काठमाडौँ । एर्लिङ हालान्डको हल्लिँदै उड्ने सुनौलो कपाल फुटबल मैदानमा सजिलै चिनिने दृश्यमध्ये एक हो । प्रायः उनी तीव्र गतिमा खुला स्थानतर्फ दौडिरहेका हुन्छन् र विपक्षी डिफेन्डरहरू उनलाई पछ्याउन संघर्ष गरिरहेका हुन्छन् । 

आइतबार ब्राजिलविरुद्धको खेलमा भने दृश्य केही फरक थियो । उनी धेरै समय बलबाट टाढा देखिए, तर अवसर पाउँदा दुई गोल गर्दै नर्वेलाई ब्राजिलमाथि २–१ को ऐतिहासिक जित दिलाए । यससँगै नर्वे पहिलो पटक विश्वकपको क्वार्टरफाइनलमा पुगेको छ ।

२५ वर्षीय हालान्डले अन्तिम–१६ को खेलमा पेनाल्टी क्षेत्रभित्र केवल चार पटक बल छोए । तर तीमध्ये एक स्पर्शले ७९औँ मिनेटमा खेलको पहिलो गोल दिलायो ।

त्यसपछि ११ मिनेटपछि उनले पेनाल्टी क्षेत्रबाहिरबाट जमिन च्याप्दै प्रहार गरेको अर्को गोलले विश्व फुटबलका सबैभन्दा घातक स्ट्राइकरमध्ये उनी किन पर्छन् भन्ने फेरि प्रमाणित गरिदियो । यससँगै उनले विश्वकपमा सात गोल पुर्‍याउँदै फ्रान्सका किलियन एमबाप्पे र अर्जेन्टिनाका लियोनेल मेस्सीसँग गोल्डेन बुटको दौडमा संयुक्त अग्रता बनाए ।

बीबीसी रेडियो फाइभ लाइभमा पूर्व स्कटल्यान्ड विंगर प्याट नेभिनले भने, ‘त्यस्तो गोल अरू कुनै खेलाडीले गरेको देखिँदैन । त्यहाँ कुनै अवसर नै थिएन, आधा चान्स पनि थिएन, एक चौथाइ चान्स पनि थिएन । कत्तिपनि चान्स थिएन ।’

पूर्व इंग्ल्यान्ड स्ट्राइकर इयान राइटले भने, ‘मानिसहरू सधैँ उनले कति पटक बल छोए भनेर कुरा गर्छन् । तर उनलाई धेरै पटक बल छुनै पर्दैन ।’

हालान्डका दुई गोलकै कारण नर्वेले दक्षिण अमेरिकी महाशक्ति ब्राजिलमाथि ऐतिहासिक जित निकाल्यो । सन् १९९८ पछि पहिलो पटक विश्वकप खेलेको स्टाले सोलबाक्केनको टोली अहिले विश्व उपाधिबाट केवल तीन जित टाढा छ । क्वार्टरफाइनलमा अब नर्वेको सामना मेक्सिकोलाई ३–२ ले हराएर आएको इंग्ल्यान्डसँग हुनेछ । जुन खेल जुलाई १२ मा हुनेछ । 

तर टोलीमा खेलको दिशा बदल्न सक्ने हालान्ड भएकाले नर्वेले अब जे पनि सम्भव छ भन्ने विश्वास गरेको छ । बीबीसी वनमा वेन रुनीले भने, ‘हालान्डले पूरै देशलाई यस प्रतियोगितामा धेरै टाढासम्म जान सकिन्छ भन्ने विश्वास दिलाएका छन् ।’

हालान्डका डरलाग्दा तथ्याङ्क

हालान्डले नर्वेका लागि औसतमा प्रत्येक ०.८८ खेलमा एक गोल गरेका छन् । हालान्डको अन्तर्राष्ट्रिय करियर पहिले नै उत्कृष्ट थियो । उनले मोल्डोभाविरुद्ध एकै खेलमा पाँच गोल गरेका थिए भने राष्ट्रिय टोलीका लागि पाँच ह्याट्रिक पनि पूरा गरिसकेका छन् ।

पूर्व इंग्ल्यान्ड डिफेन्डर ग्यारी नेभिल भन्छन्, ‘हालान्ड निकै ठुलो व्यक्तित्व हुन् । धेरैले भन्थे, ‘उनले विश्व मञ्चमा आफूलाई प्रमाणित गरेका छैनन् ।’ अब त्यो टिप्पणी समाप्त भएको छ ।’

