इरानी सेनाले ओमानको खाडीको तटीय क्षेत्रमा आफ्नो वार्षिक युद्ध खेलहरू शुरु गरेको छ ।  सरकारी टेलिभिजनले आइतबार प्रसारण गरेको समाचारअनुसार पश्चिमसँग आगामी आणविक वार्ताको एक महिनाअघि युद्ध अभ्यास शुरु गरिएको हो ।

प्रतिवेदनमा उक्त अभ्यासमा नौसेना र वायुसेनाका साथै स्थल सेनाहरूले रणनीतिक स्ट्रेट अफ हर्मुजको पूर्वमा १० लाख वर्ग किलोमिटर भन्दा बढी क्षेत्रमा भाग लिएको बताएको छ। अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०१५ मा विश्व शक्तिहरूसँगको इरानको आणविक सम्झौताबाट अमेरिकालाई एकतर्फी रूपमा फिर्ता लिएपछि इरान र अमेरिकाबीच बढ्दो तनावका बीच यो युद्ध अभ्यास शुरु भएको हो।

सरकारी टिभीले वार्षिक अभ्यासका लागि कमान्डो र एयरबोर्न इन्फन्ट्री सहित ब्रिगेडहरू तैनाथ गरिएको बताएको छ । लडाकु विमान, हेलिकप्टर, सैन्य यातायात विमान, पनडुब्बी र ड्रोनले पनि अभ्यासमा भाग लिने अपेक्षा गरिएको थियो। यो अभ्यास कति लामो हुन्छ भन्ने स्पष्ट छैन ।

‘यी युद्ध अभ्यास’ विदेशी खतराहरू र कुनै पनि सम्भावित आक्रमणको सामना गर्न तयारीमा सुधार गर्ने उद्देश्यले गरिएको सरकारी टिभीले जनाएको छ । अमेरिकी अधिकारीहरूले गत हप्ता इरानले ओमानको खाडीमा भियतनामी–झण्डा भएको तेल ट्याङ्कर कब्जा गरेको र अझै पनि आफ्नो बन्दरगाहमा राखेको उल्लेख गरेका छन् । तर इरानले भने एलिट रिभोलुसनरी गार्ड कमाण्डोहरूले ओमानको खाडीमा इरानी तेल बोकेको अमेरिकी ट्यांकरलाई नियन्त्रणमा लिएको र जहाजलाई मुक्त गरेको दाबी गरेको छ  ।

इरानी सरकारी टेलिभिजनमा नाटकीय फुटेज प्रसारण गरेको र घटनाको थप व्याख्या नगरेको अमेरिकाको तर्क छ । सन् २०१८ मा अमेरिकाले सम्झौताबाट पछि हटेपछि र इरानमाथि प्रतिबन्धहरू लगाएपछि  इस्लामिक गणतन्त्रले बिस्तारै तर सार्वजनिक रूपमा  आफ्नो आणविक विकासमा सम्झौताको सीमा हटाएको छ र यसले आफ्नो २० प्रतिशत संवर्द्धित युरेनियमको भण्डार २१० किलोग्राम (४६३ पाउण्ड) पुगेको बताएको छ ।

ऐतिहासिक आणविक सम्झौता अन्तर्गत  इरानलाई ३.६७५ भन्दा माथि युरेनियम संवर्द्धन गर्न निषेध गरिएको थियो । ९० प्रतिशतभन्दा माथिको समृद्ध युरेनियम आणविक हतियारका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ । यद्यपि तेहरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम शान्तिपूर्ण रहेको दाबी गरेको छ।

महिनौंको ढिलाइपछि युरोपेली संघ, इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाले गत हप्ता सम्झौता पुनरुत्थान गर्न परोक्ष रूपमा नोभेम्बर २९ मा भियनामा वार्ता पुनः शुरु गर्ने बताएका छन् ।