ उनीहरूको पहुँचभन्दा बाहिर रहँदै आएको छ।

यस पटक दाबेदारको रूपमा हेरिएको पोर्चुगलको मनोबल उच्च हुनुपर्छ। भिटिन्हा, जोआओ नेभेस र नुनो मेन्डेसले भर्खरै फ्रान्सेली सुपर क्लब पेरिस सेन्ट-जर्मेन (पीएसजी) लाई लगातार दोस्रो च्याम्पियन्स लिग उपाधि दिलाउन मद्दत गरेका छन्। अर्कोतर्फ, ब्रुनो फर्नान्डेसले म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि प्रिमियर लिगमा कीर्तिमानी २१ असिस्ट दर्ता गर्दै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका छन्।

साथै क्रिस्टियानो पनि छन्। साउदी क्लब अल-नासरका लागि सबै प्रतियोगितामा ३७ खेल खेल्दै ३० गोल गरे तापनि उनले निराशाजनक सिजन बिताए।

पोर्चुगलले युरो २०१६ जित्दाको टोलीबाट रोनाल्डो मात्र हाल टोलीमा बाँकी छन्। विश्वकप २०२६ मा प्रवेश गर्दै गर्दा, उनी यस प्रतियोगिताका पाँच संस्करण (सन् २००६, २०१०, २०१४, २०१८, २०२२) मा गोल गर्ने एक मात्र पुरुष खेलाडी हुन्।

यद्यपि, विश्वकपमा उनले गरेका आठ गोलमध्ये कुनै पनि नकआउट खेलमा भएका होइनन्। कतारमा स्विट्जरल्यान्ड विरुद्धको खेलमा उनलाई सुरुवाती ११ मा राखिएको थिएन। १४ वर्षको अवधिमा प्रमुख प्रतियोगितामा उनी सुरुवाती खेलाडी नभएको त्यो नै पहिलो पटक थियो।

पछिल्लो विश्वकपमा उनको एक मात्र गोल पेनाल्टीमार्फत भएको थियो। युरो २०२४ मा उनी गोलविहीन बने, जहाँ फ्रान्ससँग पेनाल्टीमा पराजित हुँदै पोर्चुगल क्वार्टरफाइनलबाटै बाहिरिएको थियो।

रोनाल्डोले छनोट चरणमा पोर्चुगलको शीर्ष गोलकर्ताको रूपमा यात्रा सकाए। उनका पाँच गोल युइएफए समूह ‘एफ’ मा संयुक्त रूपमा सर्वाधिक थिए। हाल ४१ वर्षीय उनी पाँचवटा विश्वकपमा गोल गर्ने एक मात्र खेलाडी हुन्।

अल-नासरका यी फरवार्ड रोजर मिल्ला (४२) पछि विश्वकप खेल्ने दोस्रो सबैभन्दा पाको आउटफिल्ड (गोलरक्षक बाहेकका) खेलाडी बन्न गइरहेका छन्। साथै, उनी विश्वकपका छ संस्करणमा खेल्ने खेलाडी बन्नका लागि लियोनेल मेस्सीसँग प्रतिस्पर्धामा छन्।

यदि पोर्चुगल समूह ‘के’ को शीर्ष स्थानमा रहेमा, उनीहरूले अन्तिम ३२ को खेल तेस्रो स्थानमा रहने टोलीसँग खेल्नेछन्। संयोगवश सो खेल जुलाई ३ मा पर्नेछ, जुन दिन फरवार्ड डिओगो जोटाको स्मृति दिवस हो।

पोर्चुगललाई युइएफए नेसन्स लिग जिताउन मद्दत गरेको केही समयपछि नै लिभरपुलका यी पूर्व फरवार्डको सडक दुर्घटनामा निधन भएको थियो। खेलाडीहरूले खेलको क्रममा उनको सम्झनामा नाडीमा ब्यान्ड लगाउने तय भएको छ।

• विश्वकपमा पुनरागमन गर्दै डीआर कंगो नयाँ इतिहास रच्ने दाउमा

डीआर कंगो अन्ततः ५२ वर्षपछि आफ्नो पहिलो विश्वकपका लागि छनोट भएको छ। यसअघि जाइरको नामबाट प्रतिस्पर्धा गरेको यस राष्ट्रले मार्चमा मेक्सिकोमा भएको इन्टरकन्टिनेन्टल प्लेअफमा जमैकालाई १-० ले हराउँदै विश्वकप यात्रा तय गरेको हो।