वास्तवमै, हालान्डले सबैभन्दा ठुलो मञ्चमा आफ्नो क्षमता देखाएका छन् । चार खेलमै सात गोल गरेका उनले समूह चरणमा इराक र सेनेगलविरुद्ध दुई–दुई गोल गरेका थिए ।

त्यसपछि फ्रान्ससँग ४–१ ले पराजित भएको खेलमा नर्वेले टोलीमा १० परिवर्तन गर्दा उनलाई विश्राम दिइएको थियो । त्यो निर्णय सफल सावित भयो । अन्तिम–३२ मा आइभरी कोस्टविरुद्ध अन्तिम समयमा विजयी गोल गरेका उनले ब्राजिलविरुद्ध पनि दुई गोल थपे ।

हालान्डले नर्वेका लागि ५४ अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा ६२ गोल गरिसकेका छन् । अर्थात् औसतमा प्रत्येक ७१ मिनेटमा एक गोल । अझ उल्लेखनीय कुरा, तीमध्ये केवल ६ गोल मात्र पेनाल्टीबाट आएका छन् ।

म्यानचेस्टर सिटीका स्ट्राइकर हालान्डले नर्वेका लागि लगातार १४ प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा गोल गरेका छन् । यस अवधिमा उनले २७ गोल गरेका छन् ।

उनले नर्वेका लागि प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा अन्तिम पटक गोल गर्न नसकेको खेल भेट्न सन् २०२४ को अक्टोबरसम्म फर्किनुपर्छ, जब नेसन्स लिगमा अस्ट्रियाविरुद्ध उनी गोलविहीन रहे ।

अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा हालान्ड विरुद्ध गाब्रियल (१–०)

खेलअघि ब्राजिल तथा आर्सनलका सेन्टर–ब्याक गाब्रियल र हालान्डबीचको प्रतिस्पर्धाबारे धेरै चर्चा भएको थियो । प्रिमियर लिगबाट सुरु भएको यो प्रतिद्वन्द्विताको पछिल्लो अध्यायमा अन्तिम हाँसो भने हालान्डले हाँसे ।

पहिलो हाफमा गाब्रियलले हालान्डलाई पेनाल्टी क्षेत्रभित्र केवल एक पटक मात्र बल छुन दिएका थिए । तर खेल खुल्दै जाँदा हालान्डका लागि ठाउँ पनि बढ्दै गयो र अन्ततः ब्राजिलले त्यसको मूल्य चुकायो ।

पहिलो गोल गर्दा हालान्डले गाब्रियललाई हेडरमा पछि पारे भने दोस्रो गोलका बेला ब्राजिलियन डिफेन्डर केवल दर्शक बने । पूरै खेलमा हालान्डले जम्मा ३० पटक मात्र बल छोए, जुन पहिलो हाफपछि मैदान छाडेका टोलीका खेलाडी एन्टोनियो नुसासँग बराबर थियो । उनले केवल १३ पास पूरा गरे ।

उनको अपेक्षित गोल (एक्सजि) पनि ०.३९ मात्र थियो, जसले उनी खेलभरि हावी थिएनन् भन्ने देखाउँछ । तर खेलको नायक को थिए भन्नेमा कुनै विवाद रहेन ।

पूर्व आर्सनल डिफेन्डर म्याट अप्सनले बीबीसी रेडियो फाइभ लाइभमा भने, ‘के उनले कहिल्यै धेरै पटक बल छोएका हुन्छन् र ? हुँदैनन् । उनी यस्तै खेल्छन् । तर निर्णायक क्षणमा उपस्थित हुन्छन् ।’

पूर्व लिभरपुल डिफेन्डर स्टेफेन वार्नकले थपे, ‘मलाई लाग्छ उनले औसतमा १४ पटक बल छोएपछि एउटा गोल गर्छन् । त्यसैले उनको विशेषता बुझ्न सकिन्छ ।’

‘द स्माइलिङ असासिन’ : हालान्डले रचे नर्वेको फुटबल इतिहास

‘तर उनले गर्ने अर्को महत्त्वपूर्ण काम भनेको निस्वार्थ रूपमा डिफेन्सको पछाडि दौडिनु, डिफेन्डरलाई बाँधेर राख्नु र मिडफिल्डलाई अगाडि बढ्ने ठाउँ उपलब्ध गराउनु हो ।’

