एजेन्सी । बहुप्रतीक्षित फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनल अब आइपुगेको छ ।

सोमबार बिहान न्यु जर्सीमा हुने स्पेन र अर्जेन्टिनाबिचको भिडन्त प्रतियोगिताका दुई उत्कृष्ट टोलीबिचको कडा टक्कर हुने अपेक्षा गरिएको छ । 

स्पेन एउटा उत्कृष्ट रूपमा संयोजित टोली हो, जहाँ प्रत्येक खेलाडीले आफ्नो भूमिका पूर्ण रूपमा बुझेका छन् र सामूहिक सफलताका लागि अथक मेहनत गर्छन् । सेमिफाइनलमा प्रतिस्पर्धी फ्रान्सजस्तो स्टार खेलाडीले भरिएको टोली नभए पनि निःस्वार्थ खेल र उच्चस्तरीय प्राविधिक क्षमताको संयोजनले स्पेनले डिडिएर डेसाम्प्सको टोलीलाई डलासमा पूर्ण रूपमा निरुत्साहित बनाएको थियो । 

त्यसको भोलिपल्ट एटलान्टामा अर्जेन्टिनाले आफ्नो परिचित लडाकु चरित्र प्रस्तुत गर्दै इंग्ल्यान्डविरुद्ध पुनरागमन जित निकाल्यो । खेलको अन्तिम समयमा लियोनेल मेस्सीका दुई निर्णायक असिस्टले अर्जेन्टिनालाई फाइनलमा पुर्‍यायो । मेस्सी केवल टोलीलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण राष्ट्रलाई एकताबद्ध बनाउने जीवित किंवदन्ती बनेका छन् । 

अब प्रश्न उठ्छ–विश्वकपको ट्रफी कसले उचाल्ला ? स्पेनले दुई वर्षअघि जितेको युरोपियन च्याम्पियनसिपसँगै विश्वकप पनि थप्नेछ वा अर्जेन्टिनाले सन् १९६२ मा ब्राजिलपछि लगातार दुईपटक विश्वकप जित्ने पहिलो टोली बन्नेछ ? 

यी दुई दाबेदारबिचको ऐतिहासिक फाइनलको नतिजा तय गर्न सक्ने छ प्रमुख द्वन्द्व (ब्याटल)लाई यसरी विश्लेषण गर्न सकिन्छः

रोड्रीविरुद्ध एन्जो फर्नान्डेज र एलेक्सिस म्याक एलिस्टर

फ्रान्सविरुद्ध स्पेन सफल हुने प्रमुख कारण थिए, रक्षापंक्तिको अगाडि रहेका रोड्री । पछिल्ला केही वर्ष चोटले प्रभावित भए पनि उनले सेमिफाइनलमा फ्रान्सविरुद्ध उत्कृष्ट मिडफिल्ड प्रदर्शन गर्दै आफू पुनः बेलोन डी’ओर जित्दाको लयमा फर्किएको प्रमाणित गरेका छन् । 

अर्जेन्टिनाको मिडफिल्डमा आक्रामकता र शारीरिक क्षमता दुवै छन् । त्यसैले रोड्रीको खेल बिगार्ने क्षमता उनीहरूसँग छ । तर त्यसका लागि एन्जो फर्नान्डेज, एलेक्सिस म्याक एलिस्टर वा दुवैले स्पेनका कप्तानलाई लगातार दबाबमा राख्नुपर्नेछ । यदि रोड्रीलाई बलमाथिको पकड दिइयो भने उनले फ्रान्सविरुद्धझैँ खेल नियन्त्रणमा लिनेछन् । 

अर्कोतर्फ, अर्जेन्टिनाले आशा गरेको छ कि फर्नान्डेज र म्याक एलिस्टरले आक्रमणमार्फत रोड्री तथा उनका सम्भावित पार्टनर  फाबियन रुइजलाई पनि रक्षात्मक रूपमा कठिनाइमा पार्नेछन् । फर्नान्डेजले यस विश्वकपमा निरन्तर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्न नसके पनि इजिप्ट र इंग्ल्यान्डविरुद्ध निर्णायक गोल गरेका छन् । म्याक एलिस्टरले इंग्ल्यान्डविरुद्ध खेलको अन्त्यतिर दुई पटक पोस्टमा प्रहार गर्दै आफ्नो आक्रमक क्षमता देखाइसकेका छन् । अर्जेन्टिनाका यी दुई पूर्ण मिडफिल्डरले कतार २०२२ को उत्कृष्ट लय सही समयमा पुनः प्राप्त गरेको संकेत दिएका छन् । 

