काठमाडौँ । अटोमोबाइल्स एसोसिएसन अफ नेपाल (नाडा) ले हालै सफलतापूर्वक नाडा अटो शो सम्पन्न गर्‍यो । बाहिर यो तामझाम देखाएको यो संस्था आन्तरिक रुपमा भने विवादमा फसेको छ । 

दुई वर्षअघि भएको नाडाको महाधिवेशनमा करण चौधरी र आकाश गोल्छा अध्यक्षका प्रत्यासी थिए । महाधिवेशनमा चौधरी र गोल्छा दुवै अडान नछाडेपछि अध्यक्षमा चौधरी र वरिष्ठ उपाध्यक्षमा गोल्छा हुने गरी टुङ्ग्याइएको थियो । 

त्यहाँदेखि सुरु भएको विवादले अहिले नाडामा उग्र रुप लिइरहेको छ । नाडा अध्यक्ष चौधरी र गोल्छाबिचको विवादको समाधान नहुँदा यो उत्कर्षमा पुगिरहेको छ । 

विवादको चुरो के हो भन्ने थाहा पाउन वैशाखमा फर्किनुपर्छ । विधान संशोधन प्रक्रिया नपुगेको भन्दै त्यसबेला वरिष्ठ उपाध्यक्ष गोल्छालाई सदस्यमा घटुवा गरिएको थियो । त्यही समयमा नाडाको मनोनित सदस्यका रुपमा रहेका निशान ढकाल र अभिक ज्योतिलाई आमन्त्रित सदस्यमा मात्रै सीमित गरिएको थियो । 

महाधिवेशनमा चौधरी र गोल्छाको अडानलाई ‘सेटल’ गर्न विधान संशोधन गरेर वरिष्ठ उपाध्यक्ष पद सिर्जना गरी अर्को कार्यकालमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष नै स्वतः अध्यक्ष हुने व्यवस्था गरिएको थियो । तर नयाँ कार्यसमिति बनेपछि पनि विवादले निरन्तरता पाइरह्यो । 

नाडामा नयाँ कार्यसमितिको पहिलो बैठकबाट सुरु भएको विवाद अहिले नाडालाई महासंघ बनाउन बोलाएको विशेष महाधिवेशन रोक्नेसम्म आइपुगेको छ । नाडालाई नाडा अटोमोबाइल्स महासंघ नेपाल (फेडेरेसन अफ नाडा अटोमोबाइल्स नेपाल) मा रूपान्तरण हुने घोषणा गर्दै विशेष वार्षिक साधारणसभा बोलाइएको थियो । तर जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा गोल्छा समूहले उजुरी गरेसँगै मंगलबार तत्काल विशेष महाधिवेशन नगर्न प्रशासनले निर्देशन दिइसकेको छ । 

जिल्ला प्रशासनले अघिल्लो विशेष महाधिवेशनले गरेको विधान संशोधनले मान्यता नपाएको अवस्थामा विशेष महाधिवेशन बोलाएर महासंघ घोषणा गर्न नपाउने भन्दै पत्र लेखेको थियो । गोल्छा समूहले नाडाको वर्तमान नेतृत्वले आफ्नो कार्यकाल लम्ब्याउन र अघिल्लो वार्षिक साधारणसभाको निर्णय छल्न विशेष साधारणसभा बोलाएको आरोप लगाएको छ । गोल्छा समूहले मंगलबार बेलुका प्रेस विज्ञप्ति नै जारी गरी नाडा नेतृत्वलाई यस्तो आरोप लगाएको छ । 

आकाश गोल्छाले नाडालाई महासंघ घोषणा गर्ने नेतृत्वको कदम आपत्ति जनाएका छन् । उनले वर्तमान नेतृत्वले प्रक्रिया भन्दा बाहिर र विद्यमान कानुनी प्रावधानहरूको पालना नगरी बहमतको आधारमा यस्तो निर्णय गरेको आरोप लगाएका छन् । 

