काठमाडौँ । देशभर राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी(रास्वपा)को चुनावी लहर चलिरहँदा सभापति रवि लामिछानेको निर्वाचन क्षेत्र चितवन–२ ओझेलमा परेको छ । 

रास्वपाले भावी प्रधानमन्त्रीका रुपमा अगाडि सारेको उम्मेदवार बालेन शाहको निर्वाचन क्षेत्र झापा–५ ले राष्ट्रिय राजनीति नै तताएको छ । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले जित्दै आएको झापा–५ बाट यसपटक बालेनले पनि उम्मेदवारी दिएका छन् । 

तर अघिल्ला निर्वाचनमा सर्वाधिक चासो देखिएको चितवन क्षेत्र नम्बर ३ यो पटक भने चर्चामै छैन, बरु चितवन–३ ले राष्ट्रिय राजनीतिमै ध्यान खिचेको छ । यहाँ रास्वपाकी चर्चित नेतृ सोविता गौतम र भरतपुर महानगरपालिकाकी निवर्तमान मेयर रेनु दाहाल उम्मेदवार छन् । उसो त अघिल्लो पटक पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेलाई हराएर चर्चामा आएका रास्वपाका हरि ढकालको निर्वाचन क्षेत्र–१ पनि यो पटक गुमनामजस्तै छ । 
रास्वपा चितवनकी उपसभापति प्रभा ढकाल चितवन –२ मा उम्मेदवार नै मैदानमा नहुँदा गतिविधि सुस्त भएको स्विकार्छिन् । यद्यपि मतदातासँग आफूहरूको दैनिक भेटघाट भने भइरहेको उनले बताइन् । 

‘चितवन–३ मा उम्मेदवार नै घरदैलो कार्यक्रमा सहभागी हुनुहुन्छ । हाम्रो उम्मेदवार मैदानमा नहुँदा जति चर्चा पाउनुपर्ने पाएको छैन । सायद भोलितिर सभापति यहाँ आउनुहुन्छ होला । उम्मेदवार नभए पनि हामीले मतदातासँग भेटघाट गर्ने तथा पार्टीका प्रशिक्षण काम भइरहेका छन्,’ रातोपाटीसँग उनले भनिन् ।

माघ ५ गते जनकपुरमा आयोजित रास्वपाको उद्घोष सभामा रवि र बालेन सँगै देखिएका थिए । भोलिपल्टै झापा–५ मा उम्मेदवारी दर्ता गरेपछि बालेन यतिबेला पूर्वी नेपाल सकेर सुदूरपश्चिम र कर्णाली क्षेत्रमा चुनावी भ्रमणमा व्यस्त छन्, तर उनी कुनै पनि सार्वजनिक मञ्च तथा चुनावी कार्यक्रममा देखिएका छैनन् । 

बालेनेको राजनीतिक सक्रियता बढेसँगै रवि छायामा परेको चर्चा भइरहँदा उनको सचिवालयले भने सभापति बिरामी भएका एक विज्ञप्तिमार्फत जानकारी दिएको छ । र त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जमा रविको उपचारार भइरहेको जनाएको छ । जनकपुरको सभामा जाँदा खुट्टामा लागेको चोट ठिक नभएपछि उनलाई माघ १३ गते अस्पताल भर्ना नै गर्नुपरेको सचिवालयले जानकारी दिएको हो । उनलाई ‘सेलुलाइटिस’ भएको अस्पताल प्रशासनले पनि जानकारी दिएको छ । रवि माघ १५ गते अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएर अहिले घरमै आराम गरिरहेका छन् । 

सचिवालय सदस्य गणेश पराजुलीले सभापतिको स्वास्थ्य अवस्था सुधार भएको र आजै चितवन जाने तयारी भएको जानकारी गराए । 

२०७९ को निर्वाचनमा रविले कांग्रेस र एमालेका प्रभावशाली नेतालाई फराकिलो मतान्तरले जितेका थिए । रविले ४९ हजार ३०० मत ल्याएका थिए भने निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका उम्मेदवार उमेश श्रेष्ठले १४ हजार ९८८ मत प्राप्त गरेका थिए । यस्तै एमालेका कृष्णभक्त पोखरेलले १४ हजार ६५२ मत पाएका थिए । 