उनाइ सिमोन विरुद्ध एमिलियानो मार्टिनेज 

यस विश्वकपमा क्लिन सिटका आधारमा तुलना गर्ने हो भने स्पेनका गोलरक्षक उनाइ सिमोन अर्जेन्टिनाका एमिलियानो मार्टिनेजभन्दा निकै अगाडि देखिन्छन् । सिमोनले अहिलेसम्म केवल एक गोल खाएका छन् भने मार्टिनेजले सात गोल बेहोरेका छन् र अस्ट्रियाविरुद्धको दोस्रो खेलयता क्लिन सिट राख्न सकेका छैनन् । 

तर फाइनलमा कसले बढी प्रभाव पार्ला भन्ने प्रश्नमा धेरैले मार्टिनेजलाई रोज्न सक्छन् । उनलाई मन पराइयोस् वा नपराइयोस्, उनी असाधारण बचाउ वा आफ्नो नाटकीय व्यवहारमार्फत विपक्षीलाई निराश बनाउन सधैं सक्षम छन् । 

सिमोन भने निकै शान्त स्वभावका छन् र सायद यही कारण उनी पर्याप्त प्रशंसित छैनन् । स्पेनको बलियो रक्षापंक्तिका कारण उनले यस प्रतियोगितामा धेरै कठिन परीक्षा दिनुपरेको छैन । त्यसैले धेरै समर्थक बार्सिलोनाका जोआन गार्सिया वा आर्सनलका डाभिड रायालाई अझ उत्कृष्ट गोलरक्षक मान्छन् । 

यद्यपि, स्पेनको उत्कृष्ट रक्षापंक्तिका बाबजुद प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोल गर्ने अर्जेन्टिनाली आक्रमणविरुद्ध सिमोनले पहिलोपटक वास्तविक परीक्षा सामना गर्नेछन् । उनले त्यसलाई कसरी सामना गर्छन्, त्यो निर्णायक बन्न सक्छ । किनकि मार्टिनेज ठुला खेलका विशेषज्ञका रूपमा परिचित छन् । 

मिकेल ओयारजाबाल विरुद्ध जुलियन अल्भारेज (वा लाउटारो मार्टिनेज)

मैदानमा यी दुईको प्रत्यक्ष भिडन्त नहुने भए पनि मिकेल ओयारजाबाल र जुलियन अल्भारेजले आफ्ना टोलीमा लगभग समान भूमिका निर्वाह गर्छन् । आइतबार जसले आफ्नो जिम्मेवारी राम्रोसँग पूरा गर्छ, उसैले फाइनलको नतिजा बदल्न सक्छ । 

ओयारजाबाल स्पेनका लागि शान्त स्वभावका तर अत्यन्त महत्त्वपूर्ण खेलाडी बनेका छन् । क्लब र राष्ट्रिय टोली दुवैबाट उत्कृष्ट लयमा विश्वकपमा आएका उनले सुरुआती चरणमा धेरै चर्चा पाएनन् । तर साउदी अरेबिया र अस्ट्रियाविरुद्ध दुई–दुई गोल गर्दै आफ्नो प्रभाव देखाए । 

अल्भारेजले भने अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेका छैनन् । उनको सुस्त सुरुआतको कारण चोट पनि थियो । तर स्विट्जरल्यान्डविरुद्धको शानदार गोलले उनलाई समय र स्थान मिल्दा कति खतरनाक बन्न सक्छन् भन्ने देखायो । 

यद्यपि अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनी कठिन निर्णयको सामना गरिरहेका छन् । इंग्ल्यान्डविरुद्ध बेन्चबाट आएर विजयी गोल गरेका लाउटारो मार्टिनेजले सुरुआती टोलीमा फर्किने दाबेदारी बलियो बनाएका छन् । अल्भारेज अझै पूर्ण रूपमा लयमा फर्किएका देखिँदैनन् । 