इबोला सङ्क्रमण फैलिएका कारण उनीहरूको तयारीमा बाधा पुगेको छ। अभियानको सुरुवातमा पोर्चुगल जस्तो बलियो प्रतिद्वन्द्वीको सामना गर्नु उनीहरूका लागि चुनौतीपूर्ण हुनेछ। तर, जुन २७ मा उज्वेकिस्तानसँग हुने खेलले सेबास्टियन डेसाब्रेको टोलीलाई समूहमा तेस्रो स्थानमा रहँदै सम्भावित नकआउट चरणमा पुग्ने मौका दिन सक्छ।

उनीहरूका खेलाडीहरू धेरै प्रख्यात नभए पनि, डीआर कंगोसँग इंग्लिस प्रिमियर लिगको प्रशस्त अनुभव छ। उनीहरूको रक्षापङ्क्तिमा वेस्ट ह्यामका आरोन वान-बिसाका र बर्नलीका एक्सेल टुआन्जेबे रहेका छन्। टुआन्जेबेले नै अतिरिक्त समयमा गोल गर्दै टोलीलाई छनोट गराएका थिए। त्यसैगरी सन्डरल्यान्डका लेफ्ट-ब्याक आर्थर मासुवाकु पनि टोलीमा छन्।

उनका २० वर्षीय सन्डरल्यान्डका सहकर्मी नोआ साडिकी मिडफिल्डमा उत्कृष्ट सावित भएका छन्। न्युक्यासल युनाइटेडका योआने विस्सा र रियल बेटिसका ३५ वर्षीय सेड्रिक बाकाम्बुले पोर्चुगल विरुद्ध अग्रपङ्क्ति सम्हाल्नेछन्।

विश्वकपमा पुग्ने पहिलो उप-सहारा राष्ट्रको रूपमा, तत्कालीन अफ्रिकी च्याम्पियन जाइरले १९७४ मा सबै तीन खेल हारेको थियो। जसमा युगोस्लाभियासँगको ९-० को लज्जास्पद हार पनि समावेश छ। ब्राजिलविरुद्धको अर्को समूह चरणको खेलमा, फुल-ब्याक म्वेपु इलुंगाले ‘वाल’ बाट दौडिँदै ब्राजिलको फ्रि-किक बललाई प्रहार गरेर टाढा फालिदिएका थिए, जुन दृश्य विश्वकपको इतिहासमै अविस्मरणीय मानिन्छ।

पछि थाहा भयो, पहेँलो कार्ड पाएको उनको त्यो कार्य राजनीतिक विरोधको रूपमा समय खेर फाल्ने प्रयास थियो। किनभने तीन गोलभन्दा बढीको अन्तरले हारेमा देश निकाला गर्ने धम्की खेलाडीहरूलाई दिइएको थियो। त्यतिबेला उनीहरू २-० ले पछाडि थिए।

उक्त खेल ३-० ले सकियो र उनीहरूलाई घर फर्कन दिइयो। यद्यपि, डेसाब्रेको नेतृत्वमा हालै सुधार आउनुअघिसम्म देशको फुटबल लामो समयसम्म सुस्त अवस्थामा रह्यो।

यति हुँदाहुँदै पनि, आधुनिक कंगोली फुटबलमा सायद सबैभन्दा चिनिने अनुहार एक ‘सुपर फ्यान’ हुन्।

मिचेल एन्कुका एम्बोलाडिंगाले विगत १३ वर्षदेखि रङ्गीचङ्गी सुट लगाएर कंगोली राष्ट्रिय टोलीका खेलहरू हेर्दै आएका छन्। यस क्रममा उनी सम्मानित कंगोली राजनीतिक नेता प्याट्रिस लुमुम्बाको सालिकको नक्कल गर्दै एक हात उठाएर शान्त र स्थिर उभिने गर्छन्।

जनवरीमा भएको अफ्रिकन कप अफ नेसन्स (एफकन) मा दर्शकको भिडमा उनको उपस्थिति विश्वको ध्यान तान्न सफल भयो। खेलाडीहरूको अनुरोधमा उनलाई यस विश्वकपका लागि राष्ट्रको आधिकारिक प्रतिनिधिमण्डलमा समावेश गरिएको बताइएको छ।

• समूह चरण कसरी सञ्चालन हुन्छ ?

