वासिङ्टन डिसी । सह-आयोजक अमेरिकाले आफ्नो पहिलो खेलमा पाराग्वेलाई हराउँदा उनले दुई गोल गर्दै विश्वकपमा आफ्नो प्रभावशाली उपस्थिति जनाए। तर फोलारिन बालोगनले आफ्नो जन्मको एउटा संयोगका कारण मात्र अमेरिकाको प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन्।

विडम्बना के छ भने, देशका यी होनहार स्ट्राइकर त्यस्ता व्यक्ति हुन् जसलाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प आफ्नो कडा अध्यागमन एजेन्डाअन्तर्गत नागरिकताका लागि अयोग्य मान्छन्।

यो विश्वकप पहिल्यै अध्यागमन र भिसा विवादले घेरिएको पृष्ठभूमिमा भइरहेको छ। अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले केही हप्ताभित्रै राष्ट्रपतिको कार्यकारी आदेश र नागरिकताको आधारभूत अर्थको विषयमा फैसला सुनाउने तयारी गरेको छ।

आर्सनलको युथ एकेडेमीका उत्पादन २४ वर्षीय बालोगनले इंग्ल्याण्ड वा नाइजेरियाबाट खेल्ने विकल्प रोज्न सक्थे। यद्यपि, त्यो भन्दा धेरै अघि, परिस्थिति यस्तो बन्यो जसले उनलाई अमेरिकाको प्रतिनिधित्व गर्ने अवसर दिलायो।

सन् २००१ को गर्मीयाममा न्युयोर्कको यात्रा गर्दा बालोगनका नाइजेरियाली आमाबाबु लन्डनमा बस्थे। उक्त यात्रा निर्णायक साबित भयो। विमानका कर्मचारीले बालोगनकी आमा पूर्ण गर्भवती रहेको थाहा पाएपछि उनलाई घर फर्किने उडानमा बस्न दिइएन। इंग्ल्याण्डको राजधानीमा जन्मिनुको सट्टा, उनी ३ जुलाई २००१ मा न्युयोर्कको ब्रुकलिनमा जन्मिए।

जन्मसिद्ध नागरिकताको विवादित विषय

ब्रुकलिनमा जन्मिएकै कारण बालोगनले अमेरिकी संविधानको १४औं संशोधनमा आधारित जन्मसिद्ध नागरिकता कानुनअन्तर्गत स्वतः अमेरिकी नागरिकता प्राप्त गरे।

ट्रम्पको कार्यकारी आदेशले अमेरिकामा अवैध रूपमा बसेका वा अस्थायी भिसामा (जस्तै पर्यटक भिसा) आएका व्यक्तिहरूका छोराछोरीलाई नागरिकता नदिने लक्ष्य राखेको छ। देशको अध्यागमन प्रणालीलाई परिमार्जन गर्ने व्यापक प्रयासको एक हिस्साको रूपमा, प्रशासनले यसलाई ‘राष्ट्रिय सुरक्षा र सार्वजनिक सुरक्षामा खतरा’ विरुद्ध लड्न गरिएको दाबी गरेको छ।

गत हप्ता पाराग्वेविरुद्धको खेलमा अमेरिकी टोलीमा सबैभन्दा खतरनाक खेलाडी को थिए भन्नेमा कुनै शंका थिएन।

कुपर एफसी डालासका क्लब एम्बेसडर हुन्। यस क्लबले टेक्सासको फ्रिस्कोस्थित नेशनल सकर हल अफ फेम नजिकै रहेको आउटडोर सिम्पसन प्लाजामा विश्वकप हेर्ने व्यवस्था मिलाएको छ। दुई हजारभन्दा बढी समर्थकले पाराग्वेविरुद्धको खेल हेरेका थिए।

सह-आयोजकले उत्कृष्ट सुरुवात गरेपछि बोल्दै एसी मिलानका मिडफिल्डर क्रिस्टियन पुलिसिचले सबैको मनको कुरा व्यक्त गर्दै बालोगनलाई पाउनु अमेरिकाका लागि ‘निकै भाग्यमानी’ कुरा भएको बताए।

उनले भने, ‘यो केटो अद्भुत छ। उनी अहिले गोलपोस्ट अगाडि निकै घातक छन्। आशा गरौँ यो क्रम यसरी नै चलिरहोस्।’

अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रिय खेलाडी केनी कुपर बालोगन जस्ता ‘उच्च स्तरमा प्रमाणित गोलकर्ता’ भएको टोलीले ऐतिहासिक यात्रा तय गर्न सक्ने विश्वास गर्छन्।

