काठमाडौँ ।  राष्ट्रिय धान दिवस तथा असार १५ को अवसरमा नेपालभर करिब ७५ लाख लिटर दही खपत भई झन्डै १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको आर्थिक कारोबार हुने अनुमान गरिएको छ । नेपाल डेरी एसोसिएसनका अध्यक्ष प्रह्लाद दाहालका अनुसार यो पर्व नेपाली कृषि संस्कृति र दुग्ध व्यवसायको आर्थिक चक्रलाई गति दिने एक प्रमुख माध्यमका रूपमा स्थापित भएको छ ।

असार १५ मा दही–चिउरा खाने परम्परा केवल सांस्कृतिक अभ्यास मात्र नभई नेपाली कृषि अर्थतन्त्र र स्वदेशी उत्पादनको प्रवर्द्धनका लागि महत्त्वपूर्ण अवसर भएको अध्यक्ष दाहाल बताउँछन् ।  यो खपतले दूध उत्पादक किसान, दुग्ध सहकारी संस्था, डेरी उद्योग तथा समग्र दुग्ध मूल्य शृङ्खलामा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ ।

अध्यक्ष दाहालका अनुसार नेपालमा हाल दैनिक ७६ लाख लिटर दूध उत्पादन हुँदै आएको छ । यस क्षेत्रमा मुलुकभरका करिब ६ लाख किसान परिवार प्रत्यक्ष रूपमा आबद्ध छन् । दुग्ध क्षेत्रले नेपालको कृषि कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउनुका साथै हजारौँलाई प्रत्यक्ष एवं अप्रत्यक्ष रोजगारी प्रदान गरेर ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाएको छ ।

नेपाली समाजमा परम्परागत रूपमा प्रयोग गरिने दही र मोहीको पोषणमूलक महत्त्व रहेको छ ।  दहीमा उच्च गुणस्तरको प्रोटिन, क्याल्सियम, फस्फोरस, र भिटामिन बी–१२ जस्ता पोषक तत्त्वहरू पाइन्छन्, जसले पाचन प्रणाली र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई सुदृढ बनाउँछन् ।

मोही नेपाली जीवनशैलीको अर्को एक अमूल्य र स्वास्थ्यबर्धक पेय पदार्थ हो ।  पछिल्लो समय आयातित र कृत्रिम पेय पदार्थको बढ्दो प्रयोगबिच केही दुग्ध उद्योगहरूले व्यावसायिक रूपमा मोही उत्पादन सुरु गर्नुलाई सकारात्मक सङ्केतका रूपमा लिइएको छ ।