जारी विश्वकप फुटबलमा घरेलु टोली मेक्सिकोको समर्थकको तीव्र दबाब, प्रसिद्ध एज्टेका रङ्गशालाको चुनौतीपूर्ण वातावरण र धेरै चर्चा गरिएको उच्च उचाइ (अल्टिच्युड) लाई पार गर्दै इंग्ल्यान्डले क्वार्टरफाइनलमा स्थान सुरक्षित गरेको छ ।

सट्टेबाज र तथ्याङ्कीय विश्लेषण दुवैले इंग्ल्यान्डलाई जितको दाबेदार माने पनि खेलको वातावरण र अवस्थाका कारण धेरैले मेक्सिकोकै जित हुने अनुमान गरेका थिए ।

यद्यपि इंग्ल्यान्डले ती सबै चुनौती पार गर्दै विश्वकप आयोजक राष्ट्रलाई पराजित गर्‍यो । विश्वकप आयोजकमाथि इंग्ल्यान्डको यो दोस्रो जित हो । यसअघि सन् १९५४ मा इंग्ल्यान्डले आयोजक राष्ट्र स्विट्जरल्यान्डलाई हराएको थियो ।

मेक्सिकोविरुद्धको जित अझ विशेष यस कारण पनि बन्यो कि जारेल क्वान्साहले खेलको ५४औँ मिनेटमा रातो कार्ड पाएपछि इंग्ल्यान्डले बाँकी समय १० खेलाडीमै खेलेको थियो । लगातार रोमाञ्चले भरिएको खेलमा पनि उनीहरूले जित हात पारे ।

अब प्रश्न उठ्छ– विदेशी भूमिमा प्राप्त इंग्ल्यान्डका उत्कृष्ट जितहरूमध्ये मेक्सिकोविरुद्धको यो सफलता कहाँ पर्छ ? र समग्रमा इंग्ल्यान्डका महान् नतिजाहरूमध्ये यसको स्थान के हो ?

• केही ऐतिहासिक नतिजा यस्ता छन्ः

मेक्सिकोविरुद्ध इंग्ल्यान्ड (२०२६)

यो खेलअघि मेक्सिकोले एज्टेका रङ्गशालामा ८९ प्रतिस्पर्धात्मक खेल खेलेको थियो, जसमध्ये केवल दुई खेलमा मात्र पराजित भएको थियो । सन् २००१ मा कोस्टारिका र सन् २०१३ मा होन्डुरससँग विश्वकप छनोटअन्तर्गत मेक्सिको पराजित भएको थियो ।

त्यसयता मेक्सिकोले मेक्सिको सिटीस्थित ऐतिहासिक रङ्गशालामा खेलेका २२ खेलमध्ये १६ जित र ६ बराबरी खेलेको थियो । यस विश्वकपमा घरेलु मैदानमा खेलेका चारवटै खेल जित्नुका साथै कुनै पनि गोल नखाएको टोली पनि मेक्सिको नै थियो ।

त्यसमाथि, समुद्री सतहबाट ७,२२० फिट (२,२४० मिटर) उचाइमा रहेको एज्टेकामा खेल्न अभ्यस्त मेक्सिकोले प्राकृतिक फाइदा पनि पाएको थियो । यस्तो उचाइमा पर्याप्त समय नबिताई खेल्दा खेलाडीलाई सास फेर्न कठिन हुन सक्छ ।

तर, जुड बेलिङ्घमको पहिलो हाफको दुई गोल र ह्यारी केनको पेनाल्टी गोलको मद्दतमा इंग्ल्यान्डले १० खेलाडीमै ऐतिहासिक जित निकाल्यो । दोस्रो हाफको सुरुवातमै क्वान्साह रातो कार्ड पाए पनि इंग्ल्यान्ड विचलित भएन ।

यो वास्तवमै पुस्तौँसम्म सम्झिने खालको जित थियो ।

स्पेनविरुद्ध इंग्ल्यान्ड (२०१८)

सेविलमा भएको यस खेलमा स्पेनलाई स्तब्ध पार्दै राहिम स्टर्लिङको दुई गोलको मद्दतमा इंग्ल्यान्डले पहिलो हाफमै ३–० को अग्रता लिएको थियो । यो खेल ‘नेसन्स लिग’ अन्तर्गत भए पनि यसको महत्त्व निकै ठुलो थियो ।