‘उनी स्पष्ट रूपमा एक विशेष प्रतिभा हुन् र उनले दुई उत्कृष्ट गोल गरेर त्यो प्रमाणित गरिसकेका छन्,’ कुपरले बीबीसीसँग भने। ‘उनी निकै प्रभावशाली देखिएका छन्। मलाई लाग्छ सँगै खेल्ने खेलाडीहरू र हामी समर्थकहरूलाई उनीमाथि धेरै विश्वास छ।’

कुपर एफसी डालासका क्लब एम्बेसडर हुन्। यस क्लबले टेक्सासको फ्रिस्कोस्थित नेशनल सकर हल अफ फेम नजिकै रहेको आउटडोर सिम्पसन प्लाजामा विश्वकप हेर्ने व्यवस्था मिलाएको छ। दुई हजारभन्दा बढी समर्थकले पाराग्वेविरुद्धको खेल हेरेका थिए।

तीमध्ये एक थिए टोमी मार्कोस। उनी अमेरिकी टोलीको सबैभन्दा ठुलो समर्थक समूह अमेरिकन आउटलजका न्युयोर्क अध्यक्ष हुन्। उनी फ्रान्सको लिग वानमा मोनाकोका लागि खेल्ने बालोगन जस्ता खेलाडीको समर्थकहरूले दशकौंदेखि पर्खाइ गरिरहेको बताउँछन्।

‘हामीसँग त्यस्तो प्रकारको खेलाडी थिएन। शीर्ष पाँच लिगमा खेल्ने त्यस्तो स्ट्राइकर जसलाई मैदानमा पठाउँदा गोल गर्छ भन्ने पक्का होस्,’ उनले भने, ‘वर्तमान फुटबलको माहोलमा त्यस्तो हुनु निकै गाह्रो छ र उनलाई पाउनु हाम्रो भाग्य हो।’

बालोगनले किन इंग्ल्याण्ड छाडेर अमेरिका रोजे?

तीन वर्षअघिसम्म बालोगनले अमेरिकाका लागि खेल्नेछन् भन्ने कुनै ग्यारेन्टी थिएन।

अन्डर-१८ स्तरमा अमेरिका र इंग्ल्याण्ड दुवैका लागि खेलेका उनी लि कार्सलेको इंग्ल्याण्ड अन्डर-२१ योजनाको केन्द्रमा थिए। सन् २०२३ को अन्डर-२१ युरोपेली च्याम्पियनसिपको तयारी गर्दै गर्दा उनले १३ खेलमा सात गोल गरेका थिए।

तर सन् २०२२-२३ को सिजनमा आर्सनलबाट लोनमा रेम्समा रहँदा गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनले अमेरिकी अधिकारीहरूको ध्यान तान्यो। सोही प्रदर्शनका कारण उनी ३ करोड ५० लाख पाउन्डमा मोनाको पुगेका थिए।

इंग्ल्याण्डको सिनियर टोलीमा पर्ने बाटो निकै जटिल देखिइरहेको बेला, उनले अमेरिका रोज्नुपर्छ भन्ने जनसमर्थन पनि निकै बढेको थियो। इंग्ल्याण्डको अन्डर-२१ क्याम्पबाट बाहिरिएपछि अमेरिकी फुटबल अधिकारीहरूलाई भेट्न गरिएको गोप्य भेटघाट सामाजिक सञ्जालमा छ्यापछ्याप्ती भयो। उनलाई एनबीएको टिकट र फ्लोरिडा भ्रमण जस्ता अफरहरू दिएर फकाइएको थियो।

न्युयोर्क यान्किजको प्रशिक्षण हेर्न आमन्त्रण गरिएको र उनलाई अमेरिकाबाट खेल्न राजी गराउन धेरै सिनियर अमेरिकी राष्ट्रिय खेलाडीहरूलाई डिनरमा पठाइएको रिपोर्ट पनि बाहिरिएको थियो।

प्रशासनले पुरानो मितिदेखि नै जन्मसिद्ध अधिकार खोस्ने कदम नचाल्ने बताएको छ। तर उनीहरूको तर्कको आधार अर्थात् ती व्यक्तिहरू वास्तवमा नागरिक होइनन् भन्ने कुरा उनीहरूमाथि सधैं तरबार जसरी झुण्डिरहनेछ।

‘जब मैले निर्णय गरें र यस बिन्दुसम्म आइपुग्ने सम्पूर्ण यात्रामा मैले सधैँ भनेको छु, समर्थकहरूले मलाई धेरै प्रेरणा र अपार समर्थन दिनुभएको छ,’ बालोगनले शुक्रबार भने, ‘मेरो लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा सधैं त्यसको गुन तिर्नु नै हो। म समर्थकहरूलाई मैले सही निर्णय लिएको हुँ भनेर देखाइरहन चाहन्छु।’

