मिरोस्लाभ क्लोजले जति चर्चा र सम्मान पाउनुपर्ने हो त्यति पाउँदैनन्, सायद उनी असाध्यै विनम्र भएर पनि होला । तर विश्वकपमा उनीभन्दा बढी गोल अरू कसैको छैन।

क्लोजले आफ्नो क्लब करियरमा राम्रै सफलता हात पारे। उनले दुईपटक बुन्डेसलिगा उपाधि, दुईपटक डीएफबी-पोकल र कोपा इटालिया जिते। वेर्डर ब्रेमेन, बायर्न म्युनिख र लाजियोजस्ता क्लबहरूबाट खेल्दा यी स्ट्राइकरले ६६८ खेलमा २५८ गोल गरे, जुन निकै सम्मानजनक आँकडा हो।

यद्यपि, उनको असली पहिचान र विरासत भने आफ्नो देशका लागि खेल्दा बन्यो। जर्मनीले सन् २००१ मा उनलाई पहिलो पटक राष्ट्रिय टोलीमा बोलायो। उनले आफ्नो जन्मभूमि पोल्याण्डको सट्टा जर्मनीको प्रतिनिधित्व गर्न कुनै हिचकिचाहट देखाएनन्।

‘मसँग जर्मन पासपोर्ट छ,’ क्लोजले भनेका थिए, ‘र यदि कुरा यसरी नै अघि बढ्छ भने, मसँग रुडी भोलर (तत्कालीन प्रशिक्षक) को टिमबाट खेल्ने मौका छ।’

अल्बानिया विरुद्धको आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय डेब्यु खेलको १५ मिनेटभित्रै क्लोजले जर्मनीका लागि आफ्नो ७१ गोलमध्येको पहिलो गोल गरे र आफ्नो चर्चित ‘ब्याकफ्लिप’ सेलिब्रेसनले धेरैलाई परिचित गराए।

त्यसपछि भोलरको सन् २००२ विश्वकप टोलीमा क्लोजले मुख्य स्ट्राइकरको ठाउँ बनाए। जापान र दक्षिण कोरियामा भएको उक्त प्रतियोगितामा उनको पहिलो सहभागिता नै ऐतिहासिक बन्यो।

जर्मनीले आफ्नो समूहको पहिलो खेलमा साउदी अरेबियालाई ८-० ले ध्वस्त पार्‍यो र क्लोजले हेडरमार्फत ह्याट्रिक गरे।

त्यसपछिका खेलहरूमा आयरल्याण्ड र क्यामरुनविरुद्ध पनि उनले हेडरमार्फत नै गोल गरे र एउटै विश्वकपमा पाँचवटा हेडर गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने। जर्मनी फाइनलसम्म पुग्यो तर रोनाल्डो प्रेरित ब्राजिलसँग हार्‍यो। तर, क्लोजको विश्वकप यात्रा त भर्खर सुरु भएको थियो।

जर्मनीले टाइब्रेकरमा जित हासिल त गर्‍यो तर सेमिफाइनलमा इटालीसँग पराजित भयो। पोर्चुगललाई हराएर जर्मनी तेस्रो हुँदा ५ गोल गरेका क्लोजले सान्त्वना स्वरूप आफ्नो पहिलो ‘गोल्डेन बुट’ (सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार) जिते।

अर्को चार वर्षमा अपेक्षाहरू निकै बढे, किनकि जर्मनी फुटबलको सबैभन्दा प्रतिष्ठित प्रतियोगिता आयोजना गर्ने तयारीमा थियो। क्लोजले सन् २००५-०६ मा ब्रेमेनका लागि ४० खेलमा ३१ गोल गर्दै आफूलाई तयार पारेका थिए।

भोलरपछि टोली सम्हालेका योर्गेन क्लिन्सम्यानले पनि गोलका लागि क्लोजमै भरोसा गरे। क्लोजले निराश पारेनन्। कोस्टारिका र इक्वेडर विरुद्धको जितमा दुई-दुई गोल गर्दै उनले जर्मनीलाई नकआउट चरणमा पुर्‍याए। अन्तिम १६ मा स्विडेनलाई हराएपछि क्वाटरफाइनलमा अर्जेन्टिनासँगको महत्त्वपूर्ण खेलमा क्लोजले अन्तिम समयमा बराबरी गोल फर्काएर खेललाई अतिरिक्त समयमा पुर्‍याए।

जर्मनीले टाइब्रेकरमा जित हासिल त गर्‍यो तर सेमिफाइनलमा इटालीसँग पराजित भयो। पोर्चुगललाई हराएर जर्मनी तेस्रो हुँदा ५ गोल गरेका क्लोजले सान्त्वना स्वरूप आफ्नो पहिलो ‘गोल्डेन बुट’ (सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार) जिते।

चार वर्षपछि अफ्रिकामा भएको पहिलो विश्वकप (२०१०) मा आइपुग्दा, क्लोजमाथि सिङ्गो राष्ट्रको अपेक्षा मात्र थिएन, उनको नजर रोनाल्डोको १५ गोलको कीर्तिमानमा पनि थियो। दक्षिण अफ्रिका जानुअघि उनले भनेका थिए, ‘म फाइनल चरणमा कम्तीमा पाँच गोल गर्ने लक्ष्यमा छु।’

