काठमाडौँ । गत असोजको अन्तिम साता परेको बेमौसमी वर्षाले देशभर २७० हेक्टर कृषियोग्य भूमि बगरमा परिणत भएको छ ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयद्वारा गठित अध्ययन समितिले तयार पारेको प्रतिवेदन अनुसार असोज अन्तिम साता परेको बेमौसमी वर्षाले कृषि उपजमा मात्र नभई खेतीयोग्य जमिनमा समेत दीर्घकालीन असर पुर्‍याएको हो ।

प्रतिवेदनले औँल्याएअनुसार बाढी, पहिरो, डुबान र कटानका कारण देशका विभिन्न स्थानमा कुल २६९.६८ हेक्टर कृषि जमिन पूर्ण रूपमा क्षति भएको छ । यसबाट किसानले ३ करोड ७१ लाख १७ हजार २ सय ५० रुपैयाँ बराबरको आर्थिक नोक्सानी व्यहोर्नुपरेको छ ।

प्रतिवेदनको तथ्यांक अनुसार जमिनको क्षति मुख्यतया कोशी र लुम्बिनी प्रदेशमा केन्द्रित देखिएको छ । कोशी प्रदेशका पहाडी जिल्लाहरू तेह्रथुम, धनकुटा र भोजपुरमा पहिरो र भू–क्षयका कारण जमिनमा क्षति पुगेको छ भने झापामा पनि असर देखिएको छ ।

आर्थिक रूपमा सबैभन्दा बढी नोक्सानी धनकुटा जिल्लामा भएको छ । जहाँ ६७.६५ हेक्टर जमिन नष्ट हुँदा करिब २ करोड ६५ लाख १० हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको अनुमान गरिएको छ । त्यस्तै भोजपुरमा ३८.८२ हेक्टर र तेह्रथुममा २.४ हेक्टर जमिनमा क्षति पुगेको विवरण प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

यसैगरी लुम्बिनी प्रदेशको बर्दिया जिल्लामा बाढीको उच्च प्रभाव देखिएको छ । बर्दियामा मात्रै १५४.५ हेक्टर जमिन प्रभावित भएको छ ।  

बर्दियाको ठाकुरबाबा नगरपालिका क्षेत्रमा १४.७ हेक्टर डुबान र ७.५ हेक्टर जमिन नदी कटानमा परेको छ । बर्दियामा भएको जमिन क्षतिको आर्थिक मूल्यांकन ६१ लाख रुपैयाँ गरिएको छ । स्थानीय तहको सिफारिस र स्थलगत अनुगमनका आधारमा तयार पारिएको यो प्रतिवेदनले तराईका जिल्लाहरूमा नदीले जमिन कटान गर्ने र बालुवा थुपार्ने तथा पहाडी जिल्लामा पहिरोले खेत बगाउने समस्या मुख्य चुनौतीका रूपमा देखाएको छ ।

यो पनि 

कात्तिकको झरीले कृषि क्षेत्रमा झण्डै तीन अर्बको क्षति, कोशीमा बढी असर