हालान्ड स्वयं पनि आफू अहिले ‘नयाँ शिखर’ मा पुगेको विश्वास गर्छन् । उनले भने, ‘यस प्रतियोगितामा मैले धेरै पटक आफ्नो उत्कृष्ट स्तर देखाएको छु, तर कहिलेकाहीँ म अझ नयाँ स्तरमा पुग्छु । यदि मलाई एक–दुई अवसर मिल्यो भने प्रायः गोल गर्छु । म किन यस्तो हुन्छ भन्ने ठ्याक्कै भन्न सक्दिनँ, तर म यही गर्छु ।’

‘मुख्य कुरा भनेको एकाग्र रहनु र पाएका अवसरको सदुपयोग गर्नु हो । पहिलो अवसरमा गोल नभए पनि मलाई अर्को अवसर सामान्यतया मिलिहाल्छ ।’

‘नर्वेको इतिहासकै सबैभन्दा अविश्वसनीय दिनमध्ये एक’

खेल सुरु हुनुअघि नै हजारौँ नर्वेली समर्थक रंगशालाबाहिर भेला भएका थिए । कसैले भाइकिङ शैलीका हेल्मेट लगाएका थिए, कसैले विशाल रातो झन्डा फहराइरहेका थिए भने सबै विश्वकपभरि चर्चित बनेका गीत गाउँदै थिए ।

उत्साह त स्वाभाविक थियो, तर त्योभन्दा ठुलो कुरा थियो, विश्वास । उनीहरूलाई आफ्नो टोलीले संसारको जुनसुकै टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छ भन्ने भरोसा थियो । वर्षौँसम्म विश्वस्तरीय खेलाडी उत्पादन गरे पनि नर्वेले ठूला प्रतियोगिता टेलिभिजनबाट हेर्दै आएको थियो ।

यो उनीहरूको चौथो विश्वकप सहभागिता मात्र हो, त्यो पनि सन् १९९८ पछि पहिलो । यसअघि उनीहरूको उत्कृष्ट उपलब्धि सन् १९३८ र १९९८ मा अन्तिम–१६ सम्म पुग्नु थियो ।

गत मङ्गलबारअघि नर्वेले विश्वकपको नकआउट चरणमा कहिल्यै जितेको थिएन । अहिले भने उसले लगातार दुई नकआउट खेल जितिसकेको छ, त्यसमध्ये पछिल्लो जित पाँच पटकको विश्व विजेता ब्राजिलमाथि आयो ।

प्रशिक्षक स्टाले सोलबाक्केनले भने, ‘मैले खेलाडीहरूलाई भनें, यो ५०–५० को खेल होइन । तर यदि हामी आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्छौं र निर्णायक खेलाडीहरूले भूमिका निभाउँछन् भने हामीसँग राम्रो अवसर छ । आज त्यही भयो ।’

खेल सकिएपछि उत्सवको नेतृत्व हालान्डले नै गरे । उनले ढोल बजाउँदै आफ्ना टोलीका साथी र समर्थकसँग मिलेर चर्चित ‘भाइकिङ रो’ उत्सव मनाए ।

हालान्डले भने, ‘आजको दिन अविश्वसनीय छ । यो नर्वेको इतिहासकै सबैभन्दा अविश्वसनीय दिनमध्ये एक हो ।’ 

वार्नकले भने, ‘उनी अत्यन्त भावुक छन् र त्यसको कारण पनि छ । क्लब फुटबलमा उनी संसारकै उत्कृष्ट टोलीमध्ये एकका लागि खेल्छन् ।’

‘तर नर्वे विश्व फुटबलको ठुलो नाम होइन । अहिले नर्वे आफ्नै इतिहास बनाइरहेको छ र त्यसको अग्रपंतीमा हालान्ड छन् ।’

सोलबाक्केनले भने, ‘आज सम्पूर्ण राष्ट्र एउटै डुङ्गामा सँगै चप्पु चलाइरहेको छ । यहाँ, ओस्लोमा र नर्वेका साना–ठूला सबै सहरमा उत्सव चलिरहेको छ ।’

‘‘रोइङ’ हाम्रो एकताको प्रतीक हो । अहिले समर्थक बन्नु प्रशिक्षक बन्नुभन्दा अझ रमाइलो भएको छ ।’

विश्वकपमा अहिले ‘भाइकिङ रो’ उत्सव नै चर्चाको विषय बनेको छ । र, नर्वे क्वार्टरफाइनल पुगेपछि आफ्नो वाचा पूरा गर्दै वेन रुनीले अब मर्सी नदीमा डुङ्गा चलाउनुपर्ने भएको छ ।