इंग्ल्यान्ड सेविल पुगेको बेला स्पेन १५ वर्षदेखि घरेलु प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा अपराजित थियो । त्यसबाहेक, स्पेनले आफ्नै भूमिमा कुनै पनि प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा तीन गोल खाएको इतिहास पनि थिएन ।

तर राहिम स्टर्लिङको दुई गोल र बिचमा मार्कस रासफोर्डको एक गोलसँगै इंग्ल्यान्डले पहिलो हाफमै ३–० को अग्रता बनायो । दोस्रो हाफमा पाको अल्कासेर र सर्जियो रामोसले स्पेनका लागि दुई गोल फर्काए पनि इंग्ल्यान्डले ३–२ को प्रभावशाली जित सुरक्षित ग¥यो ।

ग्यारेथ साउथगेटको टोलीका लागि यो अत्यन्त स्मरणीय प्रदर्शन थियो ।

जर्मनीविरुद्ध इंग्ल्यान्ड (२००१)

जर्मनीमाथिको ५–१ को जित अझै पनि इंग्ल्यान्ड फुटबल इतिहासको सबैभन्दा प्रतिष्ठित जितमध्ये एक मानिन्छ । इंग्ल्यान्डका समर्थकहरूले उत्कृष्ट अवे जित सम्झँदा सबैभन्दा पहिले यही खेल सम्झिने गर्छन् ।

म्युनिखमा भएको विश्वकप छनोट खेलमा माइकल ओवेनले ह्याट्रिक गर्दै स्वेन–गोरान एरिक्सनको टोलीलाई ५–१ को अविस्मरणीय जित दिलाएका थिए । कास्र्टेन यान्करले जर्मनीलाई अग्रता दिलाए पनि त्यसपछि ओवेन, स्टिभन जेरार्ड र एमिल हेस्कीले गोल गर्दै खेलको रूप नै बदलिदिए ।

यो फराकिलो जितले गोलअन्तरमा इंग्ल्यान्डलाई समूहको शीर्ष स्थान दिलायो र उनीहरूले सिधै विश्वकपमा स्थान बनाए ।

जर्मनीले घरेलु वा अवे विश्वकप छनोटमा बेहोरेको यो केवल चौथो हार थियो ।

इटालीविरुद्ध इंग्ल्यान्ड (१९९७)

रगतले लतपतिएको जर्सी र टाउकोमा पट्टी बाँधेका पल इन्सको तस्बिरले त्यस दिनको इंग्ल्यान्डको सङ्घर्षलाई प्रस्ट पार्छ । सबै उत्कृष्ट प्रदर्शन जितमै सीमित हुँदैनन् । यो बराबरी पनि इंग्ल्यान्डका उत्कृष्ट अवे प्रदर्शनमध्ये एक मानिन्छ ।

विश्वकप छनोट त्यति सहज नभएको समयमा ग्लेन होडलको टोली रोम पुगेको थियो । फ्रान्स १९९८ विश्वकपमा छनोट हुन कम्तीमा बराबरी आवश्यक थियो ।

इंग्ल्यान्डले अनुशासित र संयमित खेल प्रदर्शन गर्दै ०–० को बराबरी निकाल्यो । यस नतिजाले इटालीलाई प्लेअफ खेल्न बाध्य बनायो भने इंग्ल्यान्ड १९९४ को विश्वकप गुमाएपछि पुनः विश्वकपमा फर्कियो ।

इयान राइटको प्रहार पोस्टमा लागेको थियो भने अन्तिम समयमा इटालीका क्रिस्टियन भिएरीको हेडर थोरै बाहिरिएको थियो । तर यो खेल विशेषगरी पल इन्सको रगतले लतपतिएको जर्सीका कारण अझै सम्झिने गरिन्छ ।

हंगेरीविरुद्ध इंग्ल्यान्ड (१९८१)

हंगेरी विश्वकपमा नियमित सहभागी भइरहँदा इंग्ल्यान्ड छनोट सम्भावना जोगाउन बुडापेस्ट पुगेको थियो । ७० हजार दर्शकमाझ भएको खेलमा ट्रेभर ब्रुकिङले दुई गोल गरे भने केभिन किगनले पेनाल्टीमार्फत अर्को गोल थपे । इम्रे गाराबाले हंगेरीका लागि बराबरी गोल गरेका थिए ।

ब्रुकिङको दोस्रो गोल जालीको माथिल्लो कुनामा अड्किएको दृश्यका कारण अझै चर्चित छ ।

स्कटल्यान्डविरुद्ध इंग्ल्यान्ड (१८८८)

