काठमाडौँ। केरा विश्वभरि नै धेरै रुचाइने र व्यापक रूपमा प्रयोग हुने फल हो।

सजिलै उपलब्ध हुने र तुरुन्तै ऊर्जा प्रदान गर्ने भएकाले यो हरेक घरपरिवारको रोजाइमा पर्छ।

केराको सबैभन्दा ठूलो फाइदा भनेको यसलाई जुनसुकै मौसममा पनि खान सकिन्छ। बिहानको खाजा (ब्रेकफास्ट)मा होस्, कसरत गर्नुअघि होस् वा विद्यालयको खाजामा, केरा सबै अवस्थामा उपयुक्त हुन्छ। यसमा पाइने पोटासियम, फाइबर, भिटामिन बी-६ र म्याग्नेसियमले शरीरलाई विभिन्न स्वास्थ्य समस्याबाट बचाउन मद्दत गर्छन्। आउनुहोस्, केरा खानुका फाइदा र बेफाइदाहरूबारे चर्चा गरौँ।

• कस्तो अवस्थामा केरा खानु हुँदैन?

यदि तपाईंलाई मिर्गौलाको समस्या छ भने केरा खानबाट जोगिनुपर्छ। केरामा पोटासियमको मात्रा बढी हुन्छ, जसलाई कमजोर मिर्गौलाले छान्न (फिल्टर गर्न) सक्दैन। यसबाहेक, दम वा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी गम्भीर एलर्जी भएका व्यक्तिहरूले चिकित्सकको परामर्श लिएर मात्र केरा खानुपर्छ।

• केरा कहिले खानु हुँदैन?

केरा कहिल्यै पनि खाली पेटमा खानु हुँदैन। खाली पेटमा केरा खाँदा शरीरमा म्याग्नेसियम र क्याल्सियमको सन्तुलन बिग्रन सक्छ, जसले मुटुमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ।

• के राति सुत्नुअघि केरा खान मिल्छ?

आयुर्वेद र आधुनिक विज्ञान दुवैले राति केरा नखान सल्लाह दिन्छन्। रातिको समयमा हाम्रो शरीरको पाचन प्रक्रिया (मेटाबोलिज्म) सुस्त हुन्छ। त्यसैले राति केरा खाँदा कफ बढ्ने, रुघाखोकी लाग्ने र पेट भारी हुने जस्ता समस्या देखिन सक्छन्।

• मधुमेहका बिरामीले केरा खान हुन्छ कि हुँदैन?

केरामा प्राकृतिक चिनी र कार्बोहाइड्रेट हुन्छ। यदि तपाईंको मधुमेह नियन्त्रणमा छ भने आधा वा एउटा सानो (काँचो वा ठिक्क पाकेको) केरा खान सक्नुहुन्छ। तर, पूर्ण रूपमा पाकेको वा बोक्रामा कालो दाग बसिसकेको केराले रगतमा चिनीको मात्रा चाँडै बढाउन सक्छ।

• एक दिनमा कतिवटा केरा खान सकिन्छ?

एक सामान्य र स्वस्थ व्यक्तिले दिनमा एकदेखि दुईवटासम्म केरा सजिलै खान सक्छन्। यदि तपाईं जिम जानुहुन्छ वा भारी शारीरिक कसरत गर्नुहुन्छ भने दिनमा तीन कोसासम्म पनि खान सक्नुहुन्छ। तर, योभन्दा बढी खाँदा पेट बिग्रने वा तौल बढ्ने सम्भावना हुन्छ।

• लगातार ३० दिन केरा खाँदा शरीरमा के हुन्छ?

यदि तपाईंले हरेक दिन नियमित रूपमा १-२ वटा केरा खानुभयो भने एक महिनाभित्रै शरीरमा अद्भुत परिवर्तनहरू देख्न सक्नुहुनेछ। तपाईंको ऊर्जास्तर उच्च रहनेछ, यसमा पाइने पोटासियमले रक्तचापलाई नियन्त्रणमा राख्न मद्दत गर्नेछ, पाचन प्रणालीमा सुधार आउनेछ र कब्जियतको समस्याबाट पनि राहत मिल्नेछ।

• कस्तो केरा खानु स्वास्थ्यका लागि उत्तम मानिन्छ?

दुवै छेउमा थोरै हरियो रङ भएको फिक्का पहेँलो केरा स्वास्थ्यका लागि उत्तम मानिन्छ। यसमा चिनीको मात्रा कम र फाइबर बढी हुन्छ। धेरै पाकेको केरामा चिनीको मात्रा बढी हुने भएकाले पचाउन गाह्रो हुन सक्छ।

• केरा र दूध सँगै खाँदा के हुन्छ?

तौल बढाउन चाहने मानिसहरू प्रायः 'बनाना सेक' (केरा र दूधको मिश्रण) पिउने गर्छन्। तर आयुर्वेदका अनुसार, दूध र केरा सँगै खाँदा शरीरमा विषाक्त पदार्थहरू उत्पन्न हुन सक्छन्, पाचन प्रक्रिया सुस्त हुन्छ र साइनस वा खोकीको समस्या निम्तिन सक्छ। यदि तपाईंले यी दुवै कुरा खानैपरेमा केरा खाएको कम्तीमा २० मिनेटपछि मात्र दूध पिउनुहोस्।