उता ओयारजाबाल भने जीवनकै उत्कृष्ट फर्ममा छन् । फ्रान्सविरुद्ध उनले आत्मविश्वासका साथ पेनाल्टीलाई गोलमा परिणत गरेका थिए । स्मरणीय कुरा के भने, युरो २०२४ को फाइनलमा स्पेनलाई उपाधि दिलाउने निर्णायक गोल पनि उनैले गरेका थिए । यदि न्यु जर्सीमा अर्जेन्टिनाका चर्चित फरवार्डहरूले अपेक्षित प्रदर्शन गर्न सके भने ओयारजाबाल फेरि एकपटक ठुलो फाइनलका नायक बन्न सक्छन् । 

मार्क कुकुरेलाविरुद्ध लियोनेल मेस्सी

मेस्सीले स्पेनविरुद्ध परम्परागत विङ्गरको भूमिकामा खेल्ने सम्भावना कम छ । तर यस विश्वकपमा उनले ३९ वर्षको उमेरमा पनि खेलका सबैभन्दा प्रभावशाली फराकिला आक्रमणकारीमध्ये एक रहेको प्रमाण दिएका छन् । पहिलेजस्तो तीव्र गतिमा बल अघि बढाउन नसके पनि उनी अझै पनि आफ्नो अद्भुत ड्रिब्लिङ क्षमताले कुनै पनि फुलब्याकलाई छक्याउन सक्छन् । त्यति मात्र होइन, उनी उत्कृष्ट क्रस उपलब्ध गराउने खेलाडी पनि हुन् । 

गोलरक्षक एमिलियानो मार्टिनेजले स्वीकार गरेझैँ, प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले मेस्सीलाई दायाँतर्फ सार्ने निर्णय इजिप्ट र इंग्ल्यान्डविरुद्ध अर्जेन्टिनाको पुनरागमन जितको प्रमुख कारण बनेको थियो । त्यसैले स्पेनका लेफ्ट–ब्याक मार्क कुकुरेलाले आफ्ना अन्य टोलीसाथीभन्दा अझ बढी मेस्सीको गतिविधिमाथि नजर राख्नुपर्नेछ, किनकि अर्जेन्टिनाका नम्बर १० आइतबारको खेलमा पटक–पटक फराकिलो क्षेत्रमा सर्ने र त्यहीअनुसार कभर गर्ने सम्भावना छ । 

अर्कोतर्फ, मेस्सीले रक्षात्मक जिम्मेवारी लगभग नलिने भएकाले आक्रमणमुखी कुकुरेलालाई अघि बढेर खेल्ने पर्याप्त अवसर मिल्नेछ । उनले स्पेनलाई फाइनलसम्म पुर्‍याउने यात्राभर यही शैलीमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका छन् । 

यसैकारण स्कालोनीले दायाँ मिडफिल्डमा खेल्ने खेलाडी (रोड्रिगो डे पाउल वा उत्तिकै आक्रामक जुलियानो सिमेओने)लाई कुकुरेलामाथि निरन्तर दबाब सिर्जना गर्ने जिम्मेवारी दिन सक्नेछन् । त्यसो गर्दा मेस्सीलाई आफ्नो जादू देखाउने ठाउँ सिर्जना हुनेछ । 

लामिन यामालविरुद्ध निको टालियाफिको

यस विश्वकपमा लामिन यामालले आफ्नो वास्तविक क्षमता अझै पूर्ण रूपमा प्रदर्शन गर्न सकेका छैनन् । यद्यपि उनले आफ्नो असाधारण ड्रिब्लिङ कौशलका झलकहरू भने देखाइसकेका छन् । केप भर्डेसँग अप्रत्याशित बराबरीपछि साउदी अरेबियाविरुद्ध ४–० को जितमा स्पेनको पहिलो गोल गर्दै उनले टोलीको अभियानलाई गति दिएका थिए । त्यो खेलमा उनी सुरुआती टोलीमा थिएनन् ।

यामालले आफैं स्वीकार गरेअनुसार उनले आफूले आफैंका लागि तय गरेको अत्यन्त उच्च मापदण्डअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेका छैनन् । यसको कारण चोट र विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठुलो मञ्चमा आफूलाई प्रमाणित गर्ने अत्यधिक प्रयास दुवै हुन् ।

तर महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने यामालको आत्मविश्वास भने कतै कमजोर भएको छैन । प्रतियोगिताभर उनले आफ्नो निर्णायक क्षण सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खेलमा आउने विश्वास कायम राखेका छन् । त्यो अवसर आइतबार आउन सक्ने सम्भावना निकै बलियो देखिन्छ, किनकि यामाल र निको टालियाफिकोबिचको भिडन्त स्पेनका किशोर स्टारको पक्षमा देखिन्छ ।

