एटलान्टा । लियोनल मेस्सीको छैटौँ विश्वकप सुरु हुनुअघि धेरैको बुझाइ थियो कि उनले फुटबलमा सबै थोक गरिसके र देखिसके। 

चार वर्षअघि कतारमा उपाधि जितेर फुटबलमा पूर्णता पाएपछि, ३९ वर्षको उमेरमा उनले आफ्नो विरासतमा थप केही गर्न सक्दैनन्, बरु त्यसलाई बिगार्न मात्र सक्छन् भन्ने धेरैलाई डर थियो। तर, मेस्सीले आफ्नो सम्पूर्ण करिअरमा यस्ता परम्परागत मान्यतालाई गलत साबित गर्दै आएका छन्। 

अर्जेन्टिनालाई सेमिफाइनलसम्म पुर्‍याउने क्रममा विश्वकपकै सर्वाधिक गोलकर्ता र असिस्ट गर्ने खेलाडी बनेर उनले आफूलाई सर्वकालीन महान् खेलाडीको रूपमा थप स्थापित गरेका छन्।

रोचक कुरा त के छ भने, अब उनी यस्तो कुरा गर्दै छन् जुन उनले अहिलेसम्म कहिल्यै गरेका थिएनन्। देशका लागि २०५ खेल खेल्दा पनि मेस्सीले कहिल्यै इंग्ल्याण्डविरुद्ध खेलेका थिएनन्। तर, बुधबार एट्लान्टामा यो अवस्था बदलिँदै छ।

स्विट्जरल्यान्डविरुद्धको क्वार्टरफाइनल जितपछि मेस्सीले पत्रकारहरूसँग भने, ‘इंग्ल्याण्डविरुद्ध खेल्नु पक्कै पनि विशेष हुन्छ। किनकि उनीहरू एक शक्तिशाली टोली हुन् र यस्ता टोलीसँगको खेल सधैँ विशेष हुन्छ।’

व्यक्तिगत रूपमा आफूले पहिलो पटक उनीहरूको सामना गर्न लागेको उनले बताए। ‘मैले इंग्ल्याण्डबाहेक सबैसँग खेलेको छु,’ मेस्सीले भने, ‘त्यसैले पनि यो खेल मेरा लागि राम्रो हुनेछ।’

मेस्सीको विश्वकप यात्राका लागि इंग्ल्याण्डसँगको सेमिफाइनल भिडन्त ‘राम्रो’ मात्र होइन, यो एक पूर्णता पनि हो। फुटबलकै सबैभन्दा चर्चित (वा बद्नाम) प्रतिद्वन्द्वीविरुद्धको खेलमा आफ्नो नाम लेखाउने यो एउटा अप्रत्याशित अवसर हो। 

मेस्सीले धेरै कुरामा डिएगो म्याराडोनाको सिको गरेका छन् भने कतिपय कुरामा उनलाई उछिनेका पनि छन्। कतार २०२२ मा म्याराडोनाकै शैलीमा विश्वकप ट्रफी उचाल्नुअघि नै, उनले अर्जेन्टिनालाई ब्राजिलको घरेलु मैदान माराकानामा कोपा अमेरिका जिताएका थिए। तर, विश्वकपमा इंग्ल्याण्डमाथिको जित भने उनका लागि अझै विशेष हुनेछ।

यता, अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनीले भने बुधबार हुने सेमिफाइनल खेललाई सामान्य रूपमा लिने प्रयास गरेका छन्। ‘यो एउटा फुटबल खेल मात्र हो, ठिक छ नि ?’ स्कालोनीले भने। आफूले यति मात्र भन्न सक्ने बताउँदै उनले थपे, ‘हामी एउटा निकै बलियो प्रतिद्वन्द्वी र उत्कृष्ट प्रशिक्षकविरुद्ध खेल्दै छौँ। यो एउटा फुटबल खेल हो, त्यति मात्र हो।’

प्राविधिक रूपमा स्कालोनीको भनाइ सही भए पनि, मैदानमा एउटा बल र २२ खेलाडी हुन्छन् भन्ने अर्थमा मात्र यो सीमित छ। किनकि अर्जेन्टिना र इंग्ल्याण्डबिचको भिडन्त सामान्य फुटबल खेल मात्र पक्कै होइन। मिडफिल्डर जोसे म्यानुअल लोपेजले स्विट्जरल्यान्डमाथिको ३–१ को जितपछि भने, ‘मैदानबाहिरको दृष्टिकोणबाट हेर्दा यो निकै लामो इतिहास भएको खेल हो।’ उनले यो भिडन्तको पछाडि धेरै पीडा र इतिहास जोडिएको बताए।