नाडालाई महासंघमा रूपान्तरण गर्ने घोषणा बैठकमा अचानक गरिएको र यस प्रक्रियाबारे कुनै पूर्वछलफल वा पारदर्शिता नभएको उनको दाबी छ । 

‘महासंघको गठन धेरै साना संघहरूको सामूहिक गठनबाट मात्र सम्भव हुन्छ । नाडा आफैं महासंघ बन्न नसक्ने स्पष्ट छ । यसलाई पुनःसंरचना गरेर जिल्लास्तरको नाडा बनाउनुपर्ने हुन्छ,’ उनले भने, ‘नयाँ महासंघ स्थापना गर्न, विद्यमान नाडा पहिले विघटन गरिनुपर्छ । यसका सबै सम्पत्ति सरकारमा हस्तान्तरण गरिनुपर्छ ।’ उनले नयाँ महासंघ साँच्चै बनाउनु छ भने उचित योजना र नयाँ विधान बनाउनुपर्ने बताए । 

नाडाका पूर्वअध्यक्ष ध्रुव थापाले ९ जना कार्यसमिति सदस्यको असहमतिमा विशेष साधरणसभा बोलाउने काम हुँदा समस्या भएको बताए । ९ सदस्यहरुले नोट अफ डिसेन्ट लेख्दा पनि नेतृत्वले आफूखुसी निर्णय गरेको र अघिल्लो विधान संशोधन विवाद समाधान नभई महासंघमा बनाउने घोषणा गरिनुमा असहमति रहेको बताए । 

‘नाडाले महासंघमा रुपान्तरण हुने घोषणा गर्नुको मुख्य कारण उक्त पछिल्लो साधारणसभाले गरेका निर्णय छल्नु र आफ्नो कार्यकाल लम्ब्याउनु देखिन्छ,’ थापाले भने, ‘तर महासंघमा जाने निर्णय र विशेष वार्षिक साधारण बोलाउने कदमलाई जिल्ला प्रशासनले अवैधानिक भनिसकेको छ ।’

अध्यक्ष र महासचिवलाई बोलाएर जिल्ला प्रशासनले बारम्बार छलफल गराएको भए पनि पहिलेको विवादमा निर्णय नहुँदै त्यसलाई छल्न महासंघमा लैजाने घोषणा गरिएकाले उजुरी गरिएको गोल्छा समूहको जिकिर छ । 

गोल्छा पक्षले अध्यक्ष चौधरीको नियतमाथि पनि  प्रश्न उठाएका छन् । उनीहरुले विधान संशोधन समितिका सभापति समेत रहेका अध्यक्षले २० महिनासम्म कुनै बैठक नगरेको आरोप लगाएका छन् । 

उनीहरुले भदौ ८ गतेको कार्यसमिति बैठकका सम्पूर्ण निर्णय खारेज र ४७ औं साधारणसभाले सर्वसम्मत पारित गरेको विधान संशोधनलाई यथाशीघ्र कार्यान्वयन गर्न माग गरेका छन् । 

कसरी सुरु भएको थियो विवाद ? 
४७ औैं साधारणसभाअघि नाडाको अध्यक्षमा करण चौधरी र आकाश गोल्छामध्ये को बन्ने भन्नेमा विवाद सिर्जना भयो । चुनावमा जाने नै अवस्था बनेको थियो । तर पूर्वअध्यक्षहरुको सक्रियतामा दुई जनाबिच सहमति भयो । जसमा नाडाको विधान संशोधन गर्ने र वरिष्ठ उपाध्यक्ष पद सिर्जना गरी अध्यक्षमा चौधरी र वरिष्ठ उपाध्यक्षमा गोल्छा रहने सहमति भयो । 

४७ औैं साधारणसभा अगाडि नाडामा वरिष्ठ उपाध्यक्षको व्यवस्था थिएन । तर उक्त साधारणसभाले वरिष्ठ उपाध्यक्षको पद राख्ने र वरिष्ठ उपाध्यक्ष नै अर्को कार्यकालका लागि स्वतः अध्यक्ष हुने गरी विधान संशोधन गरेको थियो । त्यसअघि तीन जना मनोनित सदस्य हुने गरेकोमा त्यसलाई पाँच पुर्‍याउने व्यवस्था समेत साधारणसभाबाट भएको थियो ।