पोर्चुगल, डीआर कंगो, कोलम्बिया र उज्वेकिस्तान समूह ‘के’ मा रहेका छन्।

प्रतियोगिताको प्रारम्भिक चरणमा उनीहरूले एकअर्कासँग एक-एक पटक खेल्नेछन्। १२ वटै समूहका शीर्ष दुई टोली र तेस्रो स्थानमा रहने उत्कृष्ट आठ टोली अर्को चरण अर्थात् अन्तिम ३२ मा प्रवेश गर्नेछन्। विश्वकपमा अन्तिम ३२ को चरण पहिलो पटक समावेश गरिएको हो।

• पोर्चुगलविरुद्ध डीआर कंगो : हेड-टु-हेड 

पोर्चुगल यस प्रतियोगितामा नियमित रूपमा खेल्दै आएको छ भने डीआर कंगो ५२ वर्षदेखि यो मञ्चमा देखिएको छैन। यी दुई राष्ट्रहरू यसअघि कुनै पनि प्रतिस्पर्धात्मक वा मैत्रीपूर्ण खेलमा भिडेका छैनन्।

डीआर कंगोसँग खेल्ने पोर्चुगल चौथो युरोपेली (यूईएफए) राष्ट्र बन्नेछ। सन् १९७४ को विश्वकपमा डीआर कंगो स्कटल्यान्ड र युगोस्लाभिया दुवैसँग पराजित भएको थियो (युगोस्लाभियासँग ९-० को हार)। गत महिना प्रतियोगिताअघि भएको मैत्रीपूर्ण खेलमा भने उसले डेनमार्कसँग गोलरहित (०-०) बराबरी खेलेको थियो।

विश्वकपमा अफ्रिकी राष्ट्रहरूसँग पोर्चुगलले बेहोरेको एक मात्र दुई हार मोरोक्कोविरुद्ध हुन्। उनीहरूले १९८६ को समूह चरण र २०२२ को क्वार्टरफाइनलमा मोरोक्कोसँग हार बेहोरेका थिए। 

यद्यपि, उप-सहारा अफ्रिकाका टोलीहरूसँग भने उनीहरू अपराजित छन्। यस क्षेत्रका टोलीविरुद्ध उनीहरूले तीन जित र एक बराबरीको नतिजा निकालेका छन्।

फर्म (पछिल्ला पाँच खेलको नतिजा, सबैभन्दा पछिल्लो खेल अगाडि):

• पोर्चुगल: जित-जित-जित-बराबरी-जित 
• डीआर कंगो: हार-बराबरी-जित-हार-जित 

मार्चमा मेक्सिकोसँग गोलरहित मैत्रीपूर्ण खेल खेलेपछि, अमेरिका, चिली र नाइजेरियामाथि लगातार तीन जित हात पार्दै पोर्चुगल यस प्रतियोगितामा प्रवेश गर्दैछ।

जुन ९ मा आफ्नो दोस्रो तथा अन्तिम अभ्यास खेलमा डीआर कंगो सोही चिलीको टोलीसँग २-१ ले पराजित भएको थियो। तर, त्यसको छ दिनअघि डेनमार्कसँग गोलरहित बराबरी खेल्दा उनीहरूले पाँच जना डिफेन्डर राख्ने नयाँ फर्मेसन प्रयोग गरेका थिए। त्यसभन्दा अघिका खेलहरूमा उनीहरूले मार्चमा जमैकाविरुद्ध छनोट खेल जितेका थिए भने जनवरीमा आफकनको अन्तिम १६ मा अल्जेरियासँग हार बेहोरेका थिए।

टोलीको समाचार

पहिलो खेलमा जाँदै गर्दा पोर्चुगलका प्रशिक्षक रोबर्टो मार्टिनेजका लागि टोलीमा चोटपटकको कुनै समस्या छैन। यद्यपि, उनीहरूको ४१ वर्षीय प्रख्यात फरवार्डको विषय भने सबैको चासोको केन्द्र बनेको छ।

रोनाल्डोले आफ्ना पछिल्ला दुई प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा ‘ओपन प्ले’ बाट गोल गर्न सकेका छैनन्। मैदानमा उनको प्रभाव घट्दै गइरहेको देखिन्छ। नाइजेरियाविरुद्धको अभ्यास खेल जित्दा उनले आफ्ना १४३ अन्तर्राष्ट्रिय गोल सङ्ख्यामा थप गर्ने राम्रा अवसरहरू गुमाएका थिए।

यी लोकप्रिय स्ट्राइकरले आफ्नो २२९औँ क्याप जित्ने निश्चित छ। तर, के उनी सुरुवाती एघारमै पर्लान् वा बेन्चबाट मैदान प्रवेश गर्लान् ? यो भने हेर्न बाँकी छ।

• पोर्चुगलको सम्भावित ११: डी कोस्टा (गोलरक्षक); क्यान्सेलो, डियास, इनासिओ, मेन्डेस; जे नेभेस, फर्नान्डेस, भिटिन्हा; बर्नान्डो, रोनाल्डो, नेटो।
• डीआर कंगोको सम्भावित ११: एमपासी (गोलरक्षक); वान-बिसाका, कापुआडी, टुआन्जेबे, एम्बेम्बा, मासुवाकु; माउटौसामी, साडिकी, मुकाउ; विस्सा, बाकाम्बु।