अमेरिकी टोली राजनीतिलाई मैदान बाहिर राखेर आफ्नो खेलमा ध्यान केन्द्रित गर्न चाहन्छ। तर राष्ट्रपति ट्रम्पको प्रस्तावित आदेश लागू भएको भए बालोगन टोलीमा सामेल हुनु असम्भव हुन्थ्यो भन्ने तथ्यलाई बेवास्ता गर्न गाह्रो छ।

जर्ज मेसन युनिभर्सिटीका कानुनका प्राध्यापक तथा क्याटो इन्स्टिच्युटका संवैधानिक अध्ययनका अध्यक्ष इल्या सोमिन ट्रम्प प्रशासनले सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा जितेमा बालोगनका लागि मात्र नभई अन्य धेरैका लागि अनिश्चितता सिर्जना हुने बताउँछन्।

प्रशासनले पुरानो मितिदेखि नै जन्मसिद्ध अधिकार खोस्ने कदम नचाल्ने बताएको छ। तर उनीहरूको तर्कको आधार अर्थात् ती व्यक्तिहरू वास्तवमा नागरिक होइनन् भन्ने कुरा उनीहरूमाथि सधैं तरबार जसरी झुण्डिरहनेछ।

‘ट्रम्पका बाचा र ग्यारेन्टीहरूको प्रायः धेरै मूल्य हुँदैन। यदि उनी त्यो संकल्पमा अडिग रहे पनि भविष्यको प्रशासन नरहन सक्छ,’ सोमिनले भने।

यद्यपि, ६-३ को बहुमत रहेको सर्वोच्च अदालतले ट्रम्पको पक्षमा फैसला गर्ने छैन भन्नेमा सोमिन विश्वस्त छन्। अप्रिलमा भएको मौखिक बहसमा अदालतले देखाएको संशय यसको कारण हो।

आधुनिक यात्राको सहजताले संविधानलाई पुनः व्याख्या गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको प्रशासनले तर्क गर्दा प्रधानन्यायाधीश जोन रोबर्ट्सले व्यंग्य गरेका थिए, ‘यो नयाँ संसार हो। तर संविधान उही हो।’

विश्वकप, जन्मसिद्ध अधिकारसम्बन्धी सर्वोच्च अदालतको निर्णय र देशको २५०औं वार्षिकोत्सव एकै समयमा पर्नु संयोग हुन सक्छ। तर अन्तर्राष्ट्रिय उथलपुथल र विभिन्न ध्रुवीकृत मुद्दाहरूमा आन्तरिक विभाजनका बीच यी घटनाक्रमहरूको संगमले अमेरिकी जनतालाई ऐना देखाइरहेको छ।

अप्रिलमा गरिएको रोयटर्सको सर्वेक्षण अनुसार बहुसंख्यक अमेरिकीहरू देशमा जन्मिएका सबै बच्चाहरूलाई स्वतः नागरिकता दिनुपर्ने विश्वास गर्छन्। तर यसमा पार्टीगत रूपमा विभाजन छ। सर्वेक्षणले जन्मसिद्ध नागरिकता अन्त्य गर्ने कुरामा ६२ प्रतिशत रिपब्लिकन सहमत हुँदा डेमोक्र्याटहरू भने जम्मा ९ प्रतिशत मात्र सहमत रहेको देखाएको छ।

अमेरिकी टोलीमा मिश्रित पहिचान भएका खेलाडी बालोगन मात्र पक्कै होइनन्। मार्कोसका अनुसार समर्थकहरू यस कुरामा अभ्यस्त भइसकेका छन् र यो टोली राष्ट्रको विविधताको सम्मिश्रणलाई प्रतिनिधित्व गर्ने गरी विशिष्ट रूपमा निर्माण गरिएको छ।

‘मलाई लाग्छ यसैले टोलीलाई फुटबलको परिदृश्यमा साँच्चै अद्वितीय बनाउँछ,’ उनले भने, ‘यसैले यसलाई विशेष र पूर्ण रूपमा अमेरिकी पनि बनाउँछ।’

विश्वकपका अघिल्ला १२ मध्ये १० संस्करणमा गोल्डेन बुट जित्न छ वटा गोल पर्याप्त हुन्थ्यो। सोही आधारमा हेर्ने हो भने, भर्खरै एउटा खेल मात्र सकिँदा बालोगन विश्व फुटबलको सबैभन्दा प्रतिष्ठित व्यक्तिगत सम्मान जित्ने बाटोको एक तिहाइ यात्रा तय गरिसकेका छन्।

उनी अझै पनि देशमा सबैले चिन्ने नाम नबनिसकेका हुन सक्छन्। तर उनी अमेरिकी फुटबल समर्थकहरूका लागि आशाको केन्द्र बन्ने बाटोमा दृढताका साथ अघि बढिरहेका छन्।

बीबीसी