सोही अनुसार गोल्छा वरिष्ठ उपाध्यक्ष भएका थिए भने कार्यसमितिले अभिक ज्योति र निशान ढकाललाई केन्द्री सदस्य बनाएको थियो । नाडामा विवाद पहिलो कार्यसमिति बैठकबाट नै भएको थियो । 

तर उक्त साधारणसभाले विधानमा गरेको संशोधन जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बुझाइ कार्यालयबाट स्वीकृत गराउनुपर्ने थियो । तर नाडाको ४८ औं साधारणसभा सकिँदा पनि त्यसअघिको साधारणसभाले गरेको विधान संशोधन प्रस्ताव जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंमा जानकारी नगराएकाले जिल्ला प्रशासनले प्रश्न उठाएको थियो । 

जिल्ला प्रशासन कार्यालयले संशोधित विधानलाई मान्यता नदिएपछि कार्यसमितिले नाडाका वरिष्ठ उपाध्यक्षलाई गत वैशाखमा सदस्यमा घटुवा गरिदिएको थियो । नाडा स्रोतका अनुसार अध्यक्ष करण चौधरीले वरिष्ठ उपाध्यक्ष आकाश गोल्छालाई बाइपास गर्न खोजेकाले साधारणसभाबाट पास भएको व्यवस्थालाई जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई जानकारी नै गराएका थिएनन् । उनले विधान स्वीकृति नै गराएका थिएनन् । 

त्यही अवस्थामा नाडामा अर्को आयातकर्ता व्यवसायीहरुको असन्तुष्ट समूह मिलेर अर्को संस्था गत फागुन ९ गते नेपाल अटोमोबाइल इम्पोर्टर्स एन्ड म्यानुफ्याक्चर्स एसोसिएसन (नाइमा) स्थापना गरे । उक्त संस्थाको नेतृत्व ऋतु सिंह वैद्यले गरेकी छिन् ।

नाडाको नेतृत्वमा रहेका केही सदस्य र पदाधिकारीहरुको पनि सहकार्यमा नाइमा स्थापना भएको थियो । जसमा अहिले पनि नाडा कार्यसमितिमा रहेका सदस्य नाइमामा पनि कार्यसमितिमा छन् । 

तर गोल्छाले सामानान्तर संस्था ‘नाइमा’ स्थापनामा सक्रिय भूमिका खेलेको आरोप लगाउँदै उनलाई वरिष्ठ उपाध्यक्षबाट घटुवा गराइएको थियो । त्यसपछि नाडामा खासै विवाद भएको देखिएको थिएन । तर अहिले उक्त विवाद सतहमा आएको छ ।  

महासंघ बनाउने नाडाको घोषणा कानुन विपरीत

भदौ ८ गते नाडा कार्यसमितिले नाडालाई नाडा अटोमोबाइल्स महासंघ नेपाल (फेडेरेसन अफ नाडा अटोमोबाइल्स नेपाल)मा रूपान्तरण हुने घोषणा कानुन विपरीत भएको देखिएको छ । 

नाडाले विशेष साधारणसभा बोलाएर महासंघ बनाउने घोषणा गरे पनि कानुनी हिसाबमा नमिल्ने देखिएको छ । काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुक्तिराम रिजालले संस्था दर्ता सम्बन्धी ऐनअनुसार जिल्लामा दर्ता भएको संघ महासंघमा रुपान्तरण हुन नपाउने बताए । 

उनका अनुसार विद्यमान कानुनी व्यवस्था अनुसार एक संघलाई महासंघमा रूपान्तरण गर्न नमिल्ने बताए । उनले नाडालाई उक्त व्यवस्था अनुसार नै प्रक्रिया अगाडि नबढाउन पत्राचार गरेको बताए । हालको संस्था दर्ता ऐन,२०३४ बमोजिम एउटा जिल्लामा दर्ता भएको संघ महासंघमा जान नमिल्ने उनले स्पष्ट पारे ।