स्पेन फेरि एकपटक विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठुलो प्रतियोगिताको फाइनलमा पुगेको छ । तर सन् २०२६ को विश्वकप फाइनल खेल्न तयार रहेको टोली १६ वर्षअघि दक्षिण अफ्रिकामा विश्वकप जितेको स्पेनभन्दा निकै नै फरक देखिन्छ । 

दुवै टोलीमा उत्कृष्ट प्राविधिक क्षमता र बौद्धिक फुटबल खेल्ने समानता भए पनि त्यसबाहेक उनीहरूबिच धेरै भिन्नता छन् । 

सन् २०१० को स्पेन निरन्तर बल आफ्नो नियन्त्रणमा राख्दै विपक्षीलाई थकाउने शैलीका कारण प्रसिद्ध थियो । तर सन् २०२६ को ‘ला रोजा’ भने अझ तीव्र, सीधा र विस्फोटक आक्रमणमा विश्वास गर्छ । अनि यस टोलीको केन्द्रमा विश्व फुटबलका सबैभन्दा प्रतिभाशाली युवा खेलाडीमध्ये एक लामिन यामाल सामेल छन् । 

२०१० र २०२६का दुवै टोली विश्वकपको फाइनलसम्म पुगेका छन्, तर उनीहरूले स्पेनी फुटबलका दुई फरक युगको प्रतिनिधित्व गर्छन् ।

पहिचानः टिकी–टाका र तीव्र ठाडो आक्रमण

दुवै टोलीबीचको सबैभन्दा ठुलो अन्तर उनीहरूको आक्रमण शैलीमा देखिन्छ । सन् २०१० को स्पेनले विश्व फुटबलमा चर्चित ‘टिकी–टाका’ शैलीलाई पूर्ण रूपमा स्थापित गरेको थियो । मुख्य प्रशिक्षक भिसेन्टे डेल बोस्केको नेतृत्वमा स्पेनले छोटो–छोटो पासमार्फत बल लामो समयसम्म आफ्नो नियन्त्रणमा राख्दै विपक्षीलाई मानसिक र शारीरिक रूपमा थकाउने रणनीति अपनाउँथ्यो । 

धेरै खेलमा स्पेनको बल नियन्त्रण ६० प्रतिशतभन्दा माथि पुग्थ्यो । प्रत्येक आक्रमण धैर्यपूर्वक निर्माण गरिन्थ्यो । जाभी हेर्नान्डेज, आन्द्रेस इनिएस्टा, सर्जियो बुस्केट्स र जाबी आलोन्सोले खेलको लय नियन्त्रण गर्थे र विपक्षीबाट गल्ती हुने क्षणको प्रतीक्षा गर्थे । 

तर सन् २०२६ को स्पेन अझ फरक छ । बल नियन्त्रण अझै महत्त्वपूर्ण भए पनि टोलीले धेरै छिटो आक्रमण गर्ने शैली अपनाएको छ । अब स्पेन अनावश्यक रूपमा बल घुमाइरहँदैन । बरु केही पासमै रक्षात्मक पोजिसनबाट आक्रमणमा पुग्ने, विंगमार्फत तीव्र गतिमा बल निकाल्ने र अन्तिम क्षेत्रमा आक्रामक दौडमार्फत अवसर सिर्जना गर्ने शैलीमा खेल्छ । यसलाई आधुनिक स्पेनी फुटबलको नयाँ संस्करण मानिएको छ ।

स्टार खेलाडीको प्रभाव

सन् २०१० को विश्वविजेता ‘ला रोजा’ कुनै एक सुपरस्टारमा निर्भर थिएन, बरु इतिहासकै एक उत्कृष्ट मध्यपङ्क्तिको शक्तिका भरमा स्पेन सफल भएको थियो । त्यत विश्वकपमा स्पेनको खेलको गति जाभीले नियन्त्रण गर्थे । इनिएस्टाले कठिन अवस्थाबाट अवसर सिर्जना गर्थे । बुस्केट्सले विपक्षीको आक्रमणलाई चुपचाप विफल पार्थे । अनि डेभिड भियाले निर्णायक गोल गर्थे । यी सबैको सामूहिक प्रदर्शनका कारण स्पेनलाई रोक्न लगभग असम्भव हुन्थ्यो ।

तर सन् २०२६ को टोलीमा एउटा नाम सबैभन्दा बढी चर्चामा छ । त्यो हो, लामिन यामाल । केवल १९ वर्षका यामाल अहिले विश्व फुटबलकै सबैभन्दा खतरनाक आक्रमणकारी खेलाडीमध्ये एक बनिसकेका छन् । एक्लैले डिफेन्डरलाई छल्ने, गोलका अवसर सिर्जना गर्ने र खेलको दिशा बदल्ने उनको क्षमताका कारण उनी अहिलेको स्पेनको सबैभन्दा ठुलो हतियार बनेका छन् । 

सन् २०१० को टोलीमा यस्तै व्यक्तिगत प्रतिभामार्फत खेलको परिणाम परिवर्तन गर्ने खेलाडी कम थिए ।

रक्षात्मक मजबुती भने उस्तै

यद्यपि एउटा पक्ष भने अहिलेको टिममा पनि दुरुस्त देखिन्छ । त्यो हो, स्पेनको रक्षात्मक सबलता । सन् २०१० को विश्वकपमा स्पेनले सम्पूर्ण प्रतियोगिताभर केवल दुई गोल मात्र बेहोरेको थियो । नकआउट चरणका सबै खेल १–० को अन्तरले जितेको थियो ।

कार्लेस पुयोल, जेरार्ड पिके, जोआन कापडेभिला र गोलरक्षक इकर कासियासले विश्वकपकै सबैभन्दा बलियो रक्षापङ्क्ति निर्माण गरेका थिए ।

सन् २०२६ को टोलीले पनि उत्कृष्ट रक्षात्मक संगठन प्रदर्शन गरेको छ । यद्यपि अहिलेको रक्षात्मक शैली केही फरक छ । स्पेन अझै पनि सही पोजिसनिङ, समन्वित प्रेसिङ र पछाडिबाट प्राविधिक रूपमा बल खेल्दै आक्रमण सुरु गर्ने सिद्धान्तमा अडिग छ ।

यस अर्थमा समयसँगै रणनीति परिवर्तन भए पनि रक्षाको आधारभूत दर्शन भने उही छ ।

दुई फरक पुस्ताको कथा

यी दुई टोलीको उमेर संरचनाले पनि रोचक अन्तर देखाउँछ । सन् २०१० को टोलीका अधिकांश खेलाडी आफ्नो करियरको उत्कर्षमा थिए । विश्वकपअघि नै उनीहरूले घरेलु लिग उपाधि र यूईएफए च्याम्पियन्स लिग जितिसकेका थिए । 

बार्सिलोना, रियल म्याड्रिड र राष्ट्रिय टोलीमा लामो समय सँगै खेलेकाले उनीहरूबिच असाधारण तालमेल बनेको थियो । तर सन् २०२६ को टोली धेरै युवा देखिन्छ । धेरै खेलाडी अहिले मात्र आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियरको सुरुआती चरणमा छन् । त्यस नयाँ पुस्ताको सबैभन्दा ठुलो प्रतीक हुन् लामिन यामाल । 

वरिष्ठ खेलाडीहरूले नेतृत्व दिइरहे पनि अहिलेको स्पेन केवल एउटा विश्वकपका लागि मात्र होइन, आगामी दशकका धेरै ठुला प्रतियोगितामा उपाधिको दाबेदार बन्न सक्ने सम्भावना बोकेको टोलीका रूपमा हेरिएको छ ।