न्युयोर्क । निरस र केही हदसम्म निराशाजनक विश्वकप फाइनलको अतिरिक्त समयमा अर्जेन्टिनालाई १-० ले पराजित गर्दै स्पेनले दोस्रो पटक पुरुष फुटबल विश्वकपको उपाधि जितेको छ।

खेलको एक मात्र गोल फेरान टोरेसले गरे। उनले १० खेलाडीमा सीमित अर्जेन्टिनाको कडा चुनौतीलाई अन्ततः तोडेका थिए।

युरोपेली च्याम्पियन स्पेनले पूरै खेलभर तत्कालीन विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिनाको तुलनामा बढी र उत्कृष्ट अवसरहरू सिर्जना गर्‍यो। अर्कोतर्फ, अर्जेन्टिनाको खेल धेरै हदसम्म रक्षात्मक र खेलको गति रोक्ने खालको रह्यो।

अतिरिक्त समय सुरु हुनुभन्दा ठीक अघि एन्जो फर्नान्डेजले रातो कार्ड पाएपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा खुम्चिन बाध्य भएको थियो।

खेलको १०६औँ मिनेटमा वैकल्पिक खेलाडी निको विलियम्सको हेडरलाई नियन्त्रणमा लिँदै फेरान टोरेसले नजिकैबाट शक्तिशाली प्रहार गरे। त्यसलाई अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले रोक्न सकेनन्।

स्पेनलाई विश्व च्याम्पियन बनाउन यही गोल पर्याप्त साबित भयो।

यद्यपि, विश्लेषकहरूका अनुसार यो बहुप्रतीक्षित फाइनल अपेक्षाअनुरूप रोमाञ्चक हुन सकेन। निरन्तरको अवरोध र कडा सङ्घर्षका कारण खेल रोमाञ्चक हुनुको सट्टा पट्यारलाग्दो बन्यो।

मैदान बाहिर भने विश्वकपको माहोल पूर्ण रूपमा फरक थियो। खेल सुरु हुनुअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प हेलिकप्टरको लस्करसहित न्युजर्सी पुगेका थिए। 

त्यस्तै, विश्वकप इतिहासकै पहिलो हाफ-टाइम सोमा साकिरा, म्याडोना र जस्टिन बिबरले साङ्गीतिक प्रस्तुति दिए। यसैकारण हाफ-टाइम सामान्य १५ मिनेटको सट्टा २७ मिनेट लामो भएको थियो।

• स्पेनले कस्तो खेल प्रदर्शन गर्‍यो?

पहिलो हाफमा खेलले लय समात्न सकेन। स्पेनका लामिन यामाल र मिकेल ओयारजाबालले अर्जेन्टिनाका गोलकिपर मार्टिनेजको कडा परीक्षा लिए। मार्टिनेजले दुवै अवसरमा उत्कृष्ट बचाउ गरे।

स्पेनका खेलाडीहरूले रेफ्री स्लाभको भिन्चिचका निर्णयहरूमा लगातार असन्तुष्टि जनाइरहे। विशेषगरी, आलेक्सिस म्याक एलिस्टरले डानी ओल्मोमाथि ढिलो ट्याकल गर्दा उनलाई तत्काल कार्ड नदेखाइएपछि स्पेनका खेलाडी रुष्ट बनेका थिए।

खेलको पहिलो पहेँलो कार्ड ४०औँ मिनेटमा लिसान्द्रो मार्टिनेजले पाए। उनले मिकेल ओयारजाबाललाई लडाएबापत उक्त कार्ड पाएका थिए। यद्यपि, चोटका कारण केही बेरमै उनले मैदान छाड्नुपर्‍यो।

इन्जुरी समयमा खेल थप तनावपूर्ण बन्यो। पहिले नै पहेँलो कार्ड पाइसकेका एन्जो फर्नान्डेजले स्पेनका डिफेन्डर पाउ कुबार्सीमाथि खतरनाक ट्याकल गरे। यसपछि दोस्रो पहेँलो कार्ड पाउँदै उनी मैदानबाट बाहिरिए।

एमिलियानो मार्टिनेज अर्जेन्टिनाका लागि सबैभन्दा ठूला रक्षक साबित भए। उनले निर्धारित समयको अन्तिम क्षणमा लामिन यामालको फ्रिकिक उत्कृष्ट रूपमा बचाएर खेललाई अतिरिक्त समयमा पुर्‍याए।

