काठमाडौँ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो महिनामा नेपालको ८६ वटा मुलुकसँग देशको व्यापार घाटा भएको छ । भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कले कुल १११ वटा मुलुकसँग व्यापार भएकोमा जम्मा २५ वटा मुलुकसँग मात्रै व्यापार नाफामा रहेको पाइएको हो ।

अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा १०३ वटा मुलुकसँग व्यापार भएकोमा ९० वटासँग व्यापार घाटा भएको थियो । १३ वटा मुलुकसँग मात्रै व्यापार नाफामा थियो । 

कुल घाटभएका मुलुकमध्ये सबैभन्दा धेरै घाटा भारतसँग रहेको छ । दोस्रोमा चीनसँग तेस्रोमा अर्जेन्टिना र चौथोमा कतारसँग व्यापार घाटा भएको छ । यस्तै यूएई, इन्डोनेसिया, अमेरिकालगायत छन् । 

यसमध्ये भारतसँग ६४ अर्ब ८ करोड बराबर रुपैयाँले नेपालको व्यापार घाटा छ । यस्तै चीनसँग २७ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ, अर्जेन्टिनासँग ९ अर्ब १२ करोड, कतारसँग २ अर्ब ४६ करोड, युएईसँग १ अर्ब ८३ करोड, इन्डोनेसियासँग१ अर्ब ८२ करोडले  घाटामा रहेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।  

भारतसँग व्यापारघाट घट्यो 

नेपालको सबैभन्दा बढी व्यापार हुने र व्यापार घाटा हुने मुलुकमध्ये पहिलो हो भारत । २०८२ साउनमा भारतसँग कुल १ खर्ब २ अर्ब ९९ करोड १९ लाख ६६ हजार रुपैयाँको व्यापार भएको छ । यसमध्ये ८३ अर्ब ५३ करोड ९९ लाख १६ हजार रुपैयाँको आयात भएको छभने १९ अर्ब ४५ करोड २० लाख ५० हजार रुपैयाँको निर्यात भएको छ । 

व्यापारघाटा  ६४ अर्ब ८करोड ७८ लाख ६६ हजार रुपैयाँले भारतसँग व्यापार घाटा भएको छ । 

अघिल्लो वर्षको यसै अवधिमा भारतसँग ८५ अर्ब २६ करोड १९ लाख ९२  हजार रुपैयाँको कुल व्यापार भएको थियो । यसमध्ये  भारतबाट ७७ अर्ब ६८ करोड ३१ लाख ४  हजार रुपैयाँको वस्तु आयात भएको थियोभने ७ अर्ब ५७ करोड ८८ लाख ८८ हजार रुपैयाँको निर्यात भएको थियो । यसअनुसार व्यापारघाटा ७० अर्ब १० करोड ४२ लाख १६  हजार रुपैयाँ रहेको थियो । 

यसअनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा चालु वर्ष भारतसँगको कुल व्यापार १७ अर्ब ७३  करोडले बढेको छ  । व्यापारघाटाभने ६ अर्बभन्दा बढीले घटेको छ । 

खाने तेल निर्यात हुँदा भारतसँगको व्यापारघाटा घटेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । १२ अर्ब ३१ करोड ५० लाख ७५ हजार रुपैयाँको खाने तेल निर्यात भएको छ । यसमध्ये १० अर्ब ६९ करोड ५८ लाख ४० हजार रुपैयाँको भटमासको तेल मात्रै निर्यात भएको छ ।  

नाका ठप्प हुँदा पनि चीनसँग व्यापार बढ्यो 

नेपालको वैदेशिक व्यापार धेरै हुने दोस्रो मुलुक हो चीन । अघिल्लो वर्षको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामा चीनसँगको व्यापार बढेको छ । बाढी पहिरोका कारण चीनसँगको व्यापार हुने प्रमुख नाका ठप्प हुँदा पनि व्यापार भने बढेको भन्सार विभागको तथ्याङ्कले देखाएको छ । 

गत असार २४ गते चीनतिरबाट आएको बाढीले रसुवागढी नाका बन्द भएको छ । दोस्रो नाका  तातोपानी पनि पटक–पटक अवरुद्ध हुँदै आएको छ । तर पनि चीनसँगको व्यापार बढेको विभागले जनाएको छ । 

चालु आर्थिक वर्षको साउनमा १ खर्ब ४३ अर्बको सामान आयात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको पहिलो साउन महिनामा १ खर्ब २८ अर्ब ३७ करोड बराबरको सामान आयात भएको थियो । यसरी गत वर्षको सोही समयसँग तुलनामा गर्दा ११.४२ प्रतिशतले आयातमा वृद्धि भएको छ । 

विभागकाअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को साउन महिनामा कुल २८ अर्ब ५  करोड ८ लाख ७३ हजार रुपैयाँको चीनसँग व्यापार भएको छ । यसमध्ये २७ अर्ब ९९ करोड ६० लाख ४८ हजार रुपैयाँको आयात भएको छभने ५ करोड ४८ लाख २५  हजार रुपैयाँको निर्यात भएको छ  । 

जसअनुसार चीनसँगको व्यापार घाटा २७ अर्ब ९४ करोड १२ लाख २३ हजार रुपैयाँ रहेको छ । अघिल्लो वर्ष २०८१/८२ को यसै अवधिमा चीनसँग कुल २४ अर्ब ७० करोड १५ हजार रुपैयाँको कुल व्यापार भएको थियो । यसमध्ये २४ अर्ब ५४ करोड २३ लाख ८१ हजार रुपैयाँ बराबरको आयात भएको थियो भने १५ करोड ७६ लाख ३५ हजार रुपैयाँको निर्यात भएको थियो । 

साथै गत वर्ष २४ अर्ब ३८ करोड ४७ लाख ४६ हजार रुपैयाँ बराबर व्यापार घाटा भएको विभागको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । 

२.५५ प्रतिशतले बढ्यो कुल व्यापार घाटा 

भन्सार विभागका अनुसार चालु वर्षको पहिलो महिनामा निर्यातमा उल्लेख्य सुधार भए पनि आयातको आकार ठुलो भएकाले देशको व्यापार घाटा भने बढेको छ । गत वर्षको पहिलो महिनामा ११६ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ रहेको व्यापार घाटा यस वर्ष २.५५ प्रतिशतले बढेर ११९ अर्ब १० करोड ८२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । 

गत  वर्षको तुलनामा चालु वर्षमा आयात ११.४२ ले वृद्धि हुँदा निर्यात ९५.७५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।

चालु आर्थिक वर्षको साउनमा १ खर्ब ४३ अर्बको सामान आयात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको पहिलो साउन महिनामा १ खर्ब २८ अर्ब ३७ करोड बराबरको सामान आयात भएको थियो । यसरी गत वर्षको सोही समयसँग तुलनामा गर्दा ११.४२ प्रतिशतले आयातमा वृद्धि भएको छ । 

चालु आर्थिक वर्षको साउनमा २३ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा पहिलो साउनमा १२ अर्ब २२ करोड रुपैयाँको सामान निर्यात भएको थियो । 

राजस्व सङ्कलन पनि बढ्यो 

भन्सार विन्दुबाट एक महिनामै ३६ अर्ब ८१ करोड बराबर राजस्व सङ्कलन भएको छ । भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार २०८२ साउन महिनामा मात्रै ३६  अर्ब ८१ करोड ४१ लाख ८३ हजार रुपैयाँ बराबर राजस्व सङ्कलन भएको हो । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ३४ अर्ब ६९ करोड ७९ लाख ४८ हजार रुपैयाँ बराबर राजस्व सङ्कलन भएको थियो ।