बायर्न म्युनिखका लागि अघिल्लो सिजन लिगमा जम्मा तीन गोल गरे पनि क्लोज आत्मविश्वासी थिए। उनका प्रशिक्षक जोआकिम लो पनि विश्वस्त थिए। ‘मलाई मिरोप्रति राम्रो महसुस भइरहेको छ। मलाई लाग्छ उनले आफ्नो पुरानो लय र शारीरिक तन्दुरुस्ती फेरि पाउनेछन्,’ लोले भनेका थिए।

सेमिफाइनलमा च्याम्पियन स्पेनसँग जर्मनी हारेपछि क्लोजले आफ्नो ५ गोलको लक्ष्य त पूरा गर्न सकेनन्, तर उनले ४ पटक जाली चुमाउन सफल भए। जसमा अर्जेन्टिनालाई ४-० ले हराउँदा गरेका दुई गोल र इङ्गल्याण्डलाई ४-१ ले हराउँदा गरेको गोल समावेश थियो।

त्यतिबेला ३६ वर्ष पुगिसकेका क्लोजलाई लागेको थियो कि उनले इतिहास रच्ने मौका गुमाए। उनले भनेका थिए, ‘मलाई अलिकति पछुतो महसुस भइरहेको छ। मलाई लाग्दैन कि म फेरि विश्वकप खेल्नेछु।’

तर उनलाई थाहा थिएन कि २०१४ को ब्राजिल विश्वकप उनका लागि सबैभन्दा यादगार सुखद अन्त्य बन्नेछ।

प्रशिक्षक लोले आफ्नो टोलीमा एक मात्र मान्यता प्राप्त सेन्टर-फरवार्डका रूपमा क्लोजलाई समावेश गरे। तर उनलाई मेसुट ओजिल, मारियो गोट्जे, थोमस मुलर र आन्द्रे शुरले जस्ता खेलाडीहरूको साथ थियो।

जर्मनीले पोर्चुगललाई ४-० ले हराएर सुरुवात गर्‍यो, तर घाना विरुद्धको दोस्रो खेलमा २-१ ले पछि पर्‍यो। लोले टोलीलाई समस्याबाट निकाल्न क्लोजलाई मैदानमा पठाए।

बेन्चबाट गोट्जेको ठाउँमा आएको दुई मिनेटमै क्लोजले गोल गरे र रोनाल्डोको विश्वकप कीर्तिमान (१५ गोल) बराबरी गरे।

‘डाई म्यानसाफ्ट’ लगातार चौथो पटक सेमिफाइनलमा पुग्यो, जहाँ उनीहरूको सामना आयोजक ब्राजिलसँग थियो। जर्मनीले ७-१ को विशाल जित निकाल्दै ब्राजिललाई लज्जास्पद हार चखायो।

त्यो विशाल जितको छायामा क्लोजको करियरकै सबैभन्दा ठूलो क्षण ओझेलमा पर्न सक्थ्यो। खेलको २३औँ मिनेटमा उनले जर्मनीलाई २-० को अग्रता दिलाएका थिए। पहिलो प्रहार ब्राजिलका गोलकिपर जुलियो सिजरले रोके पनि रिबाउन्डमा गोल गर्दै उनी १६ गोलसहित विश्वकप इतिहासकै सर्वाधिक गोलकर्ता बने।

अर्जेन्टिना विरुद्धको फाइनलमा पनि उनले सुरुवाती टिममा स्थान पाए र ८८ मिनेट खेले। उनको स्थानमा आएका मारियो गोट्जेले अतिरिक्त समयमा विजयी गोल गरे।

जिम्मेवारी नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण भइसकेको थियो र क्लोज उच्च सम्मानका साथ बिदा हुन तयार थिए।

त्यही वर्षको नोभेम्बरमा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्न्यास घोषणा गर्दै उनले भने: ‘टोलीको सफलता मेरा लागि सधैँ सर्वोच्च स्थानमा रह्यो। कीर्तिमानले मलाई कहिल्यै चिन्तित बनाएन; यो सधैं टिमका लागि आफ्नो उत्कृष्ट योगदान दिने बारेमा थियो।’

चारवटा विश्वकपका २४ खेलमा १६ गोलको कीर्तिमान राख्दै जर्मनीका सर्वाधिक गोलकर्ताका रूपमा क्लोज बिदा भए।

उनको असाध्यै विनम्र स्वभावका कारण सायद उनले जति जस पाउनुपर्ने हो त्यति कहिल्यै पाएनन्।

तर इतिहासले उनलाई ‘अल्टिमेट वर्ल्डकप हिरो’ का रूपमा सम्झिनेछ । एक यस्तो खेलाडी जसले ठूला मञ्चमा आफ्नो कडा परिश्रम र दृढताका माध्यमबाट खेलका महान् सुपरस्टारहरूलाई पछि पारे।
गोल डटकम