काठमाडौँ । शिशुको कमलो छाला वयस्कहरूको तुलनामा तीन गुणा बढी संवेदनशील हुन्छ, त्यसैले उनीहरूको हेरचाहमा हुने सानो गल्तीले पनि छाला र स्वास्थ्यमा गम्भीर नोक्सान पुर्‍याउन सक्छ। 

अक्सर आमाबाबु सरसफाइको विषयमा अति-उत्साहित भएर वा जानकारीको अभावमा बच्चालाई नुहाइदिँदा यस्ता गल्तीहरू गर्न पुग्छन्, जसले उनीहरूको छालाको प्राकृतिक सुरक्षा कवच लाई नष्ट गरिदिन्छ।

बालरोग विशेषज्ञका अनुसार, पानीको तापक्रम, नुहाउने समय र प्रसाधनका सामग्री (प्रोडक्ट) को छनोट जस्ता कुराहरू बच्चाको सुरक्षाका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छन्।

आउनुहोस् जानौँ ती ७ गल्तीहरू, जसबाट बचेर तपाईं आफ्नो सानो बाबुनानीलाई स्वस्थ र सुरक्षित राख्न सक्नुहुन्छ :

१. चाहिनेभन्दा बढी नुहाइदिनु

प्रायः अभिभावकलाई लाग्छ कि बारम्बार नुहाइदिँदा बच्चा धेरै सफा हुन्छ। तर डाक्टरका अनुसार, साना शिशुहरूलाई बारम्बार नुहाइदिँदा उनीहरूको छालाको प्राकृतिक तेल नष्ट हुन्छ। यसले गर्दा छाला सुक्खा, फुस्रो र अधिक संवेदनशील बन्न पुग्छ।

२. पानीको तापक्रम नमिलाउनु

शिशुको छाला हाम्रो तुलनामा धेरै पातलो हुन्छ। जुन पानी तपाईंलाई हल्का तातो लाग्छ, त्यो बच्चाका लागि धेरै तातो हुन सक्छ। धेरै तातो पानीले बच्चाको छाला पोल्न सक्छ वा राता डाबर आउन सक्छन्। पानी सधैँ आफ्नो कुहिनाले जाँचेर मात्र प्रयोग गर्नुहोस्, पानी हल्का मनतातो मात्र हुनुपर्छ।

३. रसायनयुक्त प्रोडक्टको प्रयोग

बजारमा पाइने सुगन्धित साबुन र बबल बाथ बच्चाहरूलाई राम्रो लाग्न सक्छ, तर यसमा पाइने केमिकलले शिशुको छालामा जलन र एलर्जी पैदा गर्न सक्छ। सधैँ डाक्टरले सिफारिस गरेका नरम (माइल्ड) र पीएच-सन्तुलित उत्पादनहरूको मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

४. बच्चालाई समात्न लापरवाही गर्नु

नुहाउने समयमा साबुन र पानीका कारण बच्चाको शरीर निकै चिप्लो हुन्छ। यदि नुहाइदिँदा बच्चाको घाँटी र ढाडलाई सही सहारा दिइएन भने, चोटपटक लाग्ने खतरा रहन्छ। बच्चालाई सधैँ एक हातले बलियोसँग समातेर मात्र नुहाइदिनुपर्छ।

५. बाथ टबमा धेरै समय राख्नु

बच्चाहरूलाई पानीमा खेल्न मन पर्छ, तर उनीहरूलाई धेरैबेरसम्म पानीमा राख्नु हुँदैन। धेरैबेरसम्म नुहाइदिँदा शरीरको तापक्रम घट्न सक्छ र छालाको नमी पूर्ण रूपमा समाप्त हुन सक्छ। बच्चालाई नुहाइदिने समय ५ देखि १० मिनेटभन्दा बढी नहोस् भन्ने कुरामा ध्यान दिनुहोस्।

६. मोइस्चराइजर नलगाउनु

नुहाइसकेपछि धेरै अभिभावकले बच्चालाई सीधै कपडा लगाइदिन्छन्। नुहाउनासाथ छाला हल्का ओसिलो भएकै बेला नरम लोसन लगाइदिनुपर्छ। यसले छालाको ओसिलोपनलाई सुरक्षित गर्छ र सुक्खापन आउन दिँदैन।

७. दूध खुवाउनासाथ नुहाइदिनु

यो एउटा गम्भीर गल्ती हो। दूध खुवाउनासाथ नुहाइदिँदा बच्चाले बान्ता गर्न सक्छ र उनीहरूको पाचन प्रणाली बिग्रन सक्छ। दूध खुवाउने र नुहाइदिने समयको बिचमा सधैँ कम्तीमा ३० देखि ४५ मिनेटको फरक राख्नुपर्छ।

बच्चालाई नुहाइदिनु भनेको सरसफाइ मात्र होइन, यो आमाबाबु र बच्चाबिचको सम्बन्ध बलियो बनाउने एउटा सुन्दर पल पनि हो।