टिराना/अल्बानिया । अल्बानिया विश्वको पहिलो यस्तो देश बनेको छ जहाँ एक एआई मन्त्री नियुक्त गरिएको छ । यो कुनै मानव नभई पिक्सेल र कोडबाट बनेकी एक भर्चुअल मन्त्री हुन्, जसले पूर्ण रूपमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता अनुसार काम गर्छिन् । उनको नाम 'डिएला' राखिएको छ । 

प्रधानमन्त्री एडी रामाले हालै चौथो पटक चुनाव जितेको केही महिनापछि डिएलालाई आफ्नो मन्त्रिपरिषद्मा समावेश गरेका हुन् । डिएलालाई सरकारी कोषका परियोजनाहरू र सार्वजनिक बोलपत्रहरूमा हुने भ्रष्टाचार रोक्ने जिम्मेवारी दिइएको छ । 

यस कदमको विपक्षी दलले भने आलोचना गरेको छ । डेमोक्रेटिक पार्टीले यसलाई प्रचारबाजी र संविधानविपरीत भएको बताएको छ । 

१० लाख मानिसलाई सहयोग गरिसकेकी डिएला

अल्बानियाई भाषामा डिएला नामको अर्थ 'धूप' वा 'सूर्य' हुन्छ । डिएलाले यसअघि पनि अल्बानियामा काम गरिसकेकी छिन् । उनी एआई आधारित भर्चुअल सहायक थिइन्, जसले नागरिकहरूलाई सरकारी कागजातहरू प्राप्त गर्न मद्दत गर्थिन् । यसको मतलब अल्बानियाका नागरिकहरू पहिलेदेखि नै डिएलासँग परिचित छन् । 

प्रधानमन्त्री रामाको दाबी छ कि डिएलाले ई-अल्बानिया प्लेटफर्ममा १० लाखभन्दा बढी मानिसहरूलाई मद्दत गरेकी छिन् । तर अब उनको उद्देश्य डिएलालाई एउटा साधारण च्याटबोटबाट कहीं अगाडि लगेर सरकारी कामकाजको महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनाउनु हो । 

सरकारी तथ्यांक चुहावट नगर्ने डिएला

प्रधानमन्त्री रामा भन्छन् कि ठुला-ठुला विकसित अर्थतन्त्रहरू अझै पनि पुराना तरिकाहरूमा अड्किएका छन्, जबकि अल्बानियाले यस पहलमार्फत ठुलो फड्को मार्न सक्छ । रामाले आफ्नो लक्ष्य अल्बानियालाई पूर्ण रूपमा भ्रष्टाचारमुक्त देश बनाउनु रहेको बताएका छन् । 

एआई मन्त्री बनाउनु एक प्रतीकात्मक कदम हो, किनभने अल्बानियाको संविधानअनुसार मन्त्री बन्नका लागि मानिस वयस्क र सक्षम हुनुपर्छ । तर पनि एक मानवको सट्टा एआईलाई छनोट गर्दा धेरै फाइदाहरू बताइएका छन् । डिएलाले कहिल्यै सरकारी गोप्य कुराहरू चुहावट गर्दिनन्, न त भ्रष्टाचार वा खर्च घोटालाहरूमा फस्नेछिन् । उनलाई केवल बिजुली चाहिन्छ । 

यसअघि जुनमा प्रधानमन्त्री रामाले एक दिन अल्बानियामा डिजिटल मन्त्री र यहाँसम्म कि एआई प्रधानमन्त्री पनि हुन सक्ने बताएका थिए । त्यतिबेला धेरै कम मानिसहरूले यो यति छिटो वास्तविकता बन्ला भन्ने सोचेका थिए ।