काठमाडौँ । पहिले पहिले स्ट्रोकलाई बुढेसकालको रोग मानिन्थ्यो, तर अहिले ३०–४० वर्ष उमेरका मानिसहरूमा स्ट्रोकको समस्या तीव्र गतिमा बढिरहेको छ ।

खराब जीवनशैली, खराब आहार, तनाव र शारीरिक गतिविधिको कमी यसको प्रमुख कारणहरू भएको डाक्टरहरू भन्छन् ।

खुशीको खबर यो हो कि यदि समयमै सावधानी अपनाएमा स्ट्रोकको जोखिम उल्लेखनीय रूपमा कम गर्न सकिन्छ ।

हिजोआजका युवा लामो समयसम्म बसेर काम गर्छन्, कम व्यायाम गर्छन् र बढी तनावमा हुन्छन् । त्यसैले कम उमेरमा पनि स्ट्रोकका घटनाहरू बढिरहेका छन् ।

उच्च रक्तचाप

उच्च रक्तचापलाई स्ट्रोकको सबैभन्दा ठूलो कारण मानिन्छ । लामो समयसम्म उच्च रक्तचापले मस्तिष्कका स्नायुहरूलाई क्षति पुर्‍याउन सक्छ, स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ ।

धूम्रपान र सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन

चुरोट र सुर्तीजन्य पदार्थले रक्तनलीहरूलाई क्षति पुर्‍याउँछ र रगत जम्ने जोखिम बढाउँछ, जसले स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ ।

अनियन्त्रित मधुमेह

यदि रगतमा चिनी लामो समयसम्म अनियन्त्रित रह्यो भने, रक्तनलीहरू कमजोर हुन सक्छन् र स्ट्रोकको जोखिम बढ्न सक्छ ।

मोटोपना र व्यायामको कमी

शारीरिक गतिविधिको कमी र तौल बढ्नाले उच्च रक्तचाप, मधुमेह र उच्च कोलेस्ट्रोल जस्ता समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ, जुन स्ट्रोकको प्रमुख कारणहरू हुन् ।

अत्यधिक तनाव र निद्राको कमी

निरन्तर तनाव र निद्राको कमीले शरीरमा नकारात्मक प्रभाव पार्छ, रक्तचाप बढाउन सक्छ र स्ट्रोकको जोखिम बढाउन सक्छ ।

जथाभावी खानपिन

जंक फूड, अत्यधिक नुन, भुटेको खाना र प्रशोधित खाना खाँदा धमनीहरूमा बोसो जम्मा हुन सक्छ, जसले रक्त प्रवाहलाई असर गर्छ ।

उच्च कोलेस्ट्रोल र मुटु रोग

उच्च कोलेस्ट्रोलले धमनीहरू अवरुद्ध गर्न सक्छ, मस्तिष्कमा रक्त आपूर्तिमा बाधा पुर्‍याउँछ र स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ ।

यी लक्षणहरूलाई गर्नु हुन्न बेवास्ता

अचानक आफ्नो शरीरको कुनै पनि भागमा कमजोरी वा झनझनाहट, बोल्न गाह्रो हुने, अनुहार टेढामेढा हुने, देख्न गाह्रो हुने, गम्भीर टाउको दुख्ने वा सन्तुलन गुमाउने अनुभव भयो भने तुरुन्तै डाक्टरसँग परामर्श लिनुहोस् । स्ट्रोकको उपचारमा पहिलो केही घण्टा महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

यस्ता छन् स्ट्रोक रोक्ने सजिलो तरिकाहरू

–स्ट्रोक रोक्न नियमित रक्तचाप, रक्त शर्करा र कोलेस्ट्रोल जाँच गर्नु जरुरी छ ।

– दैनिक कम्तिमा ३० मिनेट व्यायाम गर्नुहोस्, धूम्रपान र मदिरा सेवन नगर्नुहोस्, सन्तुलित आहार खानुहोस्, पर्याप्त निद्रा लिनुहोस्, र तनाव व्यवस्थापन गर्न योग वा ध्यान अभ्यास गर्नुहोस् ।

–स्ट्रोक वा मुटु रोगको पारिवारिक इतिहास भएका व्यक्तिहरूले नियमित स्वास्थ्य जाँचको तालिका बनाउनुपर्छ । 

अस्वीकरणः सल्लाहसहित यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ, थप जानकारीका लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)