कसैले यो सूचीमा प्रारम्भिक फुटबल इतिहास पनि समावेश गरियोस् भनेर मात्र राखिएको होला भन्ने सोच्न सक्छन्, तर त्यसो होइन । स्कटल्यान्डसँगका पहिलो १६ खेलमध्ये इंग्ल्यान्डका दुई जितमात्रै थिए, त्यो पनि घरेलु मैत्रीपूर्ण खेलमा ।

त्यसैले सन् १८८८ मा ह्याम्पडेन पार्कमा ब्रिटिस होम च्याम्पियनसिप अन्तर्गत स्कटल्यान्डलाई ५–० ले हराउनु ठुलो उपलब्धि थियो । त्यतिबेला इंग्ल्यान्डमा फुटबल लिगसमेत स्थापना भएको थिएन । फ्रेड डेउहस्र्टले दुई गोल गर्दा टिन्स्ली लिन्ड्ली, डेनिस होजेट्स र जोन गुडलले एक–एक गोल गरेका थिए ।

इंग्ल्यान्डका अन्य उल्लेखनीय जितहरू

माथि उल्लेख गरिएका उत्कृष्ट अवे जितबाहेक पनि इंग्ल्यान्डका थुप्रै ऐतिहासिक जित छन् । तीमध्ये सबैभन्दा महान् उपलब्धि निःसन्देह सन् १९६६ को विश्वकप उपाधि हो, जहाँ वेम्ब्लीमा अतिरिक्त समयमा पश्चिम जर्मनीलाई ४–२ ले हराएर इंग्ल्यान्ड विश्वविजेता बनेको थियो ।

ज्योफ हस्र्टले त्यस खेलमा ह्याट्रिक गरेका थिए, जुन विश्वकप फाइनलमा विजेता टोलीका खेलाडीले गरेको अहिलेसम्मको एकमात्र ह्याट्रिक हो ।

प्रमुख प्रतियोगितामा घरेलु मैदानमा पनि इंग्ल्यान्डले केही अविस्मरणीय जित निकालेको छ । युरो १९९६ मा नेदरल्यान्ड्सलाई ४–१ ले हराउँदै नकआउट चरणमा पुगेको खेल समर्थकहरूका लागि विशेष स्मरणीय छ ।

यस्तै, सन् २०२१ मा आयोजना गरिएको युरो २०२० अन्तर्गत वेम्ब्लीमा जर्मनीलाई २–० ले हराउँदै इंग्ल्यान्ड क्वार्टरफाइनल पुगेको थियो ।

तटस्थ मैदानका खेलहरूमा पनि इंग्ल्यान्डले ऐतिहासिक सफलता पाएको छ । सन् २००२ को विश्वकपमा जापानमा भएको समूह चरणको खेलमा डेभिड बेकह्यामको पेनाल्टी गोलबाट अर्जेन्टिनालाई १–० ले हराएको खेल निकै चर्चित रह्यो ।

विश्वकपका अन्य स्मरणीय जितमा सन् १९८२ मा फ्रान्समाथि ३–१ को विजय (जहाँ ब्रायन रोबसनले २७ सेकेन्डमै गोल गरेका थिए), सन् १९८६ मा पोल्यान्डमाथि ग्यारी लिनेकरको ह्याट्रिकसहित ३–० को जित तथा सन् २०१८ मा कोलम्बियाविरुद्ध पेनाल्टी सुटआउटबाट प्राप्त विजय समावेश छन् ।

युरो २००४ मा किशोर खेलाडी वेन रुनीको दुई गोलको मद्दतमा क्रोएसियालाई ४–२ ले हराउँदा इंग्ल्यान्डले उपाधि जित्न सक्ने आशा बलियो बनेको थियो ।

अझ पछाडि फर्किने हो भने, सन् १९६१ को ब्रिटिस होम च्याम्पियनसिपमा वेम्ब्लीमा स्कटल्यान्डलाई ९–३ ले हराएको खेल पनि उत्तिकै ऐतिहासिक मानिन्छ । त्यस खेलमा जिम्मी ग्रिभ्सले ह्याट्रिक गरेका थिए ।

अब आफैँ अनुमान लगाउनुहोस्, मेक्सिकोमाथिको ३–२ को जित यी सबै ऐतिहासिक नतिजामध्ये कुन स्थानमा पर्ला ?

–    बीबीसीबाट