इंग्ल्याण्ड र अर्जेन्टिनाबिचको विश्वकप प्रतिद्वन्द्विता सन् १९६२ बाट सुरु भएको हो। तर, यसको तनाव सन् १९६६ को दोस्रो भेटबाट चर्किएको थियो। वेम्बलीमा भएको उक्त तनावपूर्ण खेलपछि इंग्ल्याण्डका प्रशिक्षक अल्फ राम्सेले अर्जेन्टिनी खेलाडीलाई ‘जनावर’ को संज्ञा दिएका थिए। उक्त खेलमा इंग्ल्याण्डले जिओफ हर्स्टको विवादास्पद गोलबाट जित निकालेको थियो।

नयाँ पुस्ताका समर्थकले सन् १९९८ मा फ्रान्समा डेभिड बेकहमले पाएको रातो कार्ड र पछि जापान र दक्षिण कोरियामा उनले गरेको पुनरागमन पक्कै सम्झन्छन्। तर, फुटबलमा इंग्ल्याण्ड र अर्जेन्टिनाको नाम आउनेबित्तिकै धेरैको दिमागमा मेक्सिकोमा भएको सन् १९८६ को विश्वकप क्वार्टरफाइनलकै चित्र आउँछ। यो विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा चर्चित र विवादास्पद खेल हो।

यसै सन्दर्भमा मेस्सीले भने, ‘त्यो खेलबारे मैले जे जति देखेको र सम्झेको छु, ती सबै भिडियो र तस्बिरबाट हुन्।’ अर्जेन्टिनीहरूले उक्त खेल बारम्बार हेर्ने र महसुस गर्ने गरेको उनले बताए। यसको एउटै कारण थियो– म्याराडोना।

म्याराडोनाले आफ्नो आत्मकथा ‘टच्ड बाइ गड’ मा आफ्नो निरन्तरको लोकप्रियता वा चर्चाबारे लेखेका छन्। ‘आज पनि १० वर्षका बच्चाहरू मेरो नाम लेखिएको जर्सी लगाएर हिँड्छन्,’ उनले लेखेका छन्, ‘र, यो पागलपनलाई केवल एउटा गोलले मात्र व्याख्या गर्न सक्छ, वा सायद दुईवटा गोलले।’ यसमा सायद भन्ने कुनै शङ्का नै थिएन।

जुन २२, १९८६ मा म्याराडोनाले गरेका ती दुई गोलले नै उनलाई फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा चर्चित खेलाडी बनायो। खेलको ५१औँ मिनेटमा म्याराडोनाले हातको प्रयोग गर्दै इंग्लिस गोलकिपर पिटर सिल्टनलाई छक्याएर बललाई जाली चुमाएका थिए।

लिभरपुलका पूर्वविङ्गर जोन बार्न्सले भने, ‘हामी सबैले त्यो देखेका थियौँ।’ बेन्चमा रहेका खेलाडी, प्रशिक्षक र व्यवस्थापक सबैले दिनको उज्यालो जस्तै छर्लङ्ग देखेको उनले बताए। ‘हामी सबैलाई थाहा थियो उनले हातले बल छोएका छन्,’ बार्न्सले भने, ‘तर म म्याराडोनालाई दोष दिन्नँ।’

आफूले उक्त घटना नदेख्ने रेफ्री र अधिकारीहरूलाई मात्र दोष दिने उनले बताए। म्याराडोनाप्रति आफ्नो कुनै गुनासो नरहेको र उनी विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडी भएको बार्न्सले स्वीकार गरे। ‘म उनले गरेका हरेक कुरा हेरिरहेको हुन्थेँ,’ उनले थपे।

पक्कै पनि आफू खेल हेरिरहेको र आफ्नो टोलीलाई समर्थन गरिरहेको तर आफूले म्याराडोनाको वार्मअपसमेत हेरेको बार्न्सले सुनाए। सम्भवतः विश्वकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडीलाई मैदानमा देख्नु नै रोमाञ्चक भएको उनको भनाइ थियो। बार्न्सले अन्त्यमा भने, ‘अनि तपाईंलाई थाहा छ नि, उनको दोस्रो गोल पनि नराम्रो थिएन, होइन र ?’ पक्कै पनि त्यो नराम्रो थिएन।