३३ वर्षीय टालियाफिकोसँग अनुभवको कमी छैन । उनले अर्जेन्टिनाका लागि ७६ अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलिसकेका छन् र २०२२ को विश्वकप फाइनलमा उस्मान डेम्बेलेलाई प्रभावहीन बनाउँदै फ्रान्सेली विङ्गरलाई पहिलो हाफमै मैदानबाट बाहिरिन बाध्य पारेका थिए । 

तर २०२६ को यामाल, २०२२ का डेम्बेलेभन्दा पूर्ण रूपमा फरक खेलाडी हुन् । यदि टालियाफिकोले अगाडि रहेका एन्जो फर्नान्डेज वा आफ्नो दायाँपट्टि रहेका लिसान्द्रो मार्टिनेजबाट पर्याप्त सहयोग पाएनन् भने यामालले उनलाई निकै कठिन अवस्थामा पार्न सक्छन् । 

लुइस डे ला फुएन्ते विरुद्ध लियोनेल स्कालोनी

स्पेनका प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्तेले प्रतियोगिताको पहिलो खेलमा गाभीलाई बायाँ विङ्गमा उतार्ने निर्णय गरेर स्पष्ट गल्ती गरेका थिए । त्यो निर्णय धेरै विश्लेषक र समर्थकले टोलीमा समेत नराख्नुपर्ने भनेका खेलाडीलाई प्रमाणित गर्ने प्रयासजस्तो देखिएको थियो ।

तर डे ला फुएन्तेले आफ्नो गल्ती छिट्टै सच्याए । त्यसयता स्पेनले लगातार छ खेल जित्दै फाइनल यात्रा तय गर्‍यो, र ती सबै जित निर्धारित ९० मिनेटभित्रै हासिल गरिएका थिए ।

यद्यपि केही खेलमा मिकेल मेरिनोले अन्तिम समयमा विजयी गोल गर्नुपरेको थियो । तर त्यसले पनि डे ला फुएन्तेले सम्पूर्ण टोलीलाई प्रेरित र प्रतिस्पर्धी बनाएर राख्न सफल भएको देखायो । बार्सिलोनाका स्टार पेड्रीलाई बेन्चमा राखेर फाबियन रुइजलाई अवसर दिने उनको साहसी निर्णयको पनि निकै प्रशंसा भयो । रुइजले बेल्जियमविरुद्ध क्वार्टरफाइनलमा पहिलो गोल गरे भने फ्रान्सविरुद्ध रोड्रीसँग मिलेर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे ।

उता स्कालोनीले इंग्ल्यान्डविरुद्ध गरेका आक्रामक र खेल परिवर्तन गर्ने प्रतिस्थापनको निकै प्रशंसा पाए । यद्यपि त्यसमा इंग्ल्यान्डका प्रशिक्षक थोमस टुखेलको रक्षात्मक रणनीतिले पनि भूमिका खेलेको थियो । तर प्रतियोगिताको त्यसअघि भने स्कालोनीका निर्णयहरू निरन्तर प्रश्नको घेरामा थिए ।

समूह चरणमा अर्जेन्टिना मेस्सीमाथि अत्यधिक निर्भर देखिएको थियो । त्यसपछि केप भर्डे, इजिप्ट र स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध कठिन र प्रभावहीन जित निकाल्दा पनि अर्जेन्टिनाको मिडफिल्ड संयोजन प्रभावकारी देखिएको थिएन ।

यस अर्थमा हेर्दा, फाइनलअघि स्कालोनीसँग डे ला फुएन्तेभन्दा धेरै सोच्नुपर्ने विषय छन् । डे ला फुएन्तेसँग अहिले स्थिर र सन्तुलित टोली छ, जसले फ्रान्सविरुद्ध प्रतियोगिताकै सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको थियो ।

त्यसैले पहिलो सिटी बजेदेखि नै सही रणनीति अपनाउने दबाब स्कालोनीमाथि छ । मेस्सी चमत्कार गर्न सक्ने खेलाडी हुन् र अर्जेन्टिनाको संघर्षशील स्वभाव पनि असाधारण छ । तर यदि स्पेनले सुरुमै अग्रता लियो भने त्यसबाट फर्किन अर्जेन्टिनाका लागि निकै कठिन हुनेछ ।