अतिरिक्त समयमा पनि उनले निको विलियम्सको हेडरलाई सुन्दर ढङ्गले बचाए। त्यसपछि विलियम्सले एउटा गोल पनि गरेका थिए। तर वैकल्पिक खेलाडी मिकेल मेरिनोले निकोलास ओटामेन्डीमाथि फल गरेका कारण उक्त गोललाई रद्द गरियो।

अर्जेन्टिनाले नकआउट चरणमा इजिप्ट र इङ्ल्यान्डविरुद्ध पछि परेको स्थितिबाट उत्कृष्ट पुनरागमन गर्दै जित दर्ता गरेको थियो। फाइनलमा भने उनीहरूले त्यसो गर्न सकेनन्।

स्पेनले १-० को जितसँगै १६ वर्षपछि दोस्रो पटक पुरुष विश्वकपको ट्रफी आफ्नो नाममा लेखायो। यो जितसँगै स्पेनले इतिहास पनि रचेको छ। स्पेन एकै समयमा पुरुष र महिला फुटबल विश्वकपको उपाधि आफ्नो पक्षमा राख्ने विश्वकै पहिलो देश बनेको छ।

• अर्जेन्टिना पराजित हुनुका ५ मुख्य कारण

१. लियोनेल मेस्सीमाथिको अत्यधिक निर्भरता

स्पेनले फाइनलमा लियोनेल मेस्सीलाई आश्चर्यजनक रूपमा पूर्ण शान्त राख्यो। फाइनलअघि प्रतियोगितामा आठ गोल गरिसकेका अर्जेन्टिनी कप्तानले यस खेलमा गोल गर्न सकेनन्। यति मात्र होइन, विपक्षी खेलाडीलाई छक्याउन माहिर मेस्सीको पासिङ पनि सामान्य स्तरको मात्र रह्यो।

यदि यो महान् खेलाडी लियोनेल मेस्सीको विश्वकप करियरको अन्तिम खेल थियो भने, यसको अन्त्य साविक विजेता अर्जेन्टिनाले उपाधि गुमाउनु र मेस्सीले खेलमा प्रभाव छाड्न नसक्नुको निराशासँगै भयो। प्रतियोगिताका अन्य खेलहरूमा मेस्सीको जादु छाए पनि फाइनलमा स्पेनले उनीमाथि कडा निगरानी राख्यो। उनले केवल एउटा प्रहार मात्र गर्न सके, जुन पोस्टको दिशामा थिएन।

२. टोलीको रक्षात्मक रणनीति

मेस्सीलाई अर्जेन्टिनाको रणनीतिले पनि खासै मद्दत गरेन। टोलीले आक्रामक खेल खेल्नुको सट्टा स्पेनको खेल बिथोल्ने र उनीहरूलाई निराश बनाउने प्रयास गर्‍यो। कतिपयको भनाइमा स्पेनको जितको अन्तर अझै फराकिलो हुन सक्थ्यो, किनभने स्पेनले धेरै सजिला अवसरहरू खेर फालेको थियो। अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो ‘डिबु’ मार्टिनेजले धेरै उत्कृष्ट बचाउ गरेर आफूलाई टोलीको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी साबित गरे।

स्पेनका निरन्तर आक्रमणको सामना गर्दै खेललाई अतिरिक्त समयसम्म लम्ब्याउनु नै अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठुलो उपलब्धि रह्यो भन्न सकिन्छ। विशेषगरी, ९३औँ मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले रातो कार्ड पाएपछि १० खेलाडीमा सीमित हुँदाहुँदै निर्धारित समयसम्म बराबरी कायम राख्नु सहज थिएन।

खेलको अन्तिम क्षणमा अर्जेन्टिनासँग जित खोस्ने अवसर पनि थियो। जुलियानो सिमेओनेको नेतृत्वमा दुईवटा खतरनाक आक्रमण भएका थिए। फुटबलमा भाग्य भन्ने कुरा हुन्थ्यो भने त्यस दिन स्पेनको साथमा थियो। एउटा अवसर कर्नरमा परिणत भयो भने अर्को प्रहार गोलपोस्टको माथिबाट बाहिरियो।

