काठमाडाैँ । भारतका केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाहले शुक्रबार बिहारको सीतामढी जिल्लास्थित पुनौरा धाममा जानकी मन्दिरको पुनर्विकास परियोजनाको शिलान्यास गरेका छन् । जुन क्षेत्रलाई भारतले माता जानकीको जन्मस्थल मान्दै आएको छ ।  

भारतको राज्य मन्त्रिपरिषद्ले जुलाई १ मा मन्दिर परिसरको एकीकृत विकासका लागि ८८२ दशमलव ८७ करोड रुपैयाँ बजेट अनुमोदन गरेको थियो । 

अधिकारीहरूका अनुसार कुल रकममध्ये १३७ करोड रुपैयाँ भारु पुरानो मन्दिर र यसको परिसरको विकासमा खर्च गरिनेछ भने ७२८ करोड रुपैयाँ पर्यटनसँग सम्बन्धित गतिविधिहरूमा प्रयोग गरिनेछ ।   

केन्द्रीय मन्त्रीहरू गिरिराज सिंह र चिराग पासवानले केन्द्रीय गृहमन्त्री शाह र बिहारका मुख्यमन्त्री नीतिश कुमारद्वारा सीतामढीको उक्त धाममा जानकी मन्दिरको निर्धारित शिलान्यास समारोहलाई ‘ऐतिहासिक’ भन्दै प्रशंसा पनि गरे । 

पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै भारतीय गृहमन्त्री सिंहले सिंहले भने, ‘गत वर्ष सीतामढीको भूमिमा केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाहले भन्नुभएको थियो, जसरी राम मन्दिर निर्माण भयो, अब सीता माताको मन्दिर पनि बन्नेछ । केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाह र बिहारका मुख्यमन्त्री नीतिश कुमारले मन्दिरको भूमि पूजन गर्नुहुनेछ । यो ऐतिहासिक हो ।’

मन्त्री पासवानले पनि यस कदमको स्वागत गर्दै यस पहललाई लामो समयदेखिको सपनाको पूर्ति र राज्यमा धार्मिक पर्यटनलाई बढावा दिने एक प्रमुख कदमको रूपमा वर्णन गरेका थिए ।

मन्दिर पुनर्विकासबारे गृहमन्त्री शाहले शनिबार एक्समा भिडियो पोस्ट गर्दै लेखेका छन् – ‘हिजो, मलाई बिहारको सीतामढीमा रहेको माता सीताको जन्मस्थल पुनौरा धाममा रहेको भव्य र दिव्य मन्दिरको भूमिपूजन गर्ने सौभाग्य मिल्यो ।’ 

उनले सीतामढी दिल्ली अमृत भारत एक्सप्रेस रेलको पनि भर्चुअल रूपमा पनि झण्डा देखाएर शुभारम्भ गरेका थिए ।  

भारत सरकारले बिहारस्थित पुनौरा धामलाई जानकीको जन्मस्थलको रूपमा मान्यता दिन थालेको यकिन मिति तथा ऐतिहासिक सरकारी निर्णय दस्ताबेजमा उल्लेख छैन । तर पछिल्ला केही दशकमा बिहार सरकारले यो मान्यतालाई मजबुत रूपमा अघि सारेको छ । 

खासगरी भारतले सन् २०२३ तिर यो स्थललाई जोडतोडका साथ जानकीको जन्मथलो मान्दै यस स्थानको उन्नयन र पुनर्विकासमा नाममा बजेट खर्चिँदै आइरहेको छ । यद्यपि पुनौरा धामलाई भारतले रामायण सर्किटअन्तर्गत भने समावेश गर्ने निर्णय गरेको थियो ।  

भारतको यस कदमले नेपालको जनकपुरधामस्थित जानकी मन्दिर र यसको ऐतिहासिक पक्षलाई भने खुला चुनौती दिइरहेको छ ।