समानुपातिकतर्फ रास्वपाले त्यहाँ ३५ हजार ९४५ मत प्राप्त गरेको छ । एमालेको १६ हजार ७८४, कांग्रेसको १२ हजार १३२, माओवादीको ८ हजार ४०७, राप्रपाको ३ हजार २१८ र एकीकृत समाजवादीले ६१६ मत प्राप्त गरेको छ । 

निर्वाचनलगत्तै रवि प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारमा उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री बनेका थिए । तर नागरिकता प्रकरणमा सर्वोच्च अदालतले त्रुटि रहेको फैसला गरेपछि माघ १३ गते उनको सांसद पद खारेज भएको थियो । 
२०८१ वैशाख १० गते भएको उपनिर्वाचनमा रविले अघिल्लो वर्षको तुलनामा बढी मत ल्याएर विजयी भए । उनले ५४ हजार १७६ मत ल्याए भने एमालेका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी जितनारायण श्रेष्ठले ११ हजार २१४ मत प्राप्त गरे । अघिल्लो निर्वाचनमा दोस्रो स्थानमा रहेको कांग्रेस तेस्रो भएको थियो, रामप्रसाद न्यौपानलेले १० हजार ९३६ मत मात्र पाएका थिए । ती दुवै निर्वाचनमा कांग्रेसलाई साविक नेकपा माओवादी केन्द्रले समर्थन गरेको थियो । 

उपनिर्वाचनमा अत्याधिक मतले विजयी भएका रवि प्रचण्ड सरकारमा पुरानै जिम्मेवारी लिएर गए । सरकारमा रहँदा राज्यशक्ति दुरुपयोग गरी महान्यायाधिवक्ता कार्यालयबाट दोहोरो राहदानीसम्बन्धी मुद्दा नचलाउने निर्णय गरेकोमा आलोचित भएका थिए । 

२०८१ असार ३१ गते प्रचण्ड सरकार ढालेर केपी ओली नेतृत्वमा कांग्रेस–एमाले गठबन्धन सरकार बन्यो । र रविविरुद्ध विभिन्न सहकारीका बचत रकम अपचलन गरेको आरोपमा कास्की, काठमाडौँ, चितवन, रुपन्देही र पर्सा जिल्ला अदालतमा मुद्दा चल्यो । 

साथै संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी गम्भीर मुद्दा लगाएका कारण कात्तिक २ गते उनी पक्राउ परे । सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दाका कारण पुस ८ गते रविको सांसद पद निलम्बनमा परेको थियो । 
रुपन्देही उच्च अदालतले पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेशसँगै चैतको अन्त्यतिर उनी जेल गएका थिए । भदौ २४ गते जेनजी विद्रोहका क्रममा नक्खु कारागारबाट रास्वपाका समर्थनहरूले उनलाई छुटाएका थिए । 
रविकै करण देशभरका कैदीबन्दी छुटेका आरोप लाग्यो । चौतर्फी आलोचना भएपछि उनी फेरि जेल गएका थिए । उच्च अदालत बुटवल इजलासले मागेको धरौटी बुझाएर मंसिरको पहिलो हप्ता छुटेका उनले पुराना दलहरूले आफूलाई राजनीति प्रतिशोधका फसाएकाले आरोप लगाउँदै आएका छन् । 

जेनजी विद्रोहपछि बदलिएको परिस्थितिमा आगामी २१ गते हुने निर्वाचनमा पुराना दलहरूलाई परास्त गर्ने उद्देश्यसहित रवि विवेकशील साझा, जेनजीका विभिन्न समूह, बालेन, थारुवान् तथा थरुहटसँग एकता गरी निर्वाचनमा होमिएका छन् ।

योपटक प्रमुख राजनीतिक दलहरू एक्लाएक्लै निर्वाचनमा होमिएको र रविमाथि मुद्दैमुद्दाको झमेला आइलागेको अवस्थामा हुन लागेकाले चितवन–२ लाई विशेष चासोसाथ हेरिएको छ । चुनावी मैदानमा एमालेले यसपटक नयाँ अनुहार अस्मिता घिमिरेलाई उम्मेदवार बनाएको छ । कांग्रेसले पनि नयाँ अनुहार मिना कुमारी खरेललाई चुनावी मैदानमा उतारेको छ । 

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले प्रताव गुरुङ र राप्रपाले जगदिश अधिकारीलाई उठाएको छ ।