३. स्पेनिस मिडफिल्डको वर्चस्व

पूरै प्रतियोगिताभर स्पेनको मिडफिल्डले खेलको गतिलाई आफ्नो नियन्त्रणमा राख्यो। उनीहरूले विपक्षी टोलीलाई लामो समयसम्म बल नियन्त्रणमा राख्ने मौका नै दिएनन्।

स्पेन आफ्नो तीव्र पासिङका लागि पहिल्यैदेखि प्रख्यात छ, तर यस प्रतियोगितामा उनीहरूको बल खोस्ने र दबाब सिर्जना गर्ने क्षमता पनि उत्तिकै प्रभावशाली रह्यो। उपाधि भिडन्तमा स्पेनका खेलाडीहरूले मैदानमा अधिकांश समय बलमाथि नियन्त्रण कायम राखेर अर्जेन्टिनालाई लय समात्न दिएनन्।

४. एक खेलाडी कम हुनु

दोस्रो हाफको इन्जुरी समयको तेस्रो मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले पाउ कुबार्सीमाथि जानाजान फल गरे। यसबापत दोस्रो पहेँलो कार्ड पाएपछि उनले मैदान छाड्नुपर्‍यो। त्यसपछि अर्जेन्टिनाले १० खेलाडीमा सीमित हुँदै स्पेनको सामना गर्नुपर्‍यो।

१० खेलाडीको भरमा खेल्नु कुनै पनि टोलीका लागि कठिन हुन्छ। त्यसमाथि पूरै प्रतियोगितामा केवल एक गोल खाएको स्पेनिस टोलीविरुद्ध यो झनै गाह्रो थियो। अतिरिक्त समयको दोस्रो हाफ सुरु भएको छैटौँ मिनेटमा स्पेनले आफ्नो अतिरिक्त खेलाडीको फाइदा उठायो। फेरान टोरेस त्यस्तो सही ठाउँमा उभिएका थिए, जहाँबाट उनलाई बल गोलपोस्टभित्र छिराउन कुनै मुस्किल भएन।

यसबाहेक पहिलो हाफको अन्त्यतिर चोट लागेका कारण मार्टिनेजले मैदान छाड्नुपरेको थियो। त्यसपछि प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले अनुभवी डिफेन्डर निकोलास ओटामेन्डीलाई मैदानमा पठाउनुपर्‍यो। ओटामेन्डीले प्रतियोगिताभरि केवल एउटा मात्र खेल खेल्ने मौका पाएका थिए, त्यो पनि समूह चरणमा।

५. स्पेनले देखायो सामूहिक एकताको शक्ति

यो सत्य हो, स्पेनसँग किलियन एम्बाप्पे, लियोनेल मेस्सी वा क्रिस्टियानो रोनाल्डोजस्ता सुपरस्टार छैनन्। तर उनीहरूसँग यस्तो टोली छ, जसले एउटा उत्कृष्ट मेसिनजस्तै सामूहिक रूपमा खेल्छ।

मिकेल ओयारजाबालका पाँच गोल, रोड्री र पेड्रीको उत्कृष्ट प्लेमेकिङ, मार्क कुकुरेलाको जोस र मिकेल मेरिनोले बेन्चबाट मैदान प्रवेश गरेर देखाएको उत्कृष्ट प्रदर्शन- यी सबै हेर्दा यस टोलीमा कुनै एक खेलाडीलाई मात्र उत्कृष्ट भन्न निकै गाह्रो छ। यो एउटा यस्तो साङ्गीतिक समूह (अर्केस्ट्रा) जस्तै छ, जहाँ हरेक सदस्यले आफ्नो भूमिका उत्कृष्ट ढङ्गले निभाउँछन्।

यस सफलताको ठुलो श्रेय मुख्य प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्तेलाई पनि जान्छ। उनी सञ्चारमाध्यममा धेरै छाइरहने प्रशिक्षक नभए पनि उनले स्पेनिस टोलीलाई निखारे, एकजुट बनाए र फेरि विश्व फुटबलको शिखरमा पुर्‍याए।

डे ला फुएन्तेले सन् २०२२ मा स्पेनको राष्ट्रिय टोलीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। त्यही वर्ष कतारमा भएको विश्वकपमा स्पेन प्रिक्वार्टर फाइनलमा मोरक्कोसँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित भएको थियो। उक्त हार टोलीका लागि एउटा ठुलो झट्का थियो।