काठमाडौँ । हिजोआज धेरै जसो मानिस फिटनेस र हेल्दी लाइफास्टाइलको कुरा गर्छन् । यी दुईको कुरा चल्दा प्रोटिनको कुरा नहोस् यो त हुनै सक्दैन । केही मानिस बिहान उठ्ने बित्तिकै प्रोटिन शेक पिउन रुचाउँछन् । कोही जिम गरेर आएलगत्तै अण्डा वा कटेज चीज खान्छन् । कोही सुत्नुअघि प्रोटिन सेवन गर्नु राम्रो मान्छन् । 

यसले प्रायः प्रोटिन कहिले सेवन गर्ने भन्ने प्रश्न उठाउँछ । प्रोटिन बिहान खानु बढी फाइदाजनक छ  ? कि कसरत पछि सेवन गर्नु ठिक हो ? रातमा सुत्नु अघि खानु पो राम्रो हो कि ? 

प्रोटिनको मात्रा मात्र होइन, यसको सेवनको समयले पनि शरीरमा प्रभाव पार्न सक्छ भनेर हालैको अनुसन्धानले देखाएको छ । मांसपेशी निर्माण, रिकभरी र तौल नियन्त्रणको लागि यो विशेष गरी महत्त्वपूर्ण छ ।

के हो प्रोटिन टाइमिङ ?

प्रोटिन टाइमिङ भनेको दिनको विभिन्न समयमा सही मात्रामा प्रोटिन सेवन गर्नु हो ताकि शरीरले यसलाई इष्टतम रूपमा प्रयोग गर्न सकोस् । विज्ञहरूका अनुसार, जब हामी व्यायाम गर्छौँ, हाम्रा मांसपेशीहरू तनावमा पर्छन्, जसले गर्दा शरीरलाई मर्मत र बलियो बनाउन प्रेरित गर्छ । यस प्रक्रियामा प्रोटिनले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । पहिले कसरत पछि तुरुन्तै प्रोटिन सेवन गर्नु आवश्यक छ भन्ने विश्वास गरिन्थ्यो । यद्यपि, नयाँ अनुसन्धानले अब शरीरलाई कसरत गरेको धेरै घण्टासम्म प्रोटिनबाट फाइदा लिन सक्ने सुझाव दिन्छ ।

दिनभरि प्रोटिन बाँड्न किन छ जरुरी ?

धेरै मानिसहरूले दिनभरि कम र बेलुकाको खानामा बढी प्रोटिन उपभोग गर्छन् । यद्यपि, बिहानको खाजा, दिउँसोको खाना र बेलुकाको खानामा समान मात्रामा प्रोटिन सेवन गर्नाले धेरै फाइदा हुन्छ भनेर विज्ञहरू मान्दछन् । उच्च प्रोटिनयुक्त ब्रेकफास्टले पेटलाई लामो समयसम्म डम्म भरिएको राख्न मद्दत गर्छ र भोक पनि कम गर्न सक्छ ।

कसरत गरेपछि कति प्रोटिन सेवन गर्नुपर्छ ?

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार, व्यायाम गरेको २ देखि ३ घण्टा भित्र लगभग २० देखि ४० ग्राम प्रोटिन सेवन गर्नु फाइदाजनक मानिन्छ । यसले मांसपेशी पुनः प्राप्तिमा सुधार गर्न सक्छ । यस उद्देश्यका लागि दही, चीज, अण्डा, दाल, कुखुरा र दूधलाई राम्रो विकल्प मानिन्छ ।

राति प्रोटिन खानु सही हो ?

राति हल्का प्रोटिनयुक्त खाजा खानु पनि फाइदाजनक मानिन्छ । अनुसन्धानले यसले शरीरलाई रातभर मांसपेशी मर्मत गर्न मद्दत गर्ने सुझाव दिन्छ । यो अभ्यास विशेष गरी वृद्ध वयस्कहरूका लागि लाभदायक छ । सुत्नुअघि दूध, चीज, बदाम वा बाक्लो दही खान सकिन्छ ।

दिनको कुन समयमा प्रोटिन खपत गरिन्छ भन्ने कुराले फरक पार्ने आहारविद्हरू विश्वास गर्छन् । तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा यो हो कि शरीरले दिनभरि पर्याप्त प्रोटिन पाउँछ । यदि तपाईँले सन्तुलित आहार खानुभयो र नियमित व्यायाम गर्नुभयो भने, समयको बारेमा धेरै चिन्ता लिनु पर्दैन । 

(अस्वीकरण: सल्लाहसहितको यो सामग्रीले सामान्य जानकारी मात्र प्रदान गर्दछ, थप जानकारीका लागि सधैँ विशेषज